1 hour ago
6
Những lá cờ lần đầu xuất hiện trên sân khấu lớn nhất thế giới
World Cup 2026 đang diễn ra với diện mạo hoàn toàn khác. Lần đầu trong lịch sử, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh có 48 đội tuyển tham dự thay vì 32 như giai đoạn 1998-2022.
Quyết định mở rộng của FIFA từng gây nhiều tranh luận, không ít ý kiến lo ngại chất lượng chuyên môn bị ảnh hưởng. Chỉ riêng danh sách các đội góp mặt cho thấy thay đổi đáng chú ý. Những nền bóng đá vốn đứng ngoài ánh đèn sân khấu nhiều năm nay có cơ hội xuất hiện ở vòng chung kết.
World Cup 2026 ghi nhận bốn đội tuyển lần đầu góp mặt gồm Cape Verde, Curaçao, Jordan và Uzbekistan. Bên cạnh đó là sự trở lại của Haiti và CHDC Congo sau hơn nửa thế kỷ vắng bóng.
Xét riêng về quy mô dân số, đây có thể xem là kỳ World Cup đặc biệt nhất trong lịch sử.
Cape Verde - quốc đảo gồm 10 hòn đảo núi lửa ngoài khơi bờ biển Tây Phi - chỉ có khoảng 525.000 dân. Curacao, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Hà Lan ở Caribe, thậm chí chỉ khoảng 156.000 dân (thấp hơn dân số phường Dĩ An, TPHCM - khoảng 256.000 người). Thế nhưng mùa hè này, họ vẫn xuất hiện cùng sân chơi với Đức, Tây Ban Nha, Argentina hay Brazil, những quốc gia có quy mô dân số lớn hơn hàng trăm lần.
Bản đồ bóng đá thế giới ở World Cup đang đa dạng hơn bao giờ hết.
Ở các cường quốc bóng đá, việc giành quyền dự World Cup gần như là mục tiêu mặc định sau mỗi chiến dịch vòng loại. Nhưng với nhiều đội tuyển lần đầu tham dự, tấm vé đến Bắc Mỹ mang ý nghĩa vượt xa phạm vi thể thao.
Cape Verde là ví dụ điển hình. Đội tuyển mang biệt danh "Blue Sharks" giành vé sau khi đứng đầu bảng D vòng loại khu vực châu Phi, vượt qua Cameroon - đội bóng từng tám lần tham dự World Cup.
Trong cuộc phỏng vấn với ESPN, hậu vệ Roberto Lopes cho biết áp lực trước trận đấu quyết định với Eswatini lớn đến mức anh gần như không thể ngủ. "Tôi định chợp mắt một chút nhưng rồi cầu thủ khác bật nhạc, tất cả cùng nhảy múa. Và rồi chúng tôi cảm thấy hôm nay sẽ là ngày của mình", Lopes kể.
Sau chiến thắng 3-0 trước Cameroon, nhiều thành phố trên quần đảo này chứng kiến cảnh người dân đổ ra đường ăn mừng. Nhiều cơ quan và doanh nghiệp cho nhân viên nghỉ làm để theo dõi trận đấu.
"Chúng tôi là quốc gia tự hào về bóng đá. Mười hòn đảo nhỏ bé ngoài khơi châu Phi giờ được thi đấu với những tên tuổi lớn nhất thế giới", cầu thủ sinh ra tại Ireland nhưng khoác áo Cape Verde cho biết.
Bên cạnh yếu tố thể thao, hành trình của Cape Verde còn phản ánh cách các quốc gia nhỏ xây dựng bản sắc bóng đá riêng. Âm nhạc funaná truyền thống luôn xuất hiện trong phòng thay đồ trước các trận đấu. Các cầu thủ cùng nhau dùng cachupa - món hầm từ ngô và đậu được xem là món ăn quốc dân của Cape Verde.
Ở một quốc gia chỉ hơn nửa triệu dân, đội tuyển quốc gia trở thành điểm kết nối giữa những cộng đồng sống trên các hòn đảo khác nhau cũng như hàng trăm nghìn người Cape Verde đang sinh sống ở châu Âu và Mỹ.
Câu chuyện tương tự cũng diễn ra tại Curaçao. Quốc gia Caribe là đội tuyển có dân số ít nhất từng giành quyền tham dự World Cup. Với khoảng 156.000 dân, quy mô dân số của Curacao tương đương, thậm chí thấp hơn một phường lớn tại TPHCM.
Brenton Balentien - thủ lĩnh hội cổ động viên đội tuyển - nhớ lại trận đấu quyết định với Jamaica ở vòng loại. "Tôi nghĩ tim mình ngừng đập vài giây khi họ được hưởng phạt đền cuối trận. May mắn là VAR đã từ chối", anh kể với ESPN.
Thành công của Curaçao cũng cho thấy xu hướng mới ở bóng đá hiện đại. Phần lớn cầu thủ đội tuyển được đào tạo trong hệ thống bóng đá Hà Lan. Trong khi đó, cựu HLV Dick Advocaat - người từng dẫn dắt tuyển Hà Lan, Hàn Quốc và nhiều CLB lớn tại châu Âu - đóng vai trò quan trọng trong hành trình giành vé đến World Cup.
Chờ đợi hàng thập kỷ
Nếu Cape Verde và Curaçao đại diện cho những quốc gia nhỏ về dân số, Haiti, CHDC Congo và Uzbekistan là câu chuyện về sự kiên nhẫn.
World Cup 2026 đánh dấu lần đầu tiên Haiti và CHDC Congo trở lại vòng chung kết kể từ năm 1974. Khoảng cách giữa hai lần tham dự lên tới 52 năm.
Đó là quãng thời gian đủ để đứa trẻ sơ sinh lên chức ông, bà. Khi Haiti và CHDC Congo góp mặt ở World Cup 1974, Internet chưa xuất hiện, điện thoại di động còn là điều xa xỉ và Champions League vẫn chưa ra đời dưới hình thức hiện tại.
Trong hơn nửa thế kỷ, hai quốc gia đều trải qua nhiều biến động. Haiti liên tục đối mặt thiên tai, động đất và khủng hoảng chính trị. CHDC Congo nhiều năm vật lộn với xung đột và thách thức phát triển kinh tế. Vì vậy, việc đội tuyển quốc gia xuất hiện tại World Cup mang ý nghĩa biểu tượng lớn với người dân hai nước.
Đối với Uzbekistan, hành trình đến World Cup gắn liền cảm giác giải tỏa sau nhiều lần lỗi hẹn. Quốc gia Trung Á với khoảng 38 triệu dân chờ đợi suốt 34 năm kể từ khi tách khỏi Liên Xô, lần đầu góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Trong nhiều chiến dịch vòng loại trước, Uzbekistan tiến gần cánh cửa World Cup nhưng lại thất bại ở những thời điểm quyết định. Họ từng thua Jordan trong loạt sút luân lưu tranh vé dự World Cup 2014. Trước đó là những tranh cãi liên quan đến trọng tài ở vòng loại World Cup 2006.
"Toàn bộ Uzbekistan đã chờ đợi World Cup suốt 34 năm. Chúng tôi luôn thất bại ở vòng đấu quyết định", cổ động viên Jaloliddin Makhmudov chia sẻ với ESPN.
Tấm vé lịch sử vì thế được nhiều người xem như cột mốc lớn nhất của bóng đá Uzbekistan kể từ khi quốc gia này độc lập.
Ánh sáng từ những khu phố nghèo Nam Mỹ
Không chỉ các quốc gia nhỏ, World Cup cho thấy sức ảnh hưởng đặc biệt tại những cộng đồng nghèo ở Nam Mỹ. Tại Brazil, giải đấu từ lâu vượt khỏi phạm vi sự kiện thể thao đơn thuần.
Mỗi kỳ World Cup, nhiều khu favela ở Rio de Janeiro khoác lên diện mạo mới. Cờ Brazil xuất hiện trên các con hẻm, dây điện và mái nhà. Những bức tường được sơn màu vàng - xanh. Nhiều tổ chức cộng đồng dựng màn hình lớn để người dân cùng theo dõi các trận đấu của Selecao.
Ở Rocinha - khu favela lớn nhất Rio de Janeiro với khoảng 70.000 cư dân - không khí World Cup thường kéo dài nhiều tuần trước khi giải đấu bắt đầu.
Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở Buenos Aires của Argentina, Medellin của Colombia hay nhiều thành phố khác tại Nam Mỹ.
Trong những khu dân cư có thu nhập thấp, World Cup vẫn là một trong số ít sự kiện có khả năng kéo cả cộng đồng cùng tập trung vào một câu chuyện chung.
Chính vì vậy, những đội tuyển như Cape Verde, Curaçao hay Haiti thường nhận được sự đồng cảm đặc biệt. Họ không đại diện cho các nền bóng đá giàu có hay những giải vô địch trị giá hàng tỷ USD. Thành công của họ cho thấy việc xuất hiện ở World Cup không phụ thuộc vào quy mô dân số, tiềm lực kinh tế hay truyền thống bóng đá.
Đó cũng là một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất ở World Cup 2026.
Những đội tuyển này có thể không phải ứng viên vô địch. Nhưng sự xuất hiện của họ cho thấy World Cup đang phản ánh bức tranh đa dạng của bóng đá thế giới. Không chỉ các cường quốc, cả những quốc gia khác cũng có cơ hội góp mặt trên sân khấu lớn nhất hành tinh.
