
Giáo viên hướng dẫn học sinh Trường THCS Lý Phong (phường An Đông, TP.HCM) đăng ký nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 trên máy tính - Ảnh: NHƯ HÙNG
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, trong khoảng thời gian này phụ huynh và học sinh được thay đổi nguyện vọng nhiều lần (nếu muốn). Đến 17h cùng ngày sẽ đóng cổng đăng ký lớp 10 trực tuyến.
Những sai lầm cần tránh
Lãnh đạo một trường THCS tại khu vực 1 (TP.HCM) nói ở giai đoạn đầu tiên, nhiều lớp có gần 100% học sinh cùng đăng ký vào một trường THPT thuộc top đầu dù lực học của các bạn hoàn toàn khác nhau.
Khi hỏi tại sao lại chọn trường giống nhau, các bạn trả lời là chọn theo bạn ngồi bên cạnh, hoặc theo nhóm bạn thân hoặc theo bạn cùng lớp. Ngay cả khi giáo viên chủ nhiệm giải thích về nguyên tắc chọn nguyện vọng lớp 10 nhưng nhiều bạn vẫn giữ nguyên ý định, phụ huynh thì bảo để cho các con thử sức.
Theo vị lãnh đạo trên, chỉ đến khi Sở GD-ĐT công bố số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng, phụ huynh và các học sinh mới giật mình vì trường THPT đó có tỉ lệ chọi quá cao. Thế là các bạn lại rủ nhau đổi nguyện vọng sang một trường THPT khác có điểm chuẩn thấp hơn.
"Tôi yêu cầu các giáo viên chủ nhiệm làm việc với từng trường hợp, phân tích thật kỹ về tình hình tuyển sinh lớp 10 năm nay. Bên cạnh đó cần xác định việc chọn trường THPT phải dựa trên các tiêu chí năng lực học sinh, đường đi từ nhà đến trường có thuận lợi không… chứ không thể chọn trường theo phong trào", vị này nói.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ cho thấy việc chọn nguyện vọng theo tâm lý hội nhóm như trên không phải là hiếm. "Lứa tuổi này học sinh rất dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè. Nhiều em tin và làm theo bạn chứ nhất quyết không nghe lời ba mẹ.
Vì vậy đứng trước ngưỡng cửa chọn trường THPT, các em cho rằng chọn cùng trường để sau này được tiếp tục học cùng nhau. Trong khi thực tế việc có thi đậu vào lớp 10 hay không phụ thuộc vào lực học của mỗi học sinh và chiến lược lựa chọn nguyện vọng đúng đắn" - cô Hà Vân, giáo viên lớp 9 ở phường Tân Hòa, cho biết.
Còn ông Xuân Trường - một phụ huynh ở nội thành TP.HCM - chia sẻ: "Con gái tôi chọn trường THPT cách nhà gần 9km chỉ vì trường đó có đồng phục học sinh "đẹp như trường quốc tế".
Vợ chồng tôi muốn con chọn trường ở gần nhà, chất lượng giáo dục tốt và khá nổi tiếng, điểm chuẩn cũng phù hợp với năng lực học tập nhưng con khăng khăng từ chối với lý do đồng phục quá xấu, nhìn rất quê, nếu phải mặc sẽ không dám ra đường".
Không thuyết phục được con, anh Trường vào nhóm Zalo phụ huynh của lớp than thở, không ngờ nhiều phụ huynh khác cũng bày tỏ nỗi lòng tương tự. "Chúng tôi phải nhờ giáo viên chủ nhiệm can thiệp khuyên các con đổi nguyện vọng. Trường có đồng phục đẹp nhưng tỉ lệ chọi, điểm chuẩn đều nằm trong top cao nhất TP thì với lực học mấp mé loại giỏi như con tôi rất khó thi đậu", ông Trường kể.
Tôi đã trải qua và muốn khuyên các phụ huynh khi chọn trường cho con phải thật sự quan tâm đến cách sắp xếp các môn học lựa chọn ở lớp 10 tại trường con muốn đăng ký. Nếu trúng tuyển vào trường không phù hợp sẽ ảnh hưởng lớn đến việc học cả ba năm phổ thông sau đó.
Phụ huynh NGUYỄN NGỌC NGA (phường Đức Nhuận)
Căng thẳng hạ nhiệt
Trao đổi với Tuổi Trẻ, hiệu trưởng nhiều trường THPT đều cho rằng hầu hết phụ huynh, học sinh lớp 9 khi đăng ký nguyện vọng lớp 10 chỉ quan tâm đến việc con mình có đậu được vào trường X, trường Y hay không mà thôi. Trong khi có một yếu tố cực kỳ quan trọng nhưng rất ít phụ huynh để ý, đó là tổ hợp môn lựa chọn ở các trường THPT.
"Khi vào lớp 10, học sinh sẽ được học những tổ hợp môn nào, có phù hợp với định hướng nghề nghiệp sau này của các em không. Kinh nghiệm cho thấy nhiều gia đình khi đi đăng ký nhập học lớp 10 cho con mới tá hỏa phát hiện tổ hợp môn không phải như con mình mong muốn", hiệu trưởng một trường THPT ở quận 1 (cũ) cho hay.
Tương tự, bà Nguyễn Ngọc Nga - một phụ huynh ở phường Đức Nhuận - kể: "Cách đây hai năm con tôi đã rơi vào trường hợp dở khóc dở cười khi thi đậu vào một trường THPT nhưng trường lại chỉ tập trung vào các tổ hợp môn thuộc nhóm khoa học tự nhiên. Nhóm khoa học xã hội có rất ít lựa chọn trong khi con tôi lại định hướng theo nhóm khoa học xã hội".
Liên quan đến vấn đề này, đại diện Sở GD-ĐT cho biết cổng thông tin tuyển sinh lớp 10 của sở đã cập nhật đầy đủ dữ liệu về các trường THPT, đặc biệt thông tin chi tiết về các tổ hợp môn học. Phụ huynh có thể chủ động tra cứu bằng cách nhập tên trường vào thanh tìm kiếm để tìm hiểu kỹ trước khi đăng ký.
Theo một cán bộ Sở GD-ĐT, thời điểm này có thể nói kỳ thi lớp 10 năm nay đã "hạ nhiệt" được một phần. Số liệu đăng ký nguyện vọng 1 cho thấy năm nay có hơn 151.000 học sinh lớp 9 đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập. Trong khi đó, số học sinh tốt nghiệp lớp 9 năm học 2025 - 2026 dự kiến là 169.079 em.
Như vậy, TP có hơn 17.000 học sinh không đăng ký dự thi lớp 10 công lập. Năm học 2026 - 2027, các trường THPT trên địa bàn TP sẽ tuyển 118.955 chỉ tiêu. Nếu căn cứ trên số thí sinh đăng ký dự thi thì TP.HCM có hơn 78% học sinh hoàn thành THCS được vào lớp 10 công lập thay vì chỉ có 70,35% như dự kiến ban đầu.
Làm sao biết đã ghi nhận thay đổi nguyện vọng?
Nhiều phụ huynh thắc mắc con họ đã thực hiện việc đổi nguyện vọng trên cổng thông tin tuyển sinh 10 song muốn biết là Sở GD-ĐT đã ghi nhận việc thay đổi nguyện vọng đó chưa và cần làm gì thêm để biết chắc chắn là con họ đã được đổi nguyện vọng.
Đại diện Phòng quản lý chất lượng (Sở GD-ĐT TP.HCM) cho biết sau ngày 8-5 các trường THCS sẽ in ra giấy từng bản đăng ký nguyện vọng của mỗi thí sinh để phụ huynh kiểm dò các thông tin. Nếu sai sót có thể điều chỉnh, sau đó phụ huynh sẽ ký xác nhận để sở nhập thông tin thí sinh chính thức dự thi lớp 10.
Cũng theo vị đại diện phòng quản lý chất lượng, điều học sinh cần làm lúc này là giữ gìn sức khỏe để đảm bảo có thể tham gia kỳ thi một cách tốt nhất. "Vì kỳ thi tuyển sinh lớp 10 không có chế độ ưu tiên đặc cách cho thí sinh gặp "sự cố" không thể đi thi như kỳ thi tốt nghiệp THPT", vị này đặc biệt lưu ý.
