Đời thăng trầm của mỹ nhân là nguyên mẫu 'nàng Bạch Tuyết'

MỹMinh tinh Hedy Lamarr là nguyên mẫu tạo hình Bạch Tuyết của Disney, đồng thời cũng là nhà sáng chế hệ thống nhảy tần - nền tảng của Wi-Fi, Bluetooth và GPS.

Khi bộ phim hoạt hình Bạch Tuyết và bảy chú lùn ra mắt năm 1937, tác phẩm đã mở ra kỷ nguyên thành công cho hãng Walt Disney. Theo nhà biên kịch Mỹ Logan Kelly, ban đầu Walt Disney muốn xây dựng Bạch Tuyết theo hình ảnh "một cô gái bình thường", nhưng ý tưởng này quá rộng khiến các họa sĩ gặp khó khăn.

Đội ngũ thiết kế sau đó tìm kiếm nguồn cảm hứng cụ thể. Nét đẹp của Hedy Lamarr với tóc đen rẽ ngôi, da trắng và môi đỏ trở thành yếu tố then chốt tạo nên diện mạo nhân vật. Kết hợp cùng chuyển động của vũ công Marge Champion và giọng hát Adriana Caselotti, tạo hình nàng Bạch Tuyết chính thức hoàn thiện.

Tạp chí The Disney Classics ghi nhận nhân vật Bạch Tuyết mang dáng dấp của Lamarr, nữ diễn viên nổi bật tại Hollywood lúc bấy giờ.

Minh tinh Hedy Lamarr là nguyên mẫu tạo hình Bạch Tuyết của Disney năm 1937. Ảnh: Medium/Wikipedia

Hedy Lamarr tên thật là Hedwig Kiesler, sinh năm 1914 tại Vienna (Áo) trong một gia đình thượng lưu. Thừa hưởng tư duy kỹ thuật từ cha, bà vẫn quyết định theo nghệ thuật. Năm 15 tuổi, Kiesler bỏ học, làm thư ký xưởng phim và đóng vai quần chúng.

Năm 19 tuổi, bà kết hôn với Friedrich Mandl, nhà buôn vũ khí người Áo. Mandl kiểm soát gắt gao và cấm vợ diễn xuất. Việc theo chồng dự tiệc cùng giới chức quân sự giúp bà tiếp xúc với kiến thức vũ khí. Năm 1937, bà trốn sang Mỹ, ký hợp đồng với hãng phim MGM và đổi tên thành Hedy Lamarr. Thời điểm đó, truyền thông gọi bà là "người phụ nữ đẹp nhất thế giới".

Lamarr không dành nhiều thời gian cho tiệc tùng. Giữa các cảnh quay hoặc vào ban đêm, bà nghiên cứu sáng chế. Nữ minh tinh tập trung vào phác thảo đèn giao thông, thử nghiệm viên sủi pha nước ngọt và hỗ trợ tỷ phú Howard Hughes cải tiến thiết kế cánh máy bay. "Tôi không cần cố vắt kiệt trí óc, các ý tưởng phát minh cứ tự nhiên xuất hiện", Lamarr cho biết.

Hedy Lamarr (1914-2000). Ảnh: Reframed Pictures

Trong Thế chiến 2, bà tận dụng kiến thức vũ khí để phát triển hệ thống "nhảy tần", hỗ trợ phe Đồng minh. Thiết kế này giúp tín hiệu vô tuyến giữa máy bay và ngư lôi liên tục chuyển đổi tần số, ngăn kẻ thù gây nhiễu.

Năm 1942, Lamarr và Antheil nhận bằng sáng chế của Mỹ cho hệ thống "nhảy tần". Tuy nhiên, Hải quân Mỹ từ chối áp dụng vì cho rằng công nghệ vượt quá thời đại. Nguyên lý này sau đó trở thành nền tảng cốt lõi cho Wi-Fi, Bluetooth và GPS ngày nay.

Những năm sau, Lamarr chuyển hướng làm nhà sản xuất. Năm 1954, bà đầu tư dự án điện ảnh Loves of Three Queens và đóng cùng lúc ba vai. Tác phẩm thất bại về tài chính. Sau khi dừng diễn xuất, Lamarr sống ẩn dật tại Florida.

Những đóng góp khoa học của bà chìm vào quên lãng cho đến khi nhà báo Fleming Meeks (tạp chí Forbes) tìm hiểu lại câu chuyện vào thập niên 1990. Năm 1996, Tổ chức Biên giới Điện tử (EFF) trao giải Tiên phong cho Lamarr, ghi nhận những sáng kiến định hình công nghệ di động.

Năm 2000, Hedy Lamarr qua đời do suy tim ở tuổi 86, không nhận được khoản tiền bản quyền nào từ phát minh của mình.

Minh Phương (Theo BBC, The Guardian, Collider)