Động mạch chậu tắc nghẽn do xơ vữa

TP HCMÔng Ning, 60 tuổi, 5 năm tê chân nay không thể đi lại, bác sĩ chẩn đoán động mạch chậu tắc nghẽn do xơ vữa.

Ông Ning cao 1,78 m, nặng 125 kg, béo phì mức độ 3, thường tê nhức, mỏi chân nghĩ do tuổi tác thoái hóa khớp nên tự mua thuốc uống. Vài tháng nay, ông đau nhiều không thể đi lại, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

Kết quả siêu âm Doppler mạch máu và chụp CT ghi nhận động mạch chậu phải của người bệnh tắc một đoạn dài 5 cm, ngay đoạn chia động mạch chủ chậu. ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, cho biết đây là hậu quả của tình trạng xơ vữa động mạch kéo dài, làm dòng máu xuống chi dưới suy giảm nghiêm trọng. Béo phì là một trong những yếu tố thúc đẩy xơ vữa động mạch.

Bác sĩ giải thích tình trạng dư thừa mô mỡ thường đi kèm rối loạn chuyển hóa, tăng mỡ máu, tăng huyết áp và phản ứng viêm mạn tính, tạo điều kiện cho các mảng xơ vữa tích tụ bên trong thành động mạch. Lâu ngày, mảng xơ trở nên dày, cứng và làm hẹp lòng mạch, khiến máu không thể lưu thông đến chân. Nếu không điều trị kịp thời, tình trạng thiếu máu nặng có thể dẫn đến nhiễm trùng và hoại tử, phải cắt chân.

Đoạn mạch tổn thương quá dài, mảng xơ vữa cứng chắc, không thể dùng dụng cụ, đặt stent để nong mở rộng lòng mạch. Êkíp chuyển sang phương án phẫu thuật bắc cầu động mạch (Bypass).

Bác sĩ Nghĩa (giữa) phẫu thuật ít xâm lấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Do vị trí tắc mạch nằm ở đoạn cao vùng chậu, nếu mổ mở theo phương pháp truyền thống, người bệnh phải chịu đường mổ lớn ở bụng, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng cao. Sau khi đánh giá toàn diện, êkíp lựa chọn kỹ thuật mổ ít xâm lấn bằng đường mổ nhỏ (khoảng 5 cm) ở vùng đùi hai bên.

Trong 2 tiếng, êkíp bóc tách nội mạc, làm sạch các mảng xơ vữa gây hẹp lòng động mạch ở những nơi có nguy cơ hẹp, sau đó sử dụng cầu nối bằng mạch máu nhân tạo, dẫn máu từ động mạch đùi bên trái sang phải, vượt qua đoạn động mạch chậu bị tắc. Dòng máu nhờ đó được tái lập, tiếp tục xuống nuôi hai chân.

Ngay sau can thiệp, chân phải của ông Ning ấm lên rõ rệt, da hồng hào trở lại, các triệu chứng đau nhức cải thiện rõ. Ông xuất viện sau hai ngày, cần tái khám định kỳ, tuân thủ dùng thuốc, kiểm soát huyết áp và mỡ máu, duy trì chế độ ăn phù hợp, giảm cân, tránh xa chất kích thích và bảo vệ cầu nối mạch máu nhân tạo để hạn chế biến chứng.

Bệnh động mạch chi dưới thường tiến triển âm thầm, giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ đau, mỏi hoặc tê chân sau khi đi bộ một quãng đường và giảm khi nghỉ. Những triệu chứng này dễ bị nhầm với thoái hóa khớp, đau cột sống hoặc các bệnh lý thần kinh, khiến người bệnh bỏ qua thời điểm điều trị hiệu quả.

Theo bác sĩ Nghĩa, béo phì, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, hút thuốc lá, đái tháo đường, ít vận động và tuổi cao đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Khi xuất hiện đau nhức chân khi di chuyển, đau cách hồi, người bệnh nên khám chuyên khoa mạch máu để can thiệp kịp thời, tránh biến chứng.

Bảo Anh

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp