Du lịch Campuchia: Ngược dòng Mekong, ngắm “sứ giả dòng sông” vùng Kratie

Tỉnh Kratie (phía Đông Bắc Campuchia) níu chân du khách bằng một vẻ đẹp nguyên sơ, lặng lẽ. Tại đây trên dòng sông Mekong, những chú cá heo nước ngọt Irrawaddy quý hiếm, được ví như “sứ giả dòng sông”, mang đến một câu chuyện sinh tồn kỳ diệu.

Thị trấn “ngủ quên” và bí ẩn mang tên Kampi

Rời xa sự náo nhiệt và phồn hoa của thủ đô Phnom Penh, vượt chặng đường hơn 300 km hướng về phía Đông Bắc, qua những cung đường rợp bóng rừng cao su bạt ngàn và các ngôi làng Khmer thanh bình, vùng đất Kratie hiện ra đón chào du khách. Hòa cùng nhịp sống chậm rãi, bình yên của nơi đây, chúng tôi tiến tới một tọa độ đặc biệt đã định vị Kratie trên bản đồ du lịch: Làng Kampi, nơi được coi là thủ phủ của những "thiên sứ dòng sông", cách trung tâm thành phố Kratie khoảng 15 km về phía Bắc. 

Cá heo Irrawaddy sinh sống tại khu vực làng Kampi, nằm cách trung tâm thành phố Kratie (phía Đông Bắc Campuchia) khoảng 15 km.

Làng Kampi là nơi cư ngụ của quần thể cá heo Irrawaddy – một trong những loài động vật có vú đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cao nhất hành tinh. Với đặc trưng đầu tròn, không có mỏ dài như cá heo biển, trán vồ và phần hàm ngắn, hơi hếch lên, hình dáng tự nhiên này khiến khuôn mặt chúng nhìn trực diện lúc nào cũng như đang mỉm cười thân thiện. Quần thể này hiện chỉ còn dưới 100 cá thể trên toàn dòng Mekong và đang được bảo vệ nghiêm ngặt.

Cá heo Irrawaddy đang được bảo vệ nghiêm ngặt.

Khoảng 16h30 chiều, khi cái nắng gay gắt của vùng đất Chùa Tháp bắt đầu dịu xuống, bến thuyền Kampi đón chúng tôi bằng sự bình yên đến lạ lùng. Để không làm tổn hại đến không gian yên tĩnh của loài cá heo, mỗi chiếc thuyền gỗ đuôi tôm tại đây chỉ chở tối đa từ 4 - 5 du khách.

Khi thuyền tiến sâu vào vùng lõi bảo tồn, tiếng động cơ nổ giòn giã lúc khởi hành lập tức được thay thế bằng một sự im lặng tuyệt đối. Người lái thuyền tắt máy, thả trôi tự do theo dòng nước và chỉ khua nhẹ mái chèo. “Hãy giữ im lặng và nhìn về phía những lùm cây ngập nước kia” – anh Mann Ket, người chèo thuyền địa phương, khẽ nhắc bằng thứ tiếng Anh bồi nhưng đầy hiếu khách.

Thuyền tham quan được tổ chức quy củ, không làm tổn hại đến không gian yên tĩnh của loài cá heo

Không gian tĩnh lặng đến mức có thể nghe rõ tiếng nước vỗ nhẹ vào mạn thuyền và tiếng chim gọi đàn bay về tổ.

Đột nhiên “Phù …” - một âm thanh thở dốc vang lên. Cách thuyền xa xa, một tấm lưng xám bóng loáng nhô lên khỏi mặt nước, vẽ một đường cong mềm mại rồi lặn xuống.

Sự phấn khích vỡ òa nhưng được du khách kìm nén trong những tiếng reo khẽ. Như để đáp lại sự kỳ vọng của con người, một gia đình cá heo ba con – có cả một chú cá heo con – bắt đầu cuộc dạo chơi. Chúng không nhào lộn trên cao như cá heo biển, mà chỉ nhô đầu, phun nước và lướt đi nhẹ nhàng. Dưới ánh hoàng hôn vàng ruộm như mật ong đổ xuống dòng Mekong, chiếc lưng xám của chúng bỗng chuyển sang sắc hồng cam kỳ ảo. Đó là một vũ điệu hoàn toàn tự do, tự tại giữa lòng sông mẹ bao dung.

Anh Mann Ket trao đổi với phóng viên VOV

Du lịch sinh thái: "Chiếc phao cứu sinh" thay đổi những số phận

Trò chuyện cùng chúng tôi, anh Mann Ket bộc bạch về quá khứ từng sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt cá, nơi những tấm lưới bén vô tình trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với sự sinh tồn của cá heo. Sự xuất hiện của du lịch sinh thái đã mở ra một bước ngoặt, biến những người ngư dân sát cá năm xưa thành những người bảo vệ dòng sông.

Anh Mann Ket chia sẻ, cá heo là nguồn sống của gia đình anh và cả dân làng này, họ bảo vệ chúng như bảo vệ người thân của mình: “Là một người dân sinh sống tại địa phương, trước tiên, tôi mong muốn lực lượng chức năng sẽ đẩy mạnh hơn nữa công tác bảo tồn. Về phía người dân, chúng tôi cũng cam kết chung tay bảo vệ để đàn cá heo có thể sinh trưởng, sinh sản và phát triển số lượng, qua đó thu hút du khách đến tham quan và trải nghiệm, góp phần xây dựng quê hương”.

Du khách tham quan cá heo Irrawaddy

Mô hình du lịch cộng đồng tại Kampi hiện là một điểm sáng của ngành du lịch Campuchia. Toàn bộ hoạt động bán vé, điều phối thuyền đều do người địa phương quản lý dưới sự giám sát chặt chẽ của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF). Nhờ đó, mỗi tấm vé hay dịch vụ mà du khách sử dụng đều đóng góp trực tiếp vào quỹ tuần tra bảo vệ cá heo và nâng cao sinh kế cho cộng đồng nơi đây.

Lời kết từ dòng sông mẹ

Khi Mặt Trời khuất hẳn sau những rặng thốt nốt xa xăm, nhuộm đỏ cả một vùng góc trời, chiếc thuyền quay trở lại bến. Phía sau lưng chúng tôi, tiếng thở phù… phù… của những chú cá heo thỉnh thoảng vẫn vang lên như một lời chào tạm biệt đầy lưu luyến.

Chuyến đi đến Kratie không mang lại những cảm giác mạnh hay dịch vụ sang trọng, nhưng nó mang lại một giá trị tinh thần vô giá: Sự kết nối thiêng liêng giữa con người và thiên nhiên hoang dã. Giữa bối cảnh các dòng sông đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu và thủy điện, sự sinh tồn của đàn cá heo Irrawaddy tại Kratie chính là biểu tượng của hy vọng, một lời nhắc nhở sâu sắc về việc giữ gìn màu xanh cho tương lai.

Nếu có dịp ghé thăm đất nước Chùa Tháp, bạn hãy một lần ngược dòng về Kratie để tự mình cảm nhận một cuộc sống hoang dã, kỳ diệu vẫn đang được nâng niu, gìn giữ từng ngày.

Du lịch, lễ hội Xem thêm