'Du lịch giáo dục giúp người trẻ trưởng thành qua trải nghiệm thực tế'

Thay vì chỉ tham quan, du lịch giáo dục giúp người trẻ thay đổi tư duy thông qua quan sát và học hỏi từ thực tế, theo ông Nguyễn Thế Minh, Tổng giám đốc SaigonTimes Travel.

Sau thành công của cuộc thi "Sắc màu Việt - Nhật", do SaigonTimes Travel phối hợp CLB Du lịch Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức, khái niệm du lịch giáo dục (Educational Tourism) bắt đầu nhận được sự quan tâm từ giới chuyên môn và thế hệ trẻ. Ông Nguyễn Thế Minh, Tổng giám đốc SaigonTimes Travel, chia sẻ về tầm nhìn và kế hoạch hiện thực hóa các ý tưởng sáng tạo từ sinh viên.

Ông Nguyễn Thế Minh, Tổng giám đốc SaigonTimes Travel. Ảnh: NVCC

- Cụm từ "du lịch giáo dục" hiểu đầy đủ là gì thưa ông?

- Chúng tôi không xem du lịch giáo dục đơn thuần là những chuyến đi có hướng dẫn viên thuyết minh hay các buổi tham quan trường học, bảo tàng mang tính thủ tục. Theo chúng tôi, du lịch giáo dục là một quá trình giúp người trẻ trưởng thành thông qua trải nghiệm thực tế, khám phá văn hóa và va chạm trực tiếp với thế giới.

Một chuyến đi chỉ thực sự có giá trị khi sau đó, người trẻ thay đổi góc nhìn, biết đặt câu hỏi và biết quan sát cách một quốc gia vận hành, từ cách con người gìn giữ văn hóa, phát triển kinh tế bền vững đến xây dựng ý thức cộng đồng.

Ví dụ, khi một bạn trẻ đứng giữa một khu phố nhỏ ở Kyoto, quan sát cách người Nhật giữ gìn từng chi tiết văn hóa trong đời sống thường ngày, đó là lúc việc học diễn ra tự nhiên nhất. Với chúng tôi, du lịch giáo dục là hành trình giúp người trẻ học cách khám phá chủ động, tôn trọng sự khác biệt và biết mang những giá trị học hỏi được quay trở lại đóng góp cho Việt Nam.

Chúng tôi muốn tạo ra những hành trình giúp người trẻ hiểu sâu hơn về thế giới, để từ đó hiểu rõ hơn giá trị của chính đất nước mình, thay vì những chuyến đi chỉ để chụp ảnh lưu niệm.

- Sau cuộc thi "Sắc màu Việt - Nhật", ông đánh giá thế nào về tư duy và khả năng thực thi của sinh viên?

- Điều khiến tôi bất ngờ nhất là cách các bạn nhìn du lịch dưới góc độ phát triển xã hội, kinh tế và con người. Nhiều đội thi không dừng lại ở việc xây dựng lịch trình tham quan, còn tiếp cận theo tư duy phát triển điểm đến và kinh tế địa phương.

Có đội nghiên cứu cách Hokkaido phát triển kinh tế từ hoa oải hương để liên hệ với Đà Lạt, có đội phân tích mô hình kinh tế đêm của Fukuoka để gợi mở cho du lịch đô thị tại Việt Nam. Điều này cho thấy thế hệ trẻ không còn nhìn du lịch theo hướng "đi cho biết" mà bắt đầu tiếp cận bằng tư duy nghiên cứu và khám phá.

Tuy nhiên, điểm các bạn còn thiếu là trải nghiệm thực tế và góc nhìn vận hành. Nhiều ý tưởng rất tốt về mặt nội dung, nhưng để triển khai thành sản phẩm thực tế thì cần hiểu sâu hơn về chi phí, logistics, hành vi khách hàng và khả năng thương mại hóa. Dù vậy, các bạn đã có nền tảng quan trọng là tư duy chủ động và trách nhiệm với văn hóa địa phương. Đây là tín hiệu đáng mừng cho nguồn nhân lực ngành du lịch trong tương lai.

- Điều gì khiến ông tin du lịch có sức mạnh thay đổi tư duy của một người trẻ?

- Trong vòng chung kết cuộc thi vừa qua, một bạn sinh viên chia sẻ về lần đầu đến Nhật Bản. Bạn ấy kể mình vô cùng ngạc nhiên khi thấy nhân viên khách sạn đứng vẫy tay chào khách rời đi, và họ vẫn đứng đó cho đến khi xe khuất hẳn sau hàng cây. Từ trải nghiệm đó, bạn nói: "Em hiểu ra văn hóa không phải là thứ người ta trình diễn, mà là thứ người ta sống mỗi ngày, ngay cả khi không ai nhìn thấy".

Với tôi, đó là minh chứng rõ nhất cho giá trị của du lịch giáo dục. Những khoảnh khắc đời thường như vậy đủ sức làm thay đổi cách một người trẻ nhìn về thế giới, điều không giáo trình nào có thể thay thế được. Khi một người trẻ bắt đầu đặt câu hỏi về thế giới xung quanh từ những trải nghiệm thực tế, đó cũng là lúc họ bắt đầu trưởng thành và có trách nhiệm hơn với xã hội.

Đội Ariga Tô - Phở trong phần thi thuyết trình dự án tại chung kết "Sắc màu Việt - Nhật". Ảnh: SaigonTimes Travel

- SaigonTimes Travel có kế hoạch gì để hiện thực hóa ý tưởng từ cuộc thi này vào thực tế kinh doanh?

- Mục tiêu của cuộc thi không chỉ dừng lại ở việc trao giải, còn là tìm kiếm những góc nhìn mới để phát triển sản phẩm trong tương lai. Chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng các chương trình theo hướng du lịch trải nghiệm địa phương tại Nhật Bản, gắn với khoa học, văn hóa và đời sống bản địa, thay vì chỉ đi theo "Golden Route" truyền thống.

Đặc biệt, chúng tôi mong muốn mời chính các đội thi xuất sắc tham gia vào quá trình nghiên cứu và phát triển nội dung. Khi người trẻ trực tiếp tham gia xây dựng sản phẩm cho thế hệ của mình, chương trình sẽ gần gũi, sáng tạo và có sức lan tỏa hơn.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ thử nghiệm một số hành trình quy mô nhỏ dành cho học sinh, sinh viên để hoàn thiện mô hình trước khi mở rộng.

- Công ty có chiến lược gì để dòng sản phẩm du lịch giáo dục thực sự hấp dẫn được thế hệ Gen Z - vốn rất cá tính?

- Gen Z không thích cảm giác bị "ép học", các bạn thích tự khám phá và muốn trở thành một phần của hành trình. Do đó, định hướng của chúng tôi là không biến chuyến đi thành một "lớp học di động". Thay vào đó, chúng tôi muốn biến thế giới thành không gian trải nghiệm mở, nơi các bạn tự quan sát, tự đặt câu hỏi và tự tìm thấy cảm hứng cho riêng mình.

Ví dụ, thay vì chỉ nghe thuyết minh về một khu phố, các bạn có thể nhận một "nhiệm vụ" là tìm hiểu câu chuyện của một cửa hàng địa phương đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

SaigonTimes Travel sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, như AI để cá nhân hóa hành trình theo nhu cầu và sở thích, sử dụng các thử thách và trò chơi hóa để tăng tính tương tác. Đặc biệt, mô hình "creator journey" sẽ được chú trọng, nơi các bạn trẻ trở thành người kể chuyện về chuyến đi của mình trên các nền tảng mạng xã hội.

Công nghệ không thay thế cảm xúc nhưng sẽ giúp hành trình sinh động hơn và giúp người trẻ kết nối sâu hơn với trải nghiệm văn hóa thực tế.

- Ông kỳ vọng gì về đóng góp của dòng du lịch giáo dục đối với quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam - Nhật Bản?

- Tôi kỳ vọng du lịch giáo dục sẽ là cầu nối giúp thế hệ trẻ hai nước hiểu nhau sâu sắc hơn thông qua trải nghiệm thực tế. Quan hệ giữa hai quốc gia không chỉ được xây dựng bằng ngoại giao hay kinh tế, còn bằng sự thấu hiểu giữa con người với con người.

Khi một bạn trẻ Việt Nam trực tiếp trải nghiệm đời sống tại Nhật Bản, quan sát cách người Nhật gìn giữ văn hóa, phát triển cộng đồng hay ứng xử trong xã hội, những trải nghiệm đó sẽ để lại ảnh hưởng lâu dài trong tư duy của các bạn. Ở chiều ngược lại, bạn bè Nhật Bản cũng sẽ thấy một Việt Nam trẻ trung, sáng tạo và giàu bản sắc.

Những chuyến đi như vậy sẽ góp phần tạo ra những "đại sứ văn hóa" tự nhiên, đóng góp cho sự phát triển bền vững của mối quan hệ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.

- Đơn vị sẽ đẩy mạnh hợp tác với các đối tác Nhật Bản thế nào thời gian tới?

- Chúng tôi muốn cùng các đối tác Nhật Bản đồng thiết kế trải nghiệm. Thay vì chỉ dừng ở quảng bá điểm đến, mỗi hành trình sẽ có sự tham gia sâu của địa phương, từ người dân, trường học đến các tổ chức cộng đồng.

Chúng tôi đặc biệt quan tâm tới việc mở rộng các hành trình đến những vùng đất giàu bản sắc như Hokkaido, Nagano, Fukuoka hay Shimane - nơi sinh viên Việt Nam có thể học hỏi cách Nhật Bản phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, môi trường, văn hóa và cộng đồng địa phương.

Bên cạnh đó, chúng tôi kỳ vọng xây dựng các mô hình giao lưu thực tế như chương trình trải nghiệm ngắn hạn, hoạt động giao lưu giữa trường học hai nước và các hành trình nghiên cứu văn hóa - du lịch. Tôi tin du lịch giáo dục sẽ trở thành cầu nối mềm quan trọng giữa thế hệ trẻ Việt Nam và Nhật Bản, giúp sự kết nối giữa hai dân tộc trở nên bền vững và tự nhiên hơn.

Thanh Thư