Đưa má đi chợ

Hồi mới đi chợ cùng má, con trai xem chừng ngại ngùng lắm. Một thằng con trai hơn hai mươi, cao gần mét tám, làm tài xế cho má, lăng xăng phụ xách cái này cái kia. Trông có giống mấy "bà thím" đi chợ không cơ chứ?

Con trai đưa má đi chợ, riết rồi cũng quen

Lại nhớ lần đầu tiên, đứng giữa chợ, nhìn má mặc cả từng đồng với bà bán rau thấy má thiệt kỳ cục gì đâu, nhà đâu có đến nỗi nghèo quá mà má kỳ kèo đến vầy.

Và thế là mỗi lần má mua cái gì, con trai đứng lùi thiệt xa ơi là xa, mắt ngó lơ chỗ khác, như sợ người ta biết, ờ thì là thằng con trai cao gần mét tám kia là của bà má đang hỏi mua mớ rau, con cá. Mà má thì lại "vô tâm", không để ý tới cảm xúc của con, miệng lại oang oang: "Út, tới xách cho má cái này"; "Út tới bê hộ cho má cái kia".

Một sự trốn tránh bị... lộ tẩy ngay lúc đó.

Đành miễn cưỡng tới gần má, mắt thì vẫn ngó lơ chỗ khác, như giấu đi sự ngượng ngùng. Thi thoảng bà bán rau, chị bán thịt lại chêm vào đôi câu, khiến con trai gãi đầu gãi tai, nở một nụ cười trừ. "Con trai chị đấy hả? Mới đó mà lớn ghê ha. Tướng tá đẹp trai chớ bộ. Mai mốt làm sui với nhà tui hông?".

Đi riết rồi cũng quen, con trai chẳng ngại ngần khi đi chợ cùng má nữa mà thấy ở chợ cũng... thú vị ra phết. Má "truyền" cho bao bí quyết khi đi chợ. "Muốn nhận biết con cá tươi nhìn vào mắt cá phải trong, mang đỏ tươi, bụng cá ấn vào lõm rồi nảy lên nghe con. Chớ con nào mà trông mắt đục, mang xám xịt đó là con cá ươn".

Rồi trăm thứ hầm bà nhằng các loại rau: từ rau dền, rau muống tới các loại rau cải. Má đều chỉ tận tình. Má còn chỉ mùa nào thì nên ăn rau gì tốt cho sức khỏe. Trời nóng thì ăn rau mồng tơi, rau dền, rau muống. Những điều nhỏ nhặt, con trai được ăn rồi nhưng chẳng bao giờ để ý, giờ đi chợ mới hay.

Đi chợ với má, thương má vô cùng

Đi chợ với má mới hay ai ở chợ cũng đều là... bạn bè của má. Cũng bởi cái tính xởi lởi, ham tám chuyện, hỏi cái này cái kia của má. Con trai thắc mắc thì má nói, làm quen để người ta khỏi bán đắt cho mình. Bà bán rau quen má từ hồi còn trẻ, giờ tóc đã điểm bạc. Cô bán cá ở góc chợ, làm nghề cũng được vài chục năm. Chị bán thịt hay giữ những miếng sườn non, thịt nạc đùi cho má.

Mỗi lần má tới mua, chỉ nở một nụ cười tươi rói: "Em biết nhà chị thích ăn sườn non nên được miếng nào ngon em để phần chị". Trời ơi, hệt như người thân trong một nhà.

Đường từ chợ về nhà, má kể không hết chuyện. Chuyện má thời xưa trẻ, má cũng theo ngoại đi chợ mỗi sớm. Má bảo cũng học được từ ngoại cách chọn rau, chọn cá, chọn thịt, cách đối đãi với xã hội và quan trọng nhất là cách gìn giữ đồng tiền. Nghe má nói, con trai chột dạ, thấy thương má vô cùng.

Những đứa con của má lớn lên vô tư, chỉ biết ăn cơm má nấu, thấy ngon thì ăn nhiều hơn chút chút, không ngon thì kêu má lần sau khỏi mua đồ đó nữa. Giờ đi chợ cùng má, con trai mới thấy mỗi bữa cơm má nấu, má phải tính toán bao nhiêu thứ. 

Má kể về những ngày khó khăn, tiền ít nhưng mẹ vẫn lo cho cả nhà ăn đủ chất. "Má phải tính toán từng đồng, chớ sao cho đủ rau thịt cá, cả nhà ăn không bị thiếu chất, các con khỏe mạnh là má mừng".

Về đến nhà, má lại lụi cụi vào bếp. Má rửa rau, thái thịt, chuẩn bị bữa trưa cho cả nhà. Má dạy con trai phải biết bếp núc để sau này có ra riêng ở một mình hay lập gia đình còn biết chăm sóc bản thân, gia đình. Làm con trai trong mắt của má không phải là việc gánh vác nặng nhọc mà còn dung hòa nhiều yếu tố, đặc biệt là bếp núc.

Có tuần má ốm, không đi chợ được. Con trai tự tin đi chợ thay má, nhưng cảm giác có điều gì đó trống vắng, thiêu thiếu. Những người quen của má ở chợ hỏi tới tấp, và trong giỏ con trai luôn có những món hời, món ngon mà các bà, các cô, các chị, ưu ái cho bà má ốm ở nhà.

Đi chợ để biết hai chữ trưởng thành

Cứ vậy, giờ đây đi chợ cùng má đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của con trai. Bạn bè giờ không còn thấy trêu đùa nữa, ngược lại họ khen con trai mà biết đi chợ, bếp núc, giỏi quá trời.

Những buổi sáng cuối tuần giờ đây, con trai không còn thấy 5h sáng là sớm nữa. Tiếng má gọi không còn là "lệnh" mà là lời nhắc nhẹ nhàng đánh thức một ngày mới. Đi chợ với má, con trai không chỉ học cách chọn rau tươi, cá ngon, mà còn hiểu thêm về cuộc sống, về những hy sinh thầm lặng của má qua bao năm tháng.

Mỗi lần xách giỏ, mỗi lần đứng bên má nghe má mặc cả, con trai lại thấy mình trưởng thành hơn một chút. Những bữa cơm hằng ngày giờ không còn là điều đương nhiên nữa. Mỗi món ăn má nấu đều chứa đựng tâm tình, tính toán, và tình yêu thương vô bờ bến.

Có lẽ, không phải tất cả đàn ông đều biết đi chợ, nhưng những người đàn ông biết đi chợ cùng má sẽ hiểu được ý nghĩa thật sự của hai chữ "trưởng thành".

Và con trai biết, sau này dù có đi xa, những buổi sáng cuối tuần đi chợ cùng má sẽ mãi là kỷ niệm đẹp nhất, là bài học quý giá nhất mà không trường lớp nào có thể dạy.