Ngày 18-4, Chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" do Báo Người Lao Động tổ chức tại Trường THPT Sào Nam (xã Nam Phước, TP Đà Nẵng) thu hút hơn 1.700 học sinh lớp 11 và 12 trên địa bàn đến tham dự. Chương trình được Báo, Phát thanh truyền hình TP Đà Nẵng truyền hình trực tiếp.
AI không thể thay thế con người
Trong suốt 120 phút, mặc dù thời tiết rất nóng nhưng học sinh của 4 trường THPT Sào Nam, Nguyễn Hiền, Lê Hồng Phong, Hồ Nghinh vẫn chăm chú lắng nghe. Sau chương trình còn có nhiều em nán lại chờ được tư vấn thêm. Đó không chỉ là những câu hỏi về ngành nghề quan tâm, mà còn thể hiện tinh thần ham học hỏi, chủ động tìm hiểu để nắm bắt cơ hội từ đội ngũ tư vấn từ các ĐH, CĐ lớn về với địa phương.


Học sinh đặt rất nhiều câu hỏi hay cho ban tư vấn và nán lại để trao đổi sâu hơn với thầy, cô sau khi chương trình kết thúc .Ảnh: TRẦN THƯỜNG
Trả lời câu hỏi của học sinh Trường THPT Sào Nam về việc vì sao tốt nghiệp trường ĐH tốp đầu nhưng nhiều người vẫn thất nghiệp, TS Phạm Tấn Hạ, Trưởng Trung tâm Tư vấn tuyển sinh, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TP HCM), cho rằng vấn đề bắt nguồn từ chính sự lựa chọn nguyện vọng ban đầu của học sinh.
"Khi lựa chọn ngành nghề, học sinh phải trả lời được 3 câu hỏi cốt lõi: Mình thích gì, mình có thể giỏi ở lĩnh vực đó hay không và lĩnh vực đó có đáp ứng nhu cầu của xã hội hay không? Nếu không thỏa những điều kiện trên, 4 năm ĐH sẽ rất mông lung, dễ "gãy" giữa chừng" - TS Hạ nhấn mạnh.
PGS-TS Lê Trung Đạo, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Tài chính - Marketing, đánh giá cao năng lực của thế hệ trẻ ngày nay. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều học sinh và phụ huynh có tâm lý học ngành "hot" thì mới thành công. Trong bối cảnh khoa học - kỹ thuật phát triển nhanh, yêu cầu của thị trường lao động không ngừng thay đổi, học sinh nên chọn những ngành có nền tảng kiến thức bền vững, ít biến động thay vì chạy theo nhu cầu tức thời.
"Kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập và công việc sẽ là yếu tố quan trọng để đạt được thành công. AI không thể thay thế con người, nhưng nếu con người không làm chủ AI, thì chắc chắn sẽ mất việc" - PGS Đạo nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP HCM, cho biết hiện nay, các trường ĐH, cơ quan… đều đang học cách ứng dụng AI. Nếu sử dụng đúng cách, AI sẽ trở thành một công cụ mạnh mẽ giúp nâng cao năng lực làm việc của con người.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Thắng, có 3 hướng đóng góp chính của con người trong thời đại AI. Đầu tiên là đóng góp tri thức để huấn luyện và cải thiện AI; sử dụng và điều chỉnh để AI ngày càng hoàn thiện hơn; trực tiếp tham gia phát triển AI; tạo ra những hệ thống AI mới và nâng cao khả năng của chúng.
TS Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Thường trực ĐH Duy Tân, cho rằng 4 năm học ĐH là thời gian vàng để sinh viên tự "nâng cấp" bản thân. Để thu hút nhà tuyển dụng, thành tích học tốt thôi chưa đủ, sinh viên cần hội tụ đủ 4 yếu tố gồm: kỹ năng thực hành, ứng dụng AI, thuần thục ít nhất 1 ngoại ngữ (đặc biệt là tiếng Anh), đồng thời phải biết sử dụng tiếng Việt hiệu quả.
"Ngành du lịch của ĐH Duy Tân nằm trong tốp 50 thế giới và đứng số 1 tại Việt Nam theo các bảng xếp hạng. Nhiều sinh viên có cơ hội thực tập ở nước ngoài. Tuy nhiên, sinh viên phải giỏi ít nhất 1 ngoại ngữ, tự tin giao tiếp và biết cách xử lý tình huống thông minh thì mới "trụ" với nghề lâu dài" - TS Hải thông tin.
Quan tâm ngành học "khát" nhân lực
Tại chương trình, rất nhiều học sinh theo đuổi ngành sư phạm băn khoăn lựa chọn theo học ĐH ở TP HCM hay ở Đà Nẵng thì "rộng cửa" việc làm hơn. TS Phạm Nguyễn Hồng Ngự, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Quảng Nam, cho biết chỉ tiêu tuyển sinh cho 8 ngành sư phạm năm 2026 là 450. Dù số lượng chỉ tiêu không tăng nhưng điểm mới của năm nay là mở rộng đối tượng tuyển sinh đối với thí sinh có hộ khẩu thường trú tại TP Đà Nẵng (sau sáp nhập). Điều này sẽ khiến mức độ cạnh tranh vào ngành sư phạm cao hơn những năm trước.
Ngoài ra, Trường ĐH Quảng Nam còn cấp thêm học bổng cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, hộ nghèo, cận nghèo, dân tộc thiểu số...
ThS Nguyễn Đình An, Giám đốc Trường CĐ FPT Polytechnic cơ sở Đà Nẵng, cho biết phương án tuyển sinh của nhà trường hướng đến mục tiêu đào tạo sinh viên từ mức bình thường trở thành người thành công. Hiện nhà trường áp dụng phương thức xét tuyển dựa trên điểm thi tốt nghiệp THPT, môi trường học tập trẻ trung, năng động; chương trình đào tạo kéo dài khoảng 2 năm, giúp sinh viên sớm tham gia thị trường lao động.
TS Nguyễn Đức Quận - Phó Ban Đào tạo, ĐH Đà Nẵng - cho biết hiện nay, ngành tâm lý học đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ xã hội. Tại ĐH Đà Nẵng, một số trường ĐH thành viên như Trường ĐH Sư phạm với chuyên ngành tâm lý học đường và tổ chức, tâm lý học lâm sàng; Trường Y Dược mở ngành tâm lý học định hướng lâm sàng.
"Chuyên gia tâm lý có thể làm việc tại trường học, cơ sở giáo dục hoặc hỗ trợ tư vấn cho gia đình và học sinh khi gặp khó khăn về tâm lý như stress, áp lực học tập, hoặc các vấn đề xã hội. Ở đâu cũng có thể phát triển nhóm ngành này, chỉ cần ở đó có sự tồn tại của con người" - TS Quận cho biết thêm.
Không tự tạo áp lực quá mức
Thông qua những câu hỏi về ngành y, ThS Trương Quang Trị, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, khẳng định học sinh TP Đà Nẵng đã đầu tư rất nghiêm túc cho tương lai. Không chỉ quan tâm đến học phí, sinh viên còn tìm hiểu kỹ về chương trình thực tập và cơ hội học tập trao đổi ở nước ngoài.
Theo ThS Trị, ngay từ năm nhất, sinh viên đã được tiếp cận thực hành tại bệnh viện. Chương trình đào tạo được cập nhật theo hướng hiện đại, tích hợp kiến thức về AI và công nghệ số trong y khoa nhằm nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong chẩn đoán, điều trị.
"Đặc biệt, năm vừa qua, sinh viên tốt nghiệp của trường đã đạt kết quả cao trong kỳ thi bác sĩ nội trú, một dấu mốc quan trọng đối với khối trường ngoài công lập. Nhà trường mong muốn sinh viên giữ vững tinh thần học tập nghiêm túc, tự tin trong kỳ thi, xem kỳ thi là cơ hội để thể hiện năng lực của bản thân" - ThS Trị cho biết thêm.
TS Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng - ĐHQG TP HCM, cho biết năm nay, có nhiều điểm đổi mới trong tuyển sinh ĐH, đa phần theo hướng tạo thuận lợi cho thí sinh. Đối với kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG TP HCM, đề thi không yêu cầu học thuộc mà cung cấp dữ liệu để thí sinh xử lý, do đó học sinh cần học một cách khoa học, chú trọng nâng cao năng lực đọc, tư duy và logic.
Năm nay, TP Đà Nẵng (sau sáp nhập), có khoảng 4.000 học sinh dự thi kỳ thi Đánh giá năng lực. Những thí sinh đã đăng ký thi đợt 1, có thể tiếp tục đăng ký thi đợt 2 trong thời gian từ ngày 18 đến 25-4, tại các địa điểm như Huế, Khánh Hòa hoặc TP HCM để tăng cơ hội trúng tuyển vào ĐH mơ ước.
Theo TS Mai Mỹ Hạnh, Phó trưởng Khoa Tâm lý - Trường ĐH Sư phạm TP HCM, lo lắng và căng thẳng trước kỳ thi là phản ứng bình thường, thậm chí cần thiết để tăng tập trung. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát, trạng thái này có thể dẫn đến stress hoặc rối loạn lo âu.
Điều quan trọng không phải là loại bỏ lo lắng mà là biết cách ứng phó. Trong đó, nhận thức đóng vai trò then chốt: Suy nghĩ đúng sẽ dẫn đến cảm xúc và hành vi phù hợp. Học sinh cần tránh những suy nghĩ tiêu cực, tự tạo áp lực quá mức. "Kỳ thi tốt nghiệp THPT rất quan trọng nhưng không quyết định toàn bộ giá trị con người. Đây chỉ là một cột mốc đánh giá năng lực tại một thời điểm và luôn có nhiều con đường khác nếu kết quả chưa như mong muốn" - TS Hạnh nhắn nhủ.
Hành trang vào đời
Nhà giáo Lê Thị Bích Thuận - Thành ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đà Nẵng - cho biết năm học 2025-2026, TP Đà Nẵng có số lượng lớn học sinh chuẩn bị tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT. Trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu về nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, có khả năng thích ứng với chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, ngày càng cấp thiết. Điều này đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng công tác hướng nghiệp trong nhà trường.
Chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" không chỉ là hoạt động tư vấn mùa thi đơn thuần mà đã trở thành một thương hiệu uy tín sau 25 năm triển khai.
Thông qua chương trình, học sinh có điều kiện tiếp cận thông tin đầy đủ về ngành nghề đào tạo, môi trường học tập, học phí, học bổng cũng như cơ hội việc làm trong tương lai. Đây là hành trang quan trọng giúp các em tự tin bước vào đời.
Tại chương trình, Báo Người Lao Động phối hợp với Trường ĐH Tài chính - Marketing đã trao 20 suất học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vươn lên trong học tập, mỗi suất trị giá 1 triệu đồng.
Chương trình nhận được sự tài trợ - đồng hành của Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM (HD Bank), Tập đoàn Vingroup, Tập đoàn Sun Group, Công ty CP Uniben, Tập đoàn De Heus Việt Nam.
Và các đơn vị hỗ trợ: Trường ĐH Tài chính - Marketing, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, ĐH Duy Tân, Trường CĐ FPT Polytechnic - Cơ sở Đà Nẵng.

6 hours ago
1







