1 hour ago
5
Tổng thống Pháp và Phu nhân tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại lâu đài Versailles, ngày 17/6. (Ảnh: AP)
Tối 17/6, nhà lãnh đạo Pháp mở rộng cánh cửa cung điện của Vua Louis XIV để đón người đồng cấp Mỹ trong buổi tiệc riêng, với chương trình biểu diễn và tiệc tối dịp kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ.
Trong thời điểm đầy biến động đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương, sự kiện này có thể giúp ông Macron duy trì một kênh liên lạc cá nhân với ông Trump, khi hai bên đang có nhiều bất đồng về Iran, Ukraine và chính sách thuế quan.
Hoạt động này cũng giúp giữ chân Tổng thống Mỹ Trump ở lại Hội nghị thượng đỉnh G7 thay vì rời đi sớm như ông từng làm tại Canada năm ngoái.
“Tôi là người yêu thích những nơi đẹp”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên, cho biết ông đã định rời đi sớm cho đến khi được “một người đàn ông rất tử tế” mời dự tiệc tối.
Sau khi chụp ảnh trước những cánh cổng vàng của Versailles, Tổng thống Trump được mời tham quan nội thất lộng lẫy của cung điện.
Và trong một động thái bất ngờ, giữa bữa tối với tôm hùm, trứng cá muối và kem vani, ông Trump đã ký bản ghi nhớ về việc chấm dứt chiến tranh với Iran ngay tại địa điểm mang đậm tính biểu tượng lịch sử này.
Versailles có lẽ là công cụ quyền lực mềm mạnh mẽ nhất mà tổng thống Pháp có thể sử dụng: Phòng Gương huyền thoại, những khu vườn của “Vua Mặt trời” Louis XIV và nhiều thế kỷ hào quang quốc gia được gìn giữ cẩn trọng.
“Versailles là công cụ ngoại giao và phương tiện gây ảnh hưởng. Dù tôi thi đấu trên sân nhà hay sân khách, mục tiêu của tôi vẫn là ghi bàn. Và khi đón tiếp các đội khác, tôi luôn cố gắng mang đến cho họ sự tiếp đón nồng hậu”, ông Macron phát biểu ngày 17/6, ví hoạt động ngoại giao với bóng đá.
Pháp có rất ít đòn bẩy kinh tế hay quân sự đối với Washington, vì vậy nghi lễ và biểu tượng là một trong số ít công cụ mà Paris có thể sử dụng, dù hiệu quả của nó không phải lúc nào cũng như mong đợi.
Ông Macron và ông Trump thường xuyên bất đồng về chính sách, nhưng mối quan hệ giữa họ vẫn được duy trì một phần nhờ việc ông Macron hiểu rõ hiệu quả của sự quan tâm cá nhân và những lời mời đúng thời điểm.
Cuộc gặp đầu tiên giữa hai người vào năm 2017 đã tạo nên cái bắt tay siết chặt nổi tiếng, nhanh chóng trở thành biểu tượng cho mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh giữa họ.
Vài tháng sau đó là bữa tối trong Tháp Eiffel và vị trí danh dự dành cho ông Trump tại lễ duyệt binh Quốc khánh Pháp 14/7.
Versailles còn ở tầm cao hơn nữa, giúp cuộc gặp chính trị hiện đại được bao bọc bằng quy mô và uy quyền của lịch sử Pháp.
“Đó là sự phô diễn quyền lực mềm được xây dựng trên những công trình kiến trúc đồ sộ”, ông Denis Lacorne, giáo sư nghiên cứu Mỹ tại Sciences Po, nhận xét.
Tổng thống Macron từng đón Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Versailles năm 2017, sau đó tổ chức quốc yến dành cho Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla.
Ngoại giao hào nhoáng
Theo ban quản lý cung điện, trong hơn 3 thế kỷ qua, Versailles luôn là địa điểm được nhà lãnh đạo Pháp ưu tiên lựa chọn để tiếp đón các vị khách quốc tế và vẫn là “một nơi phục vụ cho ngoại giao Pháp”.
Với Tổng thống Mỹ Trump, bối cảnh này mang ý nghĩa đặc biệt. Vốn là người kinh doanh bất động sản, ông từ lâu vẫn coi kiến trúc là biểu tượng của địa vị, thành công và quyền lực.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump còn muốn để lại dấu ấn bằng các công trình mang tính biểu tượng, từ kế hoạch xây phòng khiêu vũ mới tại Nhà Trắng đến ý tưởng dựng khải hoàn môn cao 76m lấy cảm hứng từ Khải Hoàn Môn ở Paris.
Buổi tối tại Versailles bao gồm chuyến tham quan Phòng Gương và màn trình diễn đài phun nước.
Phòng Gương từng là một kỳ tích công nghệ của thế kỷ XVII, với 357 tấm gương được bố trí trong 17 mái vòm dọc hành lang dài 73m, chứng minh rằng Pháp có thể cạnh tranh với những nghệ nhân thủy tinh nổi tiếng của Venice.
Đồng thời, đây cũng là công trình được thiết kế để “nhân bản hình ảnh của nhà vua”. Mỗi lần quốc vương xuất hiện, hình ảnh của ông sẽ phản chiếu vô số lần qua các tấm gương, và những vị khách hiện đại ngày nay cũng được trải nghiệm điều tương tự.
“Bạn sẽ được phản chiếu rất nhiều lần, từ tấm gương này sang tấm gương khác”, ông Lacorne nói.
Theo ông Lacorne, sức hấp dẫn đó càng dễ hiểu đối với vị tổng thống đã dành phần lớn nhiệm kỳ thứ 2 để dát vàng không gian Phòng Bầu dục.
Ở góc độ nào đó, ông Trump vừa bước vào chính công trình mà ông đã nhắc tới suốt nhiều năm qua: ông từng nói phòng khiêu vũ tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago được thiết kế dựa trên cảm hứng từ Versailles.
Nhiều quốc gia khác cũng từng tìm cách gây ấn tượng với ông Trump.
Lễ duyệt binh Quốc khánh Pháp năm 2017 với xe tăng, kỵ binh, các ban nhạc quân đội cùng đội máy bay phản lực để lại những vệt khói đỏ, trắng và xanh trên bầu trời Paris từng khiến ông Trump thốt lên: “Một trong những cuộc diễu hành tuyệt vời nhất mà tôi từng chứng kiến”.
Sau đó, ông nói Washington sẽ phải tìm cách tổ chức cuộc duyệt binh hoành tráng hơn.
Trung Quốc cũng từng dùng “ngoại giao hào nhoáng” khi tiếp đón ông Trump trong chuyến thăm cấp nhà nước đặc biệt năm 2017, bao gồm chuyến tham quan Tử Cấm Thành - trải nghiệm vốn chỉ dành cho hoàng đế.
Anh áp dụng công thức tương tự trong chuyến thăm cấp nhà nước lần thứ 2 của ông Trump vào tháng 9 năm ngoái, với kỵ binh hộ tống, đoàn xe ngựa nghi lễ và quốc yến tại lâu đài Windsor.
Tuy nhiên, sự hào nhoáng dường như chỉ làm hài lòng ông Trump chứ không mang lại nhiều nhượng bộ thực chất.
Mối quan hệ từng được truyền thông gọi là “tình bạn đặc biệt” giữa ông Macron và ông Trump giờ đây đã trở nên thực dụng và nhiều va chạm hơn.
Ông Trump từng đe dọa áp thuế tới 100% đối với rượu vang và champagne của Pháp. Pháp phản đối cuộc chiến của Mỹ với Iran, trong khi ông Macron liên tục thúc giục Washington tiếp tục hỗ trợ Ukraine.
Ngay tại Pháp, bữa tiệc ở Versailles cũng vấp phải chỉ trích. “Chúng ta phải học cách sống mà không cần ông Trump”, lãnh đạo cánh tả kỳ cựu Jean-Luc Mélenchon tuyên bố.
