1 hour ago
7
Con gà lôi lam mào trắng giống đực tại chuồng nuôi ở Quảng Trị - Ảnh: Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt
Chiều 4-8, tại Trung tâm nhân nuôi các loài Trĩ quý hiếm ở bản Bang, xã Kim Ngân, Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt đón 10 con gà lôi lam mào trắng trở về quê hương, đánh dấu bước khởi đầu cho chương trình phục hồi một trong những loài chim quý hiếm nhất thế giới.
Dấu mốc quan trọng của hành trình phục hồi
Đây là loài chim đặc hữu của Việt Nam, được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế xếp ở tình trạng "Rất nguy cấp", được cho là đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.
Trước đó, ngày 12-5, 20 con gà lôi lam mào trắng được đưa từ Vườn thú Berlin và Tierpark (Đức) về Việt Nam. Sau giai đoạn chăm sóc ban đầu tại Phú Quốc, 10 con đầu tiên đã trở về Quảng Trị - một trong những vùng phân bố lịch sử của loài.
Ông Lê Văn Bảo - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị - cho rằng sự kiện là kết tinh của tri thức khoa học, hợp tác quốc tế, trách nhiệm và tình yêu thiên nhiên; đồng thời là dấu mốc quan trọng trong hành trình phục hồi một loài chim riêng có của Việt Nam.
Ông Lê Văn Bảo - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị (giữa) thăm các chuồng thả gà lôi lam mào trắng - Ảnh: HOÀNG TÁO
Theo ông Bảo, việc gà lôi lam mào trắng trở về quê hương mang ý nghĩa thiêng liêng, nhưng để chương trình thành công cần sự chung tay của toàn cộng đồng. Quan trọng hơn cả là phải bảo vệ những cánh rừng an toàn, xóa bỏ bẫy thú và để cộng đồng địa phương thực sự trở thành chủ thể trong công tác bảo tồn.
Ông Đoàn Hoài Nam - Phó cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm - nhận định việc đưa gà lôi lam mào trắng trở lại vùng phân bố lịch sử sẽ tạo điều kiện để loài có cơ hội sinh sản, tồn tại lâu dài trong tự nhiên.
"Thiên nhiên có thể tự chữa lành nếu được trao đủ không gian và thời gian. Chương trình lần này có ý nghĩa tiên phong khi kết hợp bảo tồn, tái thả và theo dõi lâu dài với sự tham gia của cộng đồng", ông Nam nói.
Bà Phạm Tuấn Anh - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt - cho biết sự kiện trên không chỉ là việc đón những cá thể gà lôi lam mào trắng về miền Trung mà còn là trao cho một loài động vật đặc hữu của Việt Nam "cơ hội thứ hai" để trở lại và sinh sôi trong những cánh rừng quê hương.
Rèn thích nghi trước khi tái thả
Trong giai đoạn đầu, các con gà lôi sẽ được theo dõi sức khỏe, thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương, ghép cặp sinh sản và tạo ra các thế hệ mới ngay tại Việt Nam.
Tại Trung tâm nhân nuôi các loài Trĩ quý hiếm ở bản Bang, các thế hệ gà sẽ được rèn luyện khả năng tự kiếm ăn, nhận biết và tránh thú săn mồi, sinh sản, nuôi con và thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt của miền Trung.
Song song với đó là phục hồi sinh cảnh, giảm bẫy bắt động vật hoang dã, theo dõi đa dạng sinh học và xây dựng phương án giám sát sau tái thả.
Theo kế hoạch, chương trình tái thả thử nghiệm dự kiến diễn ra vào cuối năm 2028. Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ phục hồi được một quần thể gà lôi lam mào trắng có khả năng sinh sản, tồn tại bền vững trong tự nhiên.
Dãy chuồng nuôi gà lôi lam mào trắng - Ảnh: HOÀNG TÁO
Gà lôi lam mào trắng từng phân bố trong các khu rừng đất thấp ẩm của miền Trung, chủ yếu tại Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế. Tuy nhiên, tình trạng mất rừng, suy thoái sinh cảnh và săn bắt kéo dài khiến loài dần biến mất ngoài tự nhiên.
Một số con gà được đưa sang châu Âu từ cuối những năm 1920 đã hình thành quần thể nhân nuôi, lưu giữ nguồn gen quý hiếm. Sau hơn một thế kỷ gây nuôi và chọn lọc, quần thể này trở thành nền tảng để đưa loài chim đặc hữu của Việt Nam trở về chính quê hương của mình.
