Gây thiệt hại cho ngân hàng hơn 1.000 tỷ đồng, 'trùm bất động sản' bị phạt 14 năm tù

TP HCMDương Thanh Cường đang thi hành án chung thân tiếp tục bị phạt 14 năm tù vì làm hồ sơ khống vay tiền ngân hàng nhưng mất khả năng trả nợ, gây thiệt hại 1.000 tỷ đồng.

Tối 17/4, Dương Thanh Cường (cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Bình Phát) bị TAND TP HCM tuyên phạm tội Vi phạm quy định cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, theo khoản 3 Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999.

Liên quan đến vụ án, ông Nguyễn Thế Bình (cựu Chủ tịch HĐQT Agribank, đang trốn truy nã) bị tòa xét xử vắng mặt, tuyên phạt 10 năm tù về cùng tội danh.

Có vai trò đồng phạm, 3 bị cáo còn lại là cựu lãnh đạo, cán bộ tín dụng của Agribank Chi nhánh 6 bị tuyên phạt từ 5 năm đến 6 năm 6 tháng tù.

Tòa tuyên các bị cáo phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng cho ngân hàng.

Quá trình xét hỏi, các bị cáo thừa nhận hành vi sai phạm của mình. Luật sư của ông Bình cũng không tranh luận về tội danh.

Bị cáo Dương Thanh Cường tại tòa. Ảnh: Bình Nguyên

Dương Thanh Cường từng được xem là "trùm" bất động sản tại TP HCM, điều hành nhiều doanh nghiệp như Tân Đại Phát, Thanh Phát, Bình Phát... để vay vốn hàng trăm tỷ đồng triển khai các dự án. Tuy nhiên, việc sử dụng hồ sơ pháp lý không đúng thực tế và dòng tiền sai mục đích khiến bị cáo sa lầy, mất khả năng trả nợ và vướng vòng lao lý.

Bản án xác định, đầu năm 2007, Cường gặp ông Nguyễn Thế Bình (khi đó là quyền Tổng giám đốc Agribank) xin vay 500 tỷ đồng mua đất làm dự án. Ông Bình đồng ý, chỉ đạo ông Hồ Đăng Trung (Giám đốc Chi nhánh 6) xử lý hồ sơ. Trung sau đó giao Phó phòng tín dụng Hồ Văn Long tiếp nhận, lập hồ sơ vay cho Công ty Bình Phát của Cường.

Để hợp thức điều kiện vay, Cường lập các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nâng khống giá trị tài sản bảo đảm từ khoảng 65 tỷ lên 358 tỷ đồng (giá thực tế 1,9-3 triệu đồng/m2 nhưng kê lên 12-13 triệu đồng/m2).

Do khoản vay vượt hạn mức chi nhánh, Trung trình hội sở xin nâng hạn mức lên 500 tỷ đồng cho dự án khu chung cư - thương mại tại quận 8 cũ. Dù hồ sơ chưa hoàn tất thủ tục đất đai, chưa được phê duyệt dự án, Trung vẫn ký 5 hợp đồng tín dụng cho Công ty Bình Phát vay hơn 302 tỷ đồng. Tài sản thế chấp là 18 thửa đất và tài sản trên đất hình thành từ vốn vay.

Sau giải ngân, Cường chỉ dùng 70 tỷ đồng để mua đất làm dự án, còn lại 230 tỷ đồng dùng trả nợ.

Cuối năm 2007, do sử dụng vốn sai mục đích và muốn kéo dài thời hạn vay, Cường đề nghị chuyển 5 khoản vay ngắn hạn thành một khoản vay trung hạn. Đề xuất này được Trung báo cáo và ông Bình chấp thuận.

Ngày 4/12/2007, Cường tiếp tục đề nghị vay thêm 500 tỷ đồng để thực hiện dự án khu chung cư - thương mại Bình Phát. Theo chỉ đạo của ông Bình, Trung chỉ đạo cấp dưới lập báo cáo thẩm định, đánh giá dự án "khả thi, hiệu quả", tài sản đảm bảo "đầy đủ pháp lý", qua đó đề xuất cho vay.

Ngày 31/12/2007, Trung ký hợp đồng tín dụng cho Công ty Bình Phát vay 500 tỷ đồng, thời hạn 60 tháng, với tài sản thế chấp gồm dự án hình thành từ vốn vay và 18 thửa đất hơn 33.400 m2 đã dùng bảo đảm cho các khoản vay trước. Cùng ngày, ngân hàng giải ngân hơn 303 tỷ đồng. Cường dùng phần lớn số tiền này để tất toán 5 khoản vay ngắn hạn (đảo nợ), phần còn lại chi trả các khoản khác.

Ông Nguyễn Thế Bình trong lần được triệu tập đến tòa năm 2015. Ảnh: Hải Duyên

Đến năm 2010, Công ty Bình Phát rơi vào nợ xấu, tài sản thế chấp bị phong tỏa, dự án dừng nên không còn nguồn trả nợ. Cường sau đó bàn với bà Vũ Thị Bích Loan (Giám đốc Công ty THY, đã chết) nhờ đứng ra vay tiền, đồng thời đề nghị Trung cho Công ty THY vay 385 tỷ đồng để mua lại 13 thửa đất của Bình Phát đang thế chấp.

Ngày 31/8/2010, Cường ký hợp đồng chuyển nhượng gần 30.000 m2 đất cho Công ty THY với giá 385 tỷ đồng. Doanh nghiệp này lập dự án khu căn hộ - phố đi bộ An Dương Vương - Hồ Học Lãm để hoàn thiện hồ sơ vay vốn, thực chất là chiêu thức "bình mới rượu cũ".

Các tài sản bảo đảm không đủ điều kiện thế chấp, gồm đất thuê, nhiều thửa bị nâng khống giá trị, dự án chưa được cấp phép, nhưng ngân hàng vẫn giải ngân 385 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền được chuyển cho Bình Phát để trả nợ các khoản vay trước đó của Cường, nhằm giải chấp một phần tài sản và chuyển sang bảo đảm cho khoản vay mới của Công ty THY.

Do Công ty THY không có khả năng trả nợ, khoản vay bị chuyển quá hạn từ năm 2011. Sau khi cấn trừ giá trị tài sản bảo đảm, khoản nợ của Cường gây thiệt hại đến nay là 1.053 tỷ đồng, trong đó 170 tỷ đồng nợ gốc và hơn 884 tỷ đồng nợ lãi.

Ngoài vụ án này, Cường còn thực hiện nhiều hành vi sai phạm khác và đã bị TAND Cấp cao tại TP HCM tuyên mức hình phạt tổng hợp của 4 bản án là tù chung thân về hai tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Liên quan sai phạm trong việc phê duyệt cho Cường vay trái quy định, ông Hồ Đăng Trung từng bị tuyên 20 năm tù; ông Hồ Văn Long nhận 19 năm tù cùng về tội Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Hải Duyên