Giá điện giờ cao điểm dồn vào buổi tối: Nhà máy hưởng lợi, quán ăn và trạm sạc xe điện chịu áp lực

Đề xuất mới của ngành điện về việc dồn toàn bộ 5 giờ cao điểm vào buổi tối đang tạo ra sự dịch chuyển lớn trong cấu trúc chi phí điện của doanh nghiệp. Trong khi các nhà máy sản xuất có thể giảm áp lực ca đêm và tận dụng điện mặt trời ban ngày, nhóm nhà hàng, khách sạn và trạm sạc xe điện lại đứng trước nguy cơ chi phí vận hành tăng mạnh.

Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) vừa đề xuất Bộ Công Thương điều chỉnh lại khung giờ điện cao điểm, thấp điểm ngay trong tháng 6 tới. Theo đề xuất, toàn bộ khung giờ cao điểm sẽ được dồn vào buổi tối, từ 17h30 đến 22h30 mỗi ngày, áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy.

Đây là thay đổi lớn nhất của cơ chế tính giá điện theo thời gian sử dụng trong nhiều năm qua. Hiện nay, giờ cao điểm đang được chia thành hai khung: buổi sáng từ 9h30 đến 11h30 và buổi tối từ 17h đến 20h. Trong phương án mới, khung cao điểm buổi sáng sẽ bị loại bỏ hoàn toàn. Trong khi đó, giờ thấp điểm cũng được điều chỉnh từ 22h–4h sáng sang 0h–6h sáng.

Điều này được cho là có tác động rất lớn đến nhóm khách là doanh nghiệp sản xuất, hộ kinh doanh dịch vụ, nhà hàng, khách sạn...

Doanh nghiệp sản xuất được hưởng lợi

Trong khi hiện tại giá điện cao điểm đang áp dụng 2 mức trong khung từ (9h30-11h30 và 17h-20h hàng ngày, trừ Chủ nhật), khung giá điện giờ thấp điểm từ 22h-4h.

Khung giá điện giờ cao điểm, thấp điểm chỉ áp dụng cho đối tượng là doanh nghiệp sản xuất, hộ sử dụng điện mục đích kinh doanh, đơn vị sự nghiệp. Giá điện bán lẻ sinh hoạt không áp dụng mà tính theo biểu giá điện bậc thang 5 bậc.

Về thời gian tính giá điện cao điểm, đề xuất của NSMO vẫn giữ nguyên tổng số thời gian là 5 giờ/ ngày, chỉ thay đổi thời gian áp dụng khung giá. Trong khi, thời gian tính giá thấp điểm thay vì 22 giờ đến 4 giờ sáng/ ngày đã chuyển sang 0 giờ đến 6 giờ sáng mỗi ngày.

"Tức là người sử dụng điện giờ thấp điểm thay vì sử dụng điện giá thấp sớm hơn 22 giờ trong ngày, sẽ phải chờ đến 0 giờ, tức 2 tiếng sau mới được sử dụng điện khung giá thấp điểm. Nếu không sẽ phải chọn khung giá điện giờ bình thường", một chuyên gia từ EVN cho hay.

Theo số liệu của EVN, Hiện cả nước có khoảng 1,25 triệu công tơ điện trên toàn hệ thống đang áp dụng cơ chế điện thấp điểm, cao điểm, liên quan trực tiếp đến đo đếm, lập hóa đơn và thanh toán điện năng. Khung giờ cao, thấp điểm áp dụng chủ yếu với nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh và dịch vụ theo biểu giá điện theo thời gian sử dụng.

Chuyên gia của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đánh giá, đứng ở góc độ doanh nghiệp sản xuất (đang hoạt động 3 ca), những thay đổi lớn về thời gian áp dụng khung giá cao điểm từ buổi sáng sang toàn bộ buổi tối sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng trong tính toán chi phí kinh doanh, ca làm sáng sẽ không phải tính trong giá cao điểm mà thay vào đó sẽ tính vào ca làm đêm.

"Việc bỏ khung giá điện giờ cao điểm buổi sáng là phù hợp bởi hệ thống điện đang huy động lượng điện từ mặt trời trong ngày khá lớn, trong khi buổi tối điện mặt trời không phát điện, điện nguồn phụ thuộc vào nhiệt điện giá đắt, thậm chí điện chạy dầu có giá thành sản xuất gần như gấp đôi giá bán ra. Doanh nghiệp thay vì giảm giờ làm ban ngày như trước đây, có thể chuyển trở lại sản xuất ban ngày, giảm giờ làm đêm", vị chuyên gia của EVN cho biết.

Tuy nhiên, đối với hộ kinh doanh dịch vụ liên quan đến điện như nhà hàng, quán ăn, trạm sạc có thể gặp bất lợi vì tăng giờ khung giá điện giờ cao điểm áp dụng từ 17 giờ đến 20 giờ hiện nay (kéo dài 3 tiếng) chuyển sang áp dụng khung giá từ 17 giừ 30 phút đến 22 giờ 30 phút (kéo dài 5 tiếng), tăng 2 tiếng trong một đêm.

Nhà hàng quán ăn, cơ sở kinh doanh đêm và trạm sạc xe điện bị tác động lớn

Trong khi đó, việc dồn giá cao điểm trọn vẹn vào buổi tối có thể tác động lớn đến nhóm khách hàng kinh doanh dịch vụ sử dụng điện như nhà hàng, quán ăn, khách sạn, khu du lịch, thậm chí cả các trạm sạc xe điện.

PGS. TS Bùi Xuân Hồi, Đại học Điện lực lập luận: "Giờ cao điểm 5 tiếng/ ngày thay vì áp dụng 2 khung giờ sáng, chiều hiện nay, sang áp trọn khung giờ vào buổi tối có những tác động nhất định. Kích thích doanh nghiệp chuyển hoạt động sản xuất ca đêm sang sản xuất ban ngày, hưởng giá điện thấp không gián đoạn công việc. Còn đối với các hộ kinh doanh dịch vụ chịu tác động, có thể khuyến khích họ sử dụng điện mặt trời có lưu trữ pin. Việc tăng thêm thời gian giá điện cao điểm 2 tiếng/đêm sẽ tác động rõ rệt đến hoạt động kinh doanh của nhóm hộ kinh doanh ăn uống, nhà hàng, khách sạn, chính vì vậy cần khuyến khích khu vực này chuyển đổi điện năng sang sử dụng điện mặt trời có lưu trữ pin".

Ông Ngô Tuấn Kiệt, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Năng lượng, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đồng quan điểm và cho rằng, việc thay đổi khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhóm doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh dịch vụ đang sử dụng nhiều điện.

Ông Kiệt cho rằng, khung giờ cao điểm theo đề xuất mới chuyển sang buổi tối từ 17h30 đến 22h30, từ thứ 2 đến thứ 7 hằng tuần khuyến khích doanh nghiệp thúc đẩy lượng điện mặt trời được huy động tối đa và sử dụng pin lưu trữ.

TS. Kiệt cho biết, đa số các doanh nghiệp các khu công nghiệp, nhà máy thường làm 2 ca, trong khung từ 6h đến 23h để khai thác tối đa công suất của máy móc thiết bị. Trước đây, giờ cao điểm của buổi tối chỉ có 3 giờ, nay tăng lên 5 giờ, với giá điện đắt hơn nên chắc chắn sẽ thúc đẩy họ sắp xếp giờ sản xuất lại để giảm chi phí.

Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực.

Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cũng khẳng định, khách hàng dân dụng sẽ không chịu ảnh hưởng gì từ việc thay đổi khung giờ tính giá điện, mà vẫn được tính giá điện theo khung bậc thang. Còn những cơ sở sản xuất tuy chịu ảnh hưởng nhưng vẫn có thể điều chỉnh kế hoạch, sử dụng thiết bị tốn nhiều điện năng vào khu giờ khác ngoài khung giờ cao điểm.

"Đây là tín hiệu để các khách hàng sử dụng điện điều chỉnh hành vi, kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm về kinh tế cho doanh nghiệp và cũng tiết kiệm cho hệ thống điện quốc gia không phải huy động từ các nguồn điện đắt tiền”, ông Vũ nói.

Theo ông Vũ, việc áp dụng khung giờ tính giá điện cao điểm buổi tối phản ánh đúng thực tế nguồn cung điện hiện nay. Ban ngày, nguồn cung điện mặt trời đang lớn dần, đặc biệt phía Nam, trong khi buổi tối điện nền chỉ trông chờ vào nhiệt điện, thủy điện. Nhiều thời điểm, nguồn điện bắt buộc bổ sung điện chạy dầu giá đắt đỏ.

Ông Vũ nhấn mạnh: Mục đích ban hành quy định đó và áp dụng các mức giá khác nhau để phản ánh các chi phí sản xuất và kinh doanh điện. Bởi tại những khung giờ cao điểm, Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia sẽ phải huy động điện từ các nhà máy điện đắt tiền như: tuabin khí; nhà máy chạy dầu diesel, khí thiên nhiên hóa lỏng (điện khí LNG) vì tại giờ đó phụ tải cao. Còn những giờ bình thường và giờ thấp điểm thì nhu cầu phụ tải chưa cao nên họ huy động được các nhà máy giá rẻ hơn.

Thực tế, theo đánh giá bước đầu khối doanh nghiệp chịu tác động của điều chỉnh khung giá điện cao điểm khá rộng, bên cạnh nhưng hộ kinh doanh dịch vụ có đặc thù khách chủ yếu ban đêm như khu du lịch, khách sạn, nhà hàng, quán ăn, thì có nhiều doanh nghiệp bắt buộc hoạt động 3 ca/ngày như sản xuất thép, xi măng, phân bón.

Bên cạnh đó, trong trường hợp doanh nghiệp chuyển thời gian sản xuất ca đêm sang ngày, sản lượng điện cho hệ hống rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh nắng nóng gay gắt, nhu cầu điện sinh hoạt tăng cục bộ.

Theo Quyết định số 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương, biểu giá điện bán lẻ theo các khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường được áp dụng cho khách hàng là các ngành sản xuất và khách hàng sử dụng điện cho kinh doanh. Giá điện các khung giờ cũng phụ thuộc vào từng cấp điện áp.

Giá bán lẻ điện cho kinh doanh:

+ Giá bán lẻ điện ở cấp điện áp từ 22 kV trở lên:

- Giờ thấp điểm giá điện ở mức 1.609 đồng/kWh,

- Giờ bình thường 2.887 đồng/kWh

- Giờ cao điểm 5.025 đồng/kWh.

+ Giá bán lẻ điện ở cấp điện áp từ 6 kV đến dưới 22 kV:

- Giờ thấp điểm giá điện kinh doanh là 1.829 đồng/kWh;

- Giờ bình thường 3.108 đồng/kWh;

- Giờ cao điểm 5.202 đồng/kWh.

+ Giá bán lẻ điện ở cấp điện áp dưới 6 kV

- Giờ thấp điểm giá điện ở mức 1.918 đồng/kWh;

- Giờ bình thường 3.152 đồng/kWh;

- Giờ cao điểm giá lên tới 5.422 đồng/kWh.

Giá bán lẻ điện cho sản xuất:

+ Ở cấp điện áp từ 110 kV trở lên

- Giờ thấp điểm là 1.146 đồng/kWh;

- Giờ bình thường 1.811 đồng/kWh;

- Giờ cao điểm giá 3.266 đồng/kWh.

+ Ở cấp điện áp từ 22 kV đến dưới 110 kV

- Giờ thấp điểm là 1.190 đồng/kWh;

- Giờ bình thường 1.833 đồng/kWh;

- Giờ cao điểm là 3.398 đồng/kWh.

+ Ở cấp điện áp từ 6 kV đến dưới 22 kV:

- Giờ thấp điểm ở mức 1.234 đồng/kWh;

- Giờ bình thường 1.899 đồng/kWh;

- Giờ cao điểm 3.508 đồng/kWh.

+ Ở cấp điện áp dưới 6 kV:

- Giờ thấp điểm là 1.300 đồng/kWh;

- Giờ bình thường 1.987 đồng/kWh;

- Giờ cao điểm lên tới 3.640 đồng/kWh.

Như vậy, khách hàng sản xuất và kinh doanh sử dụng điện vào giờ cao điểm sẽ chịu mức giá từ 3.266 - 5.422 đồng/kWh tùy cấp điện áp. Trong khi đó, ở giờ thấp điểm, giá điện chỉ dao động từ 1.146 đồng/kWh đến 1.609 đồng/kWh.