1 hour ago
1
Giá tăng, lượng nhập khẩu giảm
Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong 2 tháng đầu năm nay Việt Nam nhập khẩu 445.000 tấn phân bón các loại, giảm đến 48%; kim ngạch đạt 163 triệu USD giảm 41% so với cùng kỳ năm trước. Lượng nhập khẩu giảm là do giá phân bón đầu năm nay tăng cao, bình quân trong 2 qua ước đạt 366,9 USD/tấn, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước.
Việt Nam tự chủ nguồn phân urea và xuất khẩu sang một số thị trường nhưng vẫn phải nhập khẩu một số loại phân bón khác
ẢNH: PVCFC
Trung Quốc, Lào và Hàn Quốc là 3 thị trường cung cấp phân bón các loại lớn nhất của Việt Nam với thị phần lần lượt là 56%, 9,7%, và 5%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị nhập khẩu phân bón từ thị trường Trung Quốc tăng 24,6%, thị trường Lào tăng 73%, trong khi thị trường Hàn Quốc giảm 49,3%.
Trong nhóm 15 thị trường nhập khẩu lớn nhất, giá trị nhập khẩu phân bón các loại tăng mạnh nhất ở thị trường Israel với mức tăng 4,4 lần và giảm mạnh nhất ở thị trường Nga với mức giảm 97%.
Thực ra Việt Nam đã cơ bản tự chủ được nguồn phân bón phục vụ nhu cầu nội địa và xuất khẩu sang một số nước lân cận. Tuy nhiên một số loại phân bón quan trọng như kali, DAP hoặc SA vẫn phụ thuộc khá nhiều vào nguồn nhập khẩu. Năm 2025 Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 6,2 triệu tấn phân bón các loại với tổng kim ngạch khoảng 2,2 tỉ USD. Trong đó, phân kali là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất với khoảng 1,2 triệu tấn.
Trong tuần qua, khi xung đột quân sự ở Trung Đông nổ ra đã khiến giá nhiều loại phân bón trên thị trường thế giới tăng khoảng 10 - 15%. Một số loại phân ure ở khu vực Trung Đông tăng khoảng 60 USD từ mức 490 USD/tấn đã tăng lên 550 USD/tấn; còn ở khu vực bắc Mỹ tăng đến 77 USD lên 606 USD/tấn.
Ảnh hưởng xu hướng thế giới, giá phân bón ở thị trường nội địa cũng rục rịch tăng. Hiện tại, nông dân trồng lúa ít chịu ảnh hưởng khi đang vào vụ thu hoạch, ngược lại các nhà vườn trồng cây ăn quả đặc biệt là sầu riêng và cà phê lại đang vào vụ khiến nhu cầu sử dụng phân bón gia tăng.
Căng thẳng kéo dài sẽ tác động đáng kể
Trung Đông là khu vực xuất khẩu urea lớn nhất thế giới với khoảng 20 triệu tấn/năm; riêng Iran sản xuất khoảng 5 - 6,5 triệu tấn urea/năm. Lượng hàng vận chuyển hằng tháng từ khu vực này vào khoảng 3 - 3,9 triệu tấn phân bón. Nếu eo biển Hormuz bị đóng, nguồn cung lưu huỳnh và urea sẽ bị ảnh hưởng, giảm lần lượt khoảng 44% và 33% mỗi năm.
Đối với Việt Nam, các chuyên gia cho biết một số mặt hàng phân bón trong nước có nguồn cung dư thừa so với nhu cầu như urea, supe lân… Bên cạnh đó, nhu cầu phân bón trong nước có tính chất thời vụ - thường đạt đỉnh vào quý I và quý IV. Do vậy, để đảm bảo duy trì hoạt động ổn định, tối ưu về công suất vận hành, giữ lượng tồn kho ở mức hợp lý, một số doanh nghiệp phân bón đã xuất khẩu phân bón.
TS. Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam (FAV) phân tích: Đối với urea, Việt Nam cơ bản tự chủ được nguồn nguyên liệu đầu vào vì vậy trước mắt chưa chịu tác động trực tiếp từ xung đột Trung Đông. Hai doanh nghiệp sản xuất urea chủ lực là Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo - Phú Mỹ, Đạm Phú Mỹ) và Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC, Đạm Cà Mau) đều là thành viên của Petrovietnam và sử dụng nguồn khí trong nước. Nhờ vậy có lợi thế ổn định về chi phí sản xuất so với nhiều nhà máy phụ thuộc vào nguồn khí nhập khẩu.
Tuy nhiên, xung đột kéo dài hoặc leo thang có khả năng gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu trong đó có phân bón và một số loại nguyên liệu phân bón quan trọng. Do vậy, TS Phùng Hà khuyến cáo: Các nhà máy urea trong nước cần chủ động phương án sản xuất, dự trữ và phân phối để bảo đảm nhu cầu trong nước; qua đó ổn định sản xuất nông nghiệp và góp phần bảo vệ an ninh lương thực quốc gia. Các doanh nghiệp phân bón lớn như Đạm Phú Mỹ và Đạm Cà Mau cần theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế, chủ động cân đối giữa xuất khẩu và tiêu thụ nội địa, sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch khi cần thiết.
Ngoài ra, với nguy cơ thị trường phân bón biến động mạnh, bà con nông dân cũng cần tăng cường thực hiện 4 đúng trong sử dụng phân bón là đúng chủng loại, đúng liều lượng, đúng lúc và đúng cách. Bên cạnh đó, sử dụng các loại phân bón thay thế phù hợp đặc biệt là phân hữu cơ, sinh học.
