Giải mã việc Nhật Bản dự định cung cấp tên lửa 'khủng' cho Philippines

Hôm qua (16.5), tờ The Japan Times đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm sang Philippines. Hồi tháng trước, Nhật Bản đã công bố việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí chưa từng có kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.

Tăng cường sức mạnh

Loại tên lửa mà Tokyo xem xét xuất khẩu cho Manila được cho là dòng tên lửa đất đối hạm Type 88. Trong cuộc tập trận vừa diễn ra trong tháng này giữa Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines, tên lửa Type 88 cũng đã được bắn thử.

Thời gian qua, Tokyo nổi lên như một đối tác quân sự quan trọng của Manila. Mới đây, Nhật Bản cho biết đang xem xét để sớm cung cấp tàu hộ tống lớp Abukuma và máy bay TC-90 cho Philippines. Trong đó, tàu lớp Abukuma có độ choán nước hơn 2.000 tấn có thể mang theo tên lửa đối hạm Harpoon, ngư lôi và được trang bị pháo cận chiến Phalanx, cùng pháo chính 76 mm. Còn TC-90 là loại máy bay huấn luyện và tuần tra biển. Nhật Bản cũng đã chuyển giao một số hệ thống radar cho Philippines để tăng cường khả năng giám sát vùng biển.

Lực lượng phòng vệ Nhật Bản phóng thử tên lửa Type 88

ẢNH: AFP

Hơn 10 năm qua, Philippines không ngừng tăng cường năng lực quốc phòng, nhất là về năng lực tác chiến trên biển, giữa bối cảnh nước này liên tục xảy ra nhiều căng thẳng với Trung Quốc ở Biển Đông. Nếu như đầu thập niên 2010, Philippines gần như chỉ sở hữu những chiến hạm lỗi thời từ thập niên 1970, thì năng lực hải quân nước này đã được cải thiện. Điển hình, Philippines đã đặt mua 4 tàu hộ tống lớp Miguel Malvar, 2 tàu hộ tống lớp Jose Rizal, 6 tàu tuần tra lớp Rajah Sulayman đều của Hàn Quốc, trong đó đã nhận 2 tàu cho mỗi loại. Nước này còn đặt mua 4 tàu đổ bộ lớp Tarlac của Indonesia và đã nhận 2 chiếc. Kèm theo, Manila còn mua một số dòng máy bay trực thăng hải quân, máy bay tuần tra của phương Tây.

Không những vậy, Philippines đặt mua tên lửa bội siêu thanh Brahmos do liên doanh Ấn Độ - Nga sản xuất, có tốc độ gấp 2,8 lần vận tốc âm thanh cùng tầm bắn khoảng 300 km. Manila đã nhận tên lửa Brahmos dần dần từ năm 2024.

Bước ngoặt mới

Trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá việc nếu Nhật Bản xuất khẩu tên lửa Type 88 sang Philippines thì sẽ là thương vụ mang tính bước ngoặt.

Thứ nhất, theo TS Nagao, thương vụ trên thể hiện chiến lược đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific) - nơi Trung Quốc đang không ngừng tăng cường sức mạnh quân sự. Nếu xảy ra xung đột, Trung Quốc triển khai lực lượng nhằm vào các căn cứ quân sự của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines ở Thái Bình Dương, thì sự hỗ trợ từ Mỹ sẽ bị siết chặt. Vì thế, phía Mỹ muốn kiềm chế các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong chuỗi đảo thứ nhất (từ Nhật Bản, qua Đài Loan đến Philippines). Vì thế, tên lửa Type 88 là một vũ khí thích hợp vì tầm bắn của nó là 200 km. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách 350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.

Máy bay trực thăng đáp trên tàu đổ bộ BRP Davao del Sur (Philippines) thuộc lớp Tarlac

ẢNH: REUTERS

Hiện tại, Philippines sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ-Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu khu trục. Nếu Nhật Bản bổ sung thêm tên lửa chống hạm Type 88 phóng từ đất liền, Philippines sẽ nâng cao sức mạnh quân sự và nếu hợp tác với Nhật Bản, Đài Loan và Mỹ, chuỗi đảo thứ nhất sẽ càng được củng cố.

"Thứ hai, Nhật Bản đang chia sẻ gánh nặng an ninh với Mỹ và trở thành "nhà cung cấp an ninh" trong khu vực này. Mỹ cần giải quyết nhiều vấn đề trên toàn thế giới. Kể từ thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ bắt đầu chiến lược chuyển trọng tâm về châu Á - Thái Bình Dương, quân đội nước này ở châu Âu đã giảm từ 100.000 sau Chiến tranh Lạnh xuống còn 35.000 lính vào năm 2021. Nhưng sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine từ năm 2022, con số này đã quay trở lại 100.000 lính. Ở Trung Đông, Mỹ đang sử dụng rất nhiều vũ khí. Từ tình hình như vậy, Nhật Bản đang dần đáp ứng yêu cầu từ Mỹ về việc các đồng minh và đối tác chia sẻ gánh nặng an ninh", TS Nagao đánh giá.

Thứ ba, theo vị chuyên gia này, việc Nhật Bản cung cấp tên lửa cho thấy chính Tokyo đang thay đổi nhận thức về quân sự. Vì vậy, so với tàu tuần tra ven biển, máy bay cứu hộ, tên lửa hoàn toàn mang tính quân sự cao hơn. Trước đây, Nhật Bản ngần ngại buôn bán những vũ khí mang tính quân sự cao, nhưng tình hình hiện tại đang khiến nước này thay đổi. Điều này sẽ tạo ra ảnh hưởng quan trọng trong cán cân an ninh giữa Mỹ và Trung Quốc.