Hà Nội quy hoạch sân bay thứ 2 gắn khu thương mại tự do

Hà Nội định hướng xây dựng sân bay quốc tế thứ 2 ở phía Nam Thủ đô theo mô hình "đô thị sân bay", tích hợp trung tâm thương mại tự do, outlet, logistics và công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn.

Theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô đóng vai trò đầu mối giao thông đa phương thức và động lực phát triển kinh tế chiến lược của Hà Nội trong nhiều thập niên tới.

Sân bay dự kiến đặt tại khu vực xã Ứng Hòa và Chuyên Mỹ ở phía Nam Hà Nội, quy mô khoảng 1.500 ha, đạt tiêu chuẩn quốc tế với công suất thiết kế 30-50 triệu hành khách mỗi năm.

Hà Nội định hướng phát triển khu vực này theo mô hình "aerotropolis" - đô thị sân bay - không chỉ phục vụ vận tải hàng không mà còn tích hợp đồng bộ dịch vụ khách sạn, trung tâm thương mại outlet, khu thương mại tự do, logistics, công nghiệp công nghệ cao và các dịch vụ quốc tế.

Theo quy hoạch, sân bay thứ 2 sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, kết nối liên hoàn giữa hàng không, đường bộ, đường sắt tốc độ cao, đường sắt Bắc - Nam và vận tải đường thủy sông Hồng. Hành lang phía Nam của Hà Nội được kỳ vọng trở thành hạt nhân logistics của toàn vùng với hệ thống kho vận, logistics lạnh, cảng cạn ICD và các khu công nghiệp công nghệ cao.

Khu thương mại tự do dự kiến hình thành cùng sân bay sẽ hoạt động như đầu mối giao thương quốc tế quy mô lớn, tích hợp trung tâm logistics, trung tâm thương mại miễn thuế và outlet nhằm thúc đẩy xuất nhập khẩu, dịch vụ và đầu tư quốc tế.

Hà Nội đồng thời định hướng thu hút có chọn lọc các ngành công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và thân thiện môi trường như điện tử, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và logistics.

Nhà ga T1 + T2 sân bay Nội Bài. Ảnh: Giang Huy

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu hình thành cực phát triển công nghiệp - công nghệ cao phía Nam tại khu vực Phú Xuyên - Ứng Hòa. Trong đó, riêng khu vực Ứng Hòa và Chuyên Mỹ được nghiên cứu phát triển tổ hợp công nghiệp đường sắt khoảng 250 ha phục vụ sản xuất, lắp ráp đầu máy toa xe.

Ngoài vai trò logistics và công nghiệp, sân bay thứ 2 còn được xác định là trạm trung chuyển du lịch quốc tế kết nối chuỗi di sản tâm linh Hương Sơn - Tam Chúc - Bái Đính - Tràng An. Hà Nội kỳ vọng khu vực này trở thành "cửa ngõ du lịch phía Nam" của Thủ đô.

Khu vực sân bay cũng được quy hoạch gắn với tổ hợp y tế chất lượng cao phía Nam tại Phú Xuyên quy mô khoảng 100-160 ha, đóng vai trò trung tâm y tế cấp vùng.

Hà Nội định hướng lấy đường sắt làm trục kết nối chủ đạo giữa nội đô và sân bay thứ 2. Tuyến đường sắt đô thị số 1A sẽ nối trực tiếp ga đầu mối Ngọc Hồi với sân bay và được xếp vào nhóm ưu tiên triển khai giai đoạn 2026-2030.

Ga Ngọc Hồi được quy hoạch thành đầu mối trung chuyển lớn nhất phía Nam Hà Nội, tích hợp nhà ga, depot và trung tâm bảo dưỡng, kết nối mạng lưới đường sắt đô thị với sân bay. Khu vực này cũng liên thông với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các vành đai đường sắt liên vùng nhằm giảm áp lực giao thông xuyên tâm qua nội đô.

Kết nối đường bộ sẽ dựa trên hành lang phía Nam với các trục huyết mạch như Quốc lộ 1A và cao tốc Bắc - Nam. Đồng thời, hệ thống vận tải đường thủy trên sông Hồng cũng được khai thác để phục vụ logistics hàng hóa quốc tế.

Theo quy hoạch, nghiên cứu và đầu tư xây dựng Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô cùng khu thương mại tự do được xếp vào nhóm dự án ưu tiên triển khai trong giai đoạn bứt phá 2031-2045.

Hà Nội định hướng huy động đa dạng nguồn lực cho dự án, gồm hợp tác công tư PPP, nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước, phát hành trái phiếu địa phương, trái phiếu công trình và khai thác nguồn lực đất đai.

Hiện Hà Nội có Cảng hàng không quốc tế Nội Bài với công suất khoảng 25 triệu hành khách mỗi năm và có thể mở rộng. Ngoài ra, sân bay Gia Bình tại tỉnh Bắc Ninh đang được xây dựng, dự kiến đạt công suất 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào 2030, tăng lên 50 triệu hành khách vào 2050.

Với quy mô khoảng 1.500 ha và công suất tới 50 triệu hành khách mỗi năm, sân bay thứ hai của Hà Nội được xem là một trong những siêu dự án hạ tầng lớn nhất phía Nam Hà Nội trong thế kỷ tới.

Sơn Hà