Hạ viện Philippines thống nhất luận tội Phó tổng thống

Các nghị sĩ Hạ viện Philippines đã bỏ phiếu với tỷ lệ áp đảo để chuyển điều khoản luận tội Phó tổng thống Sara Duterte lên Thượng viện.

Các điều khoản luận tội được Hạ viện Philippines đưa ra bỏ phiếu hôm nay cáo buộc Phó tổng thống Sara Duterte, con gái cựu tổng thống Rodrigo Duterte, biển thủ công quỹ, sở hữu tài sản không rõ nguồn gốc, hối lộ quan chức và đe dọa ám sát người từng là đồng minh của bà, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., cùng các thành viên gia đình ông.

Kết quả bỏ phiếu cho thấy 255 phiếu thuận, 26 phiếu chống và 9 phiếu trắng. Theo hiến pháp Philippines, Thượng viện sẽ mở phiên xử. Nếu bị kết tội, bà Sara sẽ bị phế truất và bị cấm tham gia tranh cử hoặc nắm giữ các chức vụ dân cử suốt đời.

Kịch bản đó đồng nghĩa Phó tổng thống Philippines không thể tiến hành kế hoạch tranh cử tổng thống năm 2028 mà bà từng tuyên bố.

"Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ Phó tổng thống trong phiên xử tại Thượng viện", nhóm luật sư của bà Sara cho hay.

Phó tổng thống Philippines Sara Duterte tại cuộc họp báo ở Manila hồi tháng 2. Ảnh: AFP

Quy trình luận tội tại Philippines được chia thành hai giai đoạn chính tại lưỡng viện. Hạ viện đóng vai trò là bên đưa ra cáo buộc, chỉ cần 1/3 tổng số nghị sĩ ký tên hoặc bỏ phiếu thuận, các điều khoản luận tội sẽ được chuyển lên Thượng viện.

Thượng viện sau đó hoạt động như một tòa án đặc biệt để xét xử, nơi các thượng nghị sĩ đóng vai trò là bồi thẩm đoàn còn vai trò chủ tọa thường do Chủ tịch Thượng viện đảm nhiệm. Phán quyết kết tội cần ít nhất 2/3 tổng số thượng nghị sĩ tán thành.

Trước khi Hạ viện bỏ phiếu, Thượng viện Philippines đã bầu đồng minh lâu năm của bà Sara, thượng nghị sĩ Alan Peter Cayetano, làm tân Chủ tịch. Ông Cayetano từng giữ chức ngoại trưởng dưới thời tổng thống Rodrigo Duterte. Sự thay đổi trong ban lãnh đạo Thượng viện có thể tác động đến kết quả của nỗ lực luận tội Phó tổng thống.

Hiện Thượng viện nghiêng nhiều hơn về phía Phó tổng thống Sara sau khi nhóm trung thành với bà giành được 5 trong số 12 ghế bầu mới tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 5/2025.

Ông Dennis Coronacion, trưởng khoa Khoa học Chính trị thuộc Đại học Santo Tomas tại Manila, tin rằng khả năng bà Sara được tha bổng "rất cao". Tuy nhiên, ông cho rằng quá trình luận tội cùng việc công bố bằng chứng chống lại Phó tổng thống vẫn có thể gây tổn hại đáng kể tới hy vọng tranh cử tổng thống của bà.

Hồi tháng 2/2025, hơn 200 nhà lập pháp tại Hạ viện Philippines đã ký vào kiến nghị luận tội Phó tổng thống Sara với cáo buộc "âm mưu ám sát" Tổng thống Marcos Jr. và sử dụng sai mục đích hơn 11 triệu USD trong quỹ bí mật cho Văn phòng Phó tổng thống và Bộ Giáo dục Philippines trong thời gian làm bộ trưởng.

Thượng viện khóa trước đã triệu tập phiên tòa luận tội vào tháng 6/2025, nhưng sau đó trả hồ sơ sự việc về Hạ viện. Một nghị sĩ mô tả động thái này giống như "ngầm bác bỏ vụ luận tội".

Bà Sara và ông Marcos vướng vào cuộc đối đầu chính trị gay gắt chỉ vài tuần sau chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022, khi Phó tổng thống không được giao vị trí Bộ trưởng Quốc phòng như mong muốn mà thay vào đó được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục.

Lời đe dọa nhằm vào ông Marcos bắt nguồn từ cuộc họp báo đêm khuya khi bà Sara tuyên bố đã thuê sát thủ ám sát Tổng thống nếu ông tìm cách thủ tiêu bà trước. Bà Sara sau đó cho rằng phát biểu của mình đã bị hiểu sai.

Huyền Lê (Theo AFP)