
Hội nghị thu hút đông đảo doanh nghiệp tham gia - Ảnh: ITPC
Ngày 8-5, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tổ chức Hội nghị đối thoại giữa doanh nghiệp và chính quyền thành phố lần thứ 271.
Tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp, nhiều đơn vị phản ánh sự thiếu rõ ràng trong hướng dẫn từ cơ quan quản lý khiến chi phí lưu bãi tăng cao, hoạt động kinh doanh đình trệ, trong khi ngay cả cơ quan thực thi cũng thừa nhận còn lúng túng vì thiếu quy định chi tiết từ Bộ Y tế.
Bức xúc vì hồ sơ bị treo kéo dài
Ngay khi chương trình đối thoại bắt đầu, ông Nguyễn Ngọc Vàng, đại diện Công ty TNHH TMDV XNK Tú Anh, bày tỏ bức xúc về việc hàng hóa nhập khẩu bị "treo" tại cảng gần hai tháng nhưng chưa được giải quyết.
Ông Vàng cho biết doanh nghiệp nhập khẩu phụ gia, chất hỗ trợ chế biến và men thực phẩm. Tuy nhiên, chỉ phụ gia nằm trong danh mục kiểm tra an toàn thực phẩm, còn các chất hỗ trợ chế biến và men lại không có trong danh mục nên doanh nghiệp không biết có phải đăng ký kiểm tra chất lượng hay không.
Theo ông Vàng, doanh nghiệp đã nộp hồ sơ tại nhiều cơ quan nhưng đều bị từ chối với lý do sản phẩm không hoàn toàn là phụ gia thực phẩm. Khi đăng ký, cơ quan chức năng yêu cầu rút hồ sơ hoặc bổ sung nhưng không nêu rõ cần bổ sung nội dung gì, khiến hồ sơ bị kéo dài.
Cũng theo ông Vàng, nhiều doanh nghiệp khác cũng gặp tình trạng tương tự. Công ty ông đã cử người ra Hà Nội làm việc với cơ quan chức năng nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Trả lời vấn đề này ông Trương Thành Công, Phó phòng Quản lý hành nghề Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết nếu một chất vừa là phụ gia thực phẩm vừa là chất hỗ trợ chế biến thì cần căn cứ vào bản chất, công dụng để xác định nhóm phù hợp. Do đó, doanh nghiệp nên liên hệ cơ quan hải quan và Cục An toàn thực phẩm để được hướng dẫn cụ thể.
"Hiện sở chỉ quản lý tại địa phương, còn việc kiểm tra hàng nhập khẩu thuộc thẩm quyền hướng dẫn của Bộ Y tế. Sở An toàn thực phẩm cũng đã nhiều lần có văn bản kiến nghị nhưng đến nay vẫn chưa nhận được hướng dẫn đầy đủ", ông Công thẳng thắn và khuyên doanh nghiệp nên tiếp tục gửi văn bản lên Cục An toàn thực phẩm để chờ hướng dẫn.
Tuy nhiên, doanh nghiệp không hài lòng với câu trả lời này và cho biết đang chịu tổn thất lớn vì một container lưu bãi mỗi ngày mất khoảng 40 USD, kéo dài 60 ngày thì doanh nghiệp gần như kiệt quệ.
Trong khi đó, bà Phan Thanh Thiện, đại diện Công ty TNHH ITS Nutriscience, phản ánh vướng mắc tương tự liên quan đến quy định công bố 100% thành phần phụ gia thực phẩm.
Theo bà Thiện, doanh nghiệp của bà đang nhập khẩu một loại hương liệu thuộc nhóm phụ gia thực phẩm nhưng nhà sản xuất nước ngoài từ chối cung cấp đầy đủ thành phần vì đây là bí mật sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, một lô hàng chất béo thực vật của doanh nghiệp hiện cũng bị "treo" tại cảng.
Đại diện cơ quan hải quan tại hội nghị cho biết khái niệm chất hỗ trợ chế biến thực phẩm hiện nay "khá mơ hồ". Ở thời điểm hiện tại, sự thiếu hụt danh mục chi tiết từ Bộ Y tế đang gây khó cho cả cơ quan hành pháp lẫn doanh nghiệp.
Còn rối với quy định về công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn
Tại hội nghị, còn có nhiều vấn đề được các doanh nghiệp quan tâm như công bố sản phẩm và tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; công tác kiểm nghiệm và kiểm tra chuyên ngành...

Nhiều doanh nghiệp đặt câu hỏi, vấn đề còn chưa rõ với đơn vị tổ chức - Ảnh: N.TRÍ
Nhiều doanh nghiệp đặt các câu hỏi về thủ tục nhập khẩu và thông quan hàng hóa thực phẩm như phân loại mã HS; phối hợp giữa các cơ quan trong kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm và thông quan. Vấn đề quản lý ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và áp dụng pháp luật cũng được quan tâm….
Đặc biệt, một số doanh nghiệp cho biết sau sáp nhập, các hồ sơ tự công bố trên các website từ các cơ quan quản lý ở những địa phương bị sáp nhập (mất tên) gần như không còn hiển thị, điều này khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khi làm việc với khách hàng.
Trước các thắc mắc của doanh nghiệp, lãnh đạo và đại diện các phòng chuyên môn của Sở An toàn thực phẩm, các cơ quan quản lý Nhà nước liên quan đã cùng phối hợp để trực tiếp lần lượt giải đáp, làm rõ. Với các ý kiến không thuộc thẩm quyền, các đơn vị đã ghi nhận sẽ đề xuất với cơ quan cấp trên nhằm giải đáp và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.
Lĩnh vực an toàn thực phẩm sẽ tiếp tục được quan tâm tháo gỡ
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc ITPC, cho biết năm 2026, TP xác định việc cải thiện môi trường kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm sẽ được quan tâm đẩy mạnh khai theo hướng minh bạch hơn, thuận lợi hơn và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Thời gian qua, hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm tiếp tục được hoàn thiện; công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn những vướng mắc, điểm nghẽn cần tháo gỡ
"Qua hội nghị này, chúng tôi mong muốn cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật An toàn thực phẩm theo hướng: đồng bộ, rõ trách nhiệm, minh bạch, dễ áp dụng.
Thời gian tới, ITPC sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở ngành liên quan để theo dõi, tổng hợp và đôn đốc việc xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp; tổ chức các hội nghị đối thoại chuyên đề theo từng lĩnh vực cụ thể".
