Học sinh 'đọ sức' lập trình robot, làm vườn rau thông minh, thiết kế nhà tiết kiệm năng lượng

Chương trình diễn ra ngày 24-5 tại Trường cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi, quy tụ gần 500 học sinh trong khu vực với gần 200 đội thi robot - robotics cùng hơn 80 công trình STEM sáng tạo. 

Chương trình do Thành Đoàn Đồng Nai phối hợp Trường cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi tổ chức, với sự phối hợp của Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị chuyên môn trong lĩnh vực robotics và STEM.

Sự kiện gồm hai phần chính là cuộc thi robotics và không gian trưng bày các sản phẩm STEM của học sinh. Theo ban tổ chức, đây là một trong những sân chơi khoa học - công nghệ quy mô lớn dành cho học sinh năm 2026.

Ở phần robotics, học sinh trực tiếp lắp ráp, lập trình và vận hành robot tự động trên sa bàn theo chủ đề gắn với giao thông thông minh, logistics, tự động hóa và đô thị số. 

Các đội thi được chia thành 3 bảng tương ứng với cấp tiểu học, THCS và THPT. Mỗi đội gồm 2 thành viên và 1 huấn luyện viên.

Theo thể lệ, robot phải vận hành hoàn toàn tự động và chỉ được nạp một chương trình duy nhất mang tên "run2026". 

Trong thời gian thi, các đội không được sử dụng Internet, không được liên hệ bên ngoài và huấn luyện viên không được can thiệp trực tiếp vào quá trình thi đấu.

Em Trần Võ Bảo Nam, học sinh Trường THCS Tân Bình, cho biết điều khó nhất của phần thi là các "bài toán bí mật" do ban tổ chức đưa ra ngay tại sân thi. 

Đội thi phải lập trình để robot chạy đúng đường, hoàn thành tác vụ lắp ghép và hạn chế sai số trong từng lần vận hành.

"Robot của đội em đã chạy được, nhưng lúc thử nghiệm vẫn chưa thật sự chuẩn xác nên rất dễ mất điểm. Chỉ cần lệch một chút hoặc chậm một thao tác là kết quả đã khác", Nam nói.

Trong khi đó Trần Đăng Quân, học sinh Trường tiểu học Minh Hưng, cho biết em bắt đầu tìm hiểu robotics cùng ba từ những mạch điện và mô hình đơn giản. 

Theo Quân, điều quan trọng nhất là phải hiểu được yêu cầu của đề bài để chuyển thành các câu lệnh phù hợp cho robot.

"Từ những mạch đơn giản mình có thể làm cho robot hoặc xe chuyển động. Qua đó em học thêm về tư duy logic, cách xử lý vấn đề và thử nghiệm nhiều phương án khác nhau", Quân chia sẻ.

Ngoài khu vực robotics là không gian STEM với hơn 80 mô hình, sản phẩm sáng tạo do học sinh thực hiện. 

Nhiều công trình tập trung vào các vấn đề gần gũi với đời sống như giáo dục, nông nghiệp, tiết kiệm năng lượng và tự động hóa.

Em Mai Đăng Phạm Quốc Bảo, học sinh Trường THCS Tân Phú, mang đến mô hình vườn rau thông minh sử dụng cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm đất, hệ thống bơm nước và quạt thông gió tự động. 

Hệ thống có thể theo dõi môi trường trồng rau, tự động tưới nước và hiển thị thông số trên màn hình để người dùng theo dõi.

Phan Nguyễn Châu Anh, học sinh Trường THCS Trảng Dài, giới thiệu "Bộ thẻ học liệu" dành cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với âm, chữ và số tiếng Việt. 

Bộ học liệu gồm nhiều nhóm thẻ chữ cái, thẻ số, thẻ luyện đọc và được tích hợp mã QR để phụ huynh hoặc giáo viên quét bằng điện thoại, xem hướng dẫn đọc và học cùng trẻ.

Theo Anh, nhóm mong muốn tạo ra một bộ học liệu trực quan, dễ sử dụng để trẻ nhỏ có thể vừa học vừa tương tác. 

"Khi quét mã QR, phụ huynh có thể mở video hướng dẫn đọc hoặc viết để học cùng các bé. Nhóm em muốn việc học chữ của trẻ trở nên sinh động và dễ tiếp cận hơn", Anh nói.

Theo bà Nguyễn Trần Phương Hà - Phó bí thư Thành Đoàn Đồng Nai - thông qua cuộc thi và ngày hội STEM, ban tổ chức mong muốn tạo môi trường để học sinh tiếp cận khoa học - công nghệ từ sớm, rèn luyện tư duy logic, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề thực tế.

Bà Hà cho biết các hoạt động robotics và STEM cũng giúp học sinh làm quen với công nghệ, lập trình, tự động hóa và chuyển đổi số, cũng là những lĩnh vực đang gắn chặt với nhu cầu nhân lực trong giai đoạn hiện nay. 

Theo kế hoạch của ban tổ chức, sau vòng chung kết, 10 đội xuất sắc ở mỗi bảng sẽ được lựa chọn để tiếp tục rèn luyện, chuẩn bị tham gia vòng khu vực cuộc thi robotics cấp quốc gia.