Hội An đề xuất di dân trong di tích tương tự như thành phố Huế

Từ thành phố xuống phường khó hợp tác quốc tế

Đây là chia sẻ của ông Nguyễn Đức Bình, Bí thư Đảng ủy phường Hội An, tại hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp tại Đà Nẵng sáng 7-5.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP Hội An trước đây được chia tách thành 4 phường, xã.

Trong đó, phường Hội An vừa là địa bàn trung tâm của không gian đô thị di sản Hội An, vừa là đơn vị hành chính cơ sở, vừa có trách nhiệm đặc biệt trong quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An.

Theo ông Bình, bên cạnh kết quả đạt được sau một năm thì áp lực quản lý trên địa bàn phường rất lớn, trong khi nguồn lực, biên chế, thẩm quyền và công cụ quản trị chưa tương xứng với tính chất đặc thù của một phường trung tâm di sản thế giới.

Bởi Hội An vừa là nơi cư trú, vừa là không gian di sản, điểm đến du lịch quốc tế, trung tâm dịch vụ thương mại, nơi thường xuyên diễn ra lễ hội, sự kiện, kinh doanh, vận tải, lưu trú.

Trong khi đó liên kết giữa các phường, xã trong vùng Hội An mới ở giai đoạn đầu, chưa hình thành đầy đủ các chương trình, đề án, dự án liên vùng có tính ràng buộc về nguồn lực, chỉ tiêu, trách nhiệm và cơ chế điều phối.

"Các vấn đề về giao thông du lịch, bãi đỗ xe, tuyến du lịch sông nước, làng nghề, xử lý rác thải, nước thải, cứu hộ cứu nạn, phòng chống thiên tai, lưu trú, an ninh du lịch đều vượt khỏi phạm vi một phường.

Đặc biệt, khó khăn lớn hiện nay là sự giao thoa, chồng lấn, chưa rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm giữa Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An với UBND phường Hội An" - ông Bình nói.

Theo ông Bình, phường đang tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị đô thị di sản trong điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên khi từ thành phố xuống phường có một số quan hệ hợp tác quốc tế gặp khó khăn.

Trong đó việc duy trì quan hệ kết nghĩa bị gián đoạn.

"Một số thành phố kết nghĩa ở nước ngoài đã có thông báo chính thức về việc không tiếp tục duy trì các mối quan hệ hợp tác này bởi trước đây quan hệ kết nghĩa giữa cấp thành phố với thành phố. Ngoài ra, nhiều chương trình hợp tác trước đây được thực hiện thông qua các doanh nghiệp hoặc đối tác cũng gặp khó vì chủ thể (TP Hội An - NV) không còn tồn tại" - ông Bình nói.

Hỗ trợ dân không có sổ đỏ trong di tích di dời như ở Huế

Theo ông Bình, đô thị cổ Hội An không chỉ là một địa bàn hành chính, mà là thực thể di sản sống, một hệ sinh thái văn hóa du lịch, cư trú, thương mại được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Do đó, quản lý Hội An cần xuất phát từ tính chỉnh thể của di sản, không để việc phân định địa giới hành chính dẫn đến phân tán trách nhiệm, cắt khúc không gian quản lý, làm giảm hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị và xây dựng thương hiệu Hội An.

Ông Bình đề xuất thành phố kiến nghị Trung ương nghiên cứu cơ chế đặc thù cho quản lý, bảo tồn và phát triển đô thị di sản thế giới trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong đó có cơ chế về phân cấp thẩm quyền, tài chính, đầu tư, quản lý tài sản công, bảo tồn nhà cổ, ứng phó biến đổi khí hậu và hỗ trợ cư dân sinh sống trong các di tích được tái định cư ra ngoài di tích như thành phố Huế đã làm.

"Chúng tôi cũng đã ra Huế tìm hiểu mô hình di dời dân ra khỏi di tích. Chúng tôi đề xuất các cơ chế đặc thù để hỗ trợ di dời những hộ dân sống trong di tích, ngay cả những hộ chưa có sổ đỏ" - ông Bình nói.