1 hour ago
3
Thổi năng lượng “thế hệ cợt nhả” vào không gian lịch sử văn hóa
“Khi thế hệ cợt nhả gia nhập thị trường lao động” từng là một trào lưu trên mạng xã hội TikTok và Threads. Nội dung là những dòng trạng thái/ video trong đó người trẻ giải quyết mọi tình huống nơi công sở theo cách lạc quan, hài hước như một “công thức chung” của thế hệ.
Tuy nhiên cùng với đó cũng là những bài đăng than phiền về những nhân viên Gen Z quá mong manh, yếu đuối, hay nhảy việc, không chịu được áp lực, hay chống đối, khó tuân theo quy định/ tiêu chuẩn công việc…, thu hút hàng nghìn lượt tương tác.
Thế nhưng, nhiều bạn trẻ đang chứng minh thành kiến này là sai lầm, khi tham gia và làm thay đổi môi trường làm việc ở lĩnh vực văn hóa với nguồn năng lượng sáng tạo và nhiệt huyết của tuổi trẻ. Mô hình tour đêm Văn Miếu Quốc Tử Giám - Tinh Hoa Đạo Học là một minh chứng cho điều đó.
Bên cạnh nhân sự giàu kiến thức, kinh nghiệm, ban quản lý của tour đêm Văn Miếu hiện đang kết hợp với các trường đại học tại Hà Nội xây dựng đội hướng dẫn viên, hậu cần là sinh viên thực tập, vừa tạo điều kiện cho các bạn phát triển nghiệp vụ vừa tạo nên đội ngũ vận hành liên tục được làm mới, “Gen Z hóa”.
Sự đón nhận, luôn mở rộng cơ hội để nạp thêm “đội ngũ Gen Z” từ ban quản lý di tích đã cho thấy môi trường văn hóa - lịch sử/ nhà nước không hề ái ngại định kiến về “thế hệ cợt nhả”.
Bạn Nguyễn Thị Thanh (sinh năm 2005 - sinh viên năm 3 Học viện Tài chính) đang là trưởng nhóm đội hậu cần, phụ trách việc đón tiếp khách tại tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã làm việc tại đây được 3 năm, từ khi tour đêm đi vào hoạt động. Thanh cho biết, đa số “đồng nghiệp Gen Z” đều cảm thấy thoải mái với công việc mình đang làm.
Trên thực tế, bất cứ ngành nghề nào cũng cần trẻ hóa nguồn nhân lực: Một là để đào tạo thế hệ kế thừa, hai là để mang đến những nguồn năng lượng mới, góc nhìn mới tiệm cận với tệp khách hàng cũng đang trẻ hóa.
Những thách thức không chỉ của riêng Gen Z
Nhóm sinh viên khoa Du lịch trường ĐH Mở Hà Nội có một kỳ thực tập, tham gia vận hành tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Nhóm sinh viên năm 2 - khoa Du lịch, trường Đại học Mở Hà Nội đang là hướng dẫn viên thực tập tại tour đêm Văn Miếu Quốc Tử Giám theo yêu cầu môn học “Thực tập nghề nghiệp”. Sau hơn 2 tháng làm việc, tất cả đều cảm thấy hài lòng và vui vẻ khi được phân công thực tập tại đây.
Trước khi chính thức làm việc, các bạn có 1 tháng học tập kỹ lưỡng kiến thức lịch sử liên quan đến di tích, được đào tạo kỹ năng tiếp nhận/ dẫn đoàn khách tham quan. Nền tảng vững chắc này giúp các bạn tự tin hơn nhưng sự hồi hộp của “lần đầu tiên” là không thể tránh.
Kể cả khi quen việc, một ngày gặp phải một vị khách hỏi sâu, trúng kiến thức mình không biết hay hiểu biết của khách “trên tầm” mình cũng là một “áp lực” với đội hướng dẫn viên Gen Z thực tập. Tuy nhiên, dù còn e ngại hay sẵn sàng đối mặt với du khách “khó tính”, điểm chung của các bạn là không từ bỏ mà tin rằng mình sẽ hoàn thiện được năng lực để không nhận lại “1 sao” từ lần đánh giá đầu.
“Thế hệ cợt nhả” không đồng nghĩa với thiếu nghiêm túc
Các bạn chia sẻ sẵn sàng làm bất cứ điều gì để giải đáp, giúp du khách vui vẻ trong cả chuyến tham quan, kể cả “ke đầu” hay nhảy GO! của CORTIS. Dĩ nhiên, đây chỉ là một vài khoảnh khắc vui vẻ, “phá băng” trong không gian, thời điểm phù hợp. Bởi các bạn ý thức được rằng, với khách du lịch, các bạn chính là những “đại sứ” đang truyền tải câu chuyện lịch sử, nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Dù mỗi người có một cách dẫn dắt khác nhau, có thể pha trò một chút để không khí thêm thoải mái, gần gũi, vui vẻ nhưng trên hết vẫn phải đảm bảo phong thái chuyên nghiệp, chỉn chu. “Gen Z không nghiêm túc” là lúc trò chuyện, vui chơi nhưng khi làm việc, chúng mình chắc chắn sẽ nghiêm túc” - Đức Vinh chia sẻ.
Dù là khách Việt hay du khách nước ngoài, các “hướng dẫn viên Gen Z” luôn tập trung cao độ để đảm bảo bất cứ điều gì mình nói ra đều chuẩn xác, đầy đủ và dễ hiểu. “Không được phép sai sót dẫn đến hệ quả xấu”, Hà Dương nói. Bạn nói thêm, “Em là sinh viên thực tập mới đi làm nên còn thiếu sót, mong khách thông cảm” - là “câu chữa cháy” của nhóm khi kiến thức chưa đủ để giải đáp câu hỏi của du khách".
Tuy nhiên, đây không phải “chiêu thức” trốn tránh. “Chúng mình sẽ tìm tư liệu về lỗ hổng kiến thức đó để đảm bảo rằng khi du khách hỏi cùng vấn đề thì sẽ không phải “biện minh” bằng thân phận thực tập sinh nữa” - nhóm sinh viên khẳng định.
Hà Dương khẳng định làm việc trong môi trường như tour đêm Văn Miếu cho cậu bạn cơ hội thể hiện lòng tự tôn dân tộc một cách khéo léo: “Nếu khách bàn luận về những điều sai lệch liên quan đến lịch sử, văn hóa trong quá trình tham quan thì mình sẽ chủ động đính chính thật chuẩn xác. Mình là người Việt Nam, mình nói tiếng Việt, bảo vệ lịch sử Việt Nam”.
Tưởng không hợp mà hợp không tưởng
Được tiếp xúc với nhiều đoàn khách đa dạng là điểm đặc biệt khi làm việc ở khu di tích như tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám và cũng chính là điểm khiến Gen Z yêu thích công việc này: “Sự ra đời của tour đêm với những hoạt động trải nghiệm đã thu hút giới trẻ. Thành công đó cũng phản ánh sự thay đổi dần trong cách thức làm việc, quản lý khu di tích, tạo nên sự thu hút và giữ chân người trẻ”.
Hà Dương tiết lộ, công việc này giúp bạn tích lũy kiến thức, kinh nghiệm từ lượng khách lớn, đa dạng đổ về. Trong khi đó, Đức Vinh có định hướng gắn bó lâu dài: “Mình cũng hy vọng kinh nghiệm làm việc trong thời gian thực tập tại đây sẽ là nền tảng để mình trở thành một hướng dẫn viên chính thức, xa hơn là tiến vào đội quản lý, đội phát triển tour đêm Văn Miếu dựa trên chính trải nghiệm làm việc của mình”.
Bắt đầu như một công việc part-time (bán thời gian) để kiếm thêm thu nhập, sau 3 năm làm việc, nữ sinh Nguyễn Thị Thanh nhận ra kỹ năng giao tiếp được cải thiện rõ, bao gồm cả việc sử dụng tiếng Anh: “Cũng có lúc lượng khách lên đến hàng nghìn người/ ngày khiến mình cảm thấy quá tải nhưng mình vẫn chọn ở lại đây vì môi trường làm việc thoải mái, vì đồng nghiệp cùng trang lứa đáng yêu, anh chị “sếp” tâm lý, thân thiện, không có khoảng cách thế hệ”.
Câu chuyện của những “nhân viên Gen Z” đang vận hành tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám chứng minh những định kiến về một “thế hệ cợt nhả” không phù hợp với các lĩnh vực, môi trường làm việc đòi hỏi tính nghiêm túc, chuẩn mực là không có cơ sở. Ngược lại, chính góc nhìn lạc quan, hóm hỉnh cùng nguồn năng lượng sáng tạo, nhiệt huyết của các bạn có thể thổi bùng động lực thay đổi, là nguồn cảm hứng để lan tỏa những giá trị văn hoá từng bị phủ lớp bụi cũ kỹ.
