Iran chỉ trích Mỹ 'không nghiêm túc' trong nỗ lực ngoại giao

Tehran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi tấn công tàu hàng Iran và nói rằng họ chưa quyết định liệu có tiếp tục đàm phán với Washington hay không.

"Mỹ tuyên bố theo đuổi con đường ngoại giao và sẵn sàng đàm phán, nhưng họ lại có những hành vi không cho thấy sự nghiêm túc trong việc thúc đẩy tiến trình ngoại giao", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay cho hay.

Theo ông, việc Mỹ tấn công tàu chở hàng, phong tỏa các cảng của Iran và việc lệnh ngừng bắn ở Lebanon được thực hiện chậm trễ đều "vi phạm thỏa thuận ngừng bắn".

Phía Mỹ dự kiến cử phái đoàn do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu tới Pakistan để tham gia các cuộc đàm phán có thể diễn ra tối nay, tuy nhiên hiện sự kiện này khó có khả năng diễn ra.

"Tính đến thời điểm hiện tại, chúng tôi chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo và chưa có quyết định nào được đưa ra về vấn đề này", phát ngôn viên Baqaei nói, thêm rằng Iran không thể quên những cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào đất nước họ trong các vòng đàm phán ngoại giao trước đây, đồng thời khẳng định Tehran sẽ tiếp tục bảo vệ lợi ích quốc gia của mình.

Quan chức Iran dường như cũng nghi ngờ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục nói về khả năng đạt được thỏa thuận có thể chỉ là vỏ bọc cho một cuộc tấn công bất ngờ, theo Guardian.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran

Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc ngày 22/4. Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, hai bên mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.

Quân đội Mỹ ngày 13/4 bắt đầu nỗ lực chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu nói trên.

Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.

Những khúc mắc chính giữa hai bên bao gồm kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran và tình trạng eo biển Hormuz. "Vấn đề chuyển giao uranium được làm giàu cho Mỹ chưa từng được thảo luận cả trong giai đoạn đàm phán hiện nay lẫn trước đây. Đó chưa bao giờ là lựa chọn đối với chúng tôi", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho hay.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Khả năng tổ chức vòng đàm phán mới càng khó khăn hơn khi khi khu trục hạm USS Spruance của Mỹ hôm 19/4 nã pháo và bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa. Quân đội Iran chỉ trích đây là "hành động cướp biển và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn", tuyên bố sẽ sớm đáp trả.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/4 nói rằng Washington "đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý". "Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng", ông cảnh báo.

Huyền Lê (Theo AFP, Guardian)