Iran triển khai các tàu ngầm mini để kiểm soát eo biển Hormuz

Khu vực eo biển Hormuz. (Ảnh: AP)

Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế, Cộng hòa Hồi giáo hiện sở hữu ít nhất 16 tàu ngầm cỡ nhỏ lớp Ghadir. Mỗi tàu có thủy thủ đoàn dưới 10 người và có thể mang theo 2 ngư lôi hoặc 2 tên lửa hành trình chống hạm C-704 do Trung Quốc thiết kế.

Tuy nhiên, theo nguồn tin am hiểu vấn đề, những tàu này phát ra tiếng ồn lớn hơn nhiều so với hầu hết tàu ngầm hiện đại. Thủy thủ đoàn chỉ có kinh nghiệm hạn chế, ngoài ra các tàu được cho là thường gặp vấn đề bảo trì.

Iran trên thực tế đã phong tỏa eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công từ ngày 28/2.

Quyết định triển khai tàu ngầm mini được hãng thông tấn Tasnim đưa tin, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa phát biểu trên Fox News, rằng ông đang cân nhắc khôi phục kế hoạch sử dụng quân đội Mỹ hộ tống tàu thuyền qua khu vực.

Tehran lâu nay duy trì khả năng kiểm soát eo biển Hormuz chủ yếu thông qua việc sử dụng hoặc chỉ cần đe dọa sử dụng tên lửa và máy bay không người lái giá rẻ. Các tàu ngầm cỡ nhỏ nhiều khả năng cũng sẽ đóng vai trò tương tự.

Một trong những thách thức lớn khi triển khai tàu ngầm ở khu vực này là yếu tố địa lý: Eo biển Hormuz sâu tối đa chỉ khoảng 100 mét, và toàn bộ vịnh Ba Tư cũng không sâu hơn bao nhiêu. Điều đó khiến tàu ngầm khó ẩn náu, kể cả khi đứng yên, bởi sóng sonar có thể phát hiện các vật thể bất thường.

Theo Tasnim, tàu ngầm Ghadir được “thiết kế riêng” cho tuyến đường thủy nông này.

Cho đến nay, chưa có tàu ngầm nào của Iran xuất hiện trong các trận chiến kể từ khi xung đột bùng phát. Tàu ngầm cỡ lớn duy nhất còn hoạt động của Iran thuộc mẫu Kilo từ thời Liên Xô, đã bị đánh chìm ngay tại cầu cảng nơi nó neo đậu.

Các tàu Ghadir nhỏ hơn nhiều, chỉ có lượng giãn nước khoảng 115 tấn, trong khi tàu Kilo có lượng giãn nước hơn 2.000 tấn. Các tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Los Angeles của Mỹ có lượng giãn nước trên 6.000 tấn.

Tàu ngầm mini thường được sử dụng cho nhiệm vụ phòng thủ ven biển vì chúng không đủ khả năng hoạt động đường dài và cũng không thể lặn sâu như các tàu cỡ lớn. Iran tự phát triển dòng tàu này, với thông báo sản xuất chính thức đầu tiên được đưa ra năm 2005.

Nguồn tin nói trên cho biết các tàu Ghadir thực chất là bản sao thiết kế của Triều Tiên.

Mỹ và Israel tuyên bố gần như toàn bộ hải quân Iran đã bị phá hủy, nhưng trong tuần qua, các xuồng cao tốc nhỏ được cho là đã 2 lần tấn công tàu Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết đã đẩy lùi nhiều cuộc tấn công nhằm vào lực lượng của mình. Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển thương mại bằng tàu chở dầu qua khu vực vẫn gần như bị tê liệt.

Nhà nghiên cứu Emma Salisbury - công tác tại Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Hải quân Hoàng gia Anh, nhận định: “Ngoài yếu tố răn đe nói chung, rủi ro lớn nhất sẽ là việc rải thủy lôi. Nếu là Iran và muốn tạo ra màn phô diễn lớn, tôi sẽ sử dụng chúng phối hợp với xuồng tấn công tốc độ cao và máy bay không người lái để thực hiện cuộc tấn công bầy đàn quy mô lớn nhằm vào tàu chiến Mỹ. Nhưng điều đó còn phụ thuộc vào mức độ họ sẵn sàng mạo hiểm với thủy thủ đoàn”.