42 minutes ago
1
Những ngày này, dọc các tuyến đường ven biển Nha Trang (Khánh Hòa), khách sạn, nhà hàng và khu nghỉ dưỡng đều có sự hiện diện đông đảo của du khách Nga. Mùa cao điểm đã về, nhưng đằng sau nhịp tấp nập đó, các doanh nghiệp lữ hành đang âm thầm chạy đua với một bài toán chưa có lời giải: thiếu hướng dẫn viên tiếng Nga trầm trọng.
Tìm không ra người dù trả lương hơn 30 triệu đồng/tháng
Ngày 20.5, trao đổi với PV Thanh Niên, bà Nguyễn Hương Thủy, quản lý nhân sự Công ty TNHH Thương mại và du lịch Anex Việt Nam (Anex), cho biết toàn công ty đã "cào" hết mọi nguồn, tuyển được 40 nhân sự lữ hành nhưng chỉ có 12 người biết tiếng Nga có thẻ hướng dẫn viên quốc tế, còn lại buộc phải dùng hướng dẫn viên tiếng Anh thay thế trong những trường hợp bất khả kháng.
Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm, đặc biệt căng thẳng kể từ khi dòng khách charter quay trở lại sau dịch Covid-19. Các hướng dẫn viên tiếng Nga hiện tại phải làm việc liên tục, không có ngày nghỉ để gồng gánh lượng khách ngày càng đông.
Khách Nga đến Khánh Hòa tại Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh
ẢNH: BÁ DUY
Theo bà Thủy, mức lương không phải là rào cản. Anex sẵn sàng trả lương cứng từ 1.100 USD/tháng trở lên cho hướng dẫn viên tiếng Nga có thẻ quốc tế, nhưng tìm mãi vẫn không ra người. Công ty đã xin danh sách toàn bộ hướng dẫn viên có thẻ từ Phòng Quản lý lữ hành, kết nối với các trường đại học tại Khánh Hòa, Hà Nội, Đà Nẵng nhưng nguồn cung vẫn cạn kiệt.
Bà Thủy chia sẻ, mùa du lịch hè 2026, Anex dự kiến khai thác khoảng 183.270 lượt khách từ Liên bang Nga, Belarus và các nước CIS đến Khánh Hòa, với tần suất tối đa 222 chuyến bay/tháng từ 19 thành phố. Công suất đón khách có thể lên tới 29.200 lượt/tháng. Tuy nhiên, đơn vị đang "nhức đầu" với bài toán thiếu nhân lực hướng dẫn viên tiếng Nga.
Đại diện Công ty Pegas Misr Vietnam Travel cũng thừa nhận, doanh nghiệp từng nhiều năm tìm kiếm hướng dẫn viên tiếng Nga tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng nhưng nguồn cung vẫn rất hạn chế. Nguyên nhân gốc rễ là tiếng Nga không phổ biến, số người theo học tại các cơ sở đào tạo chính quy rất ít, đội ngũ giảng viên tại các trường địa phương phần lớn đã nghỉ hưu từ lâu.
Khánh Nga tắm, phơi nắng tại bãi biển Nha Trang (Khánh Hòa)
ẢNH: BÁ DUY
Hệ lụy không chỉ dừng ở chuyện chất lượng dịch vụ. Khách Nga chủ yếu giao tiếp bằng tiếng Nga, rất ít dùng tiếng Anh, nên thiếu hướng dẫn viên đồng nghĩa với nhu cầu cơ bản nhất của du khách là thấu hiểu địa phương gần như không được đáp ứng. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín điểm đến, thậm chí khiến doanh nghiệp tính đến phương án dịch chuyển dòng khách sang các thị trường mới như Quảng Ninh hay Phú Quốc.
Cần "chìa khóa" cơ chế và giải pháp dài hơi
Một nút thắt pháp lý khác cũng đang cản trở doanh nghiệp. Luật du lịch Việt Nam không cho phép người nước ngoài làm hướng dẫn viên, buộc các công ty phải sử dụng mô hình trưởng đoàn người Nga (group leader) đi kèm hướng dẫn viên người Việt để hỗ trợ ngôn ngữ. Tuy nhiên, số lượng hướng dẫn viên người Việt có thẻ quốc tế tiếng Nga quá ít khiến mô hình này cũng không thể vận hành trơn tru.
Trước thực trạng đó, các doanh nghiệp đã chính thức gửi kiến nghị lên UBND tỉnh Khánh Hòa, với mong muốn địa phương xem xét tạo cơ chế hợp pháp cho các chức danh hỗ trợ ngôn ngữ, chẳng hạn người Nga có giấy phép lao động hoặc kết hôn cư trú tại địa phương, được phụ trách các phần việc không thuộc phạm vi độc quyền của hướng dẫn viên quốc tế.
Ông Nguyễn Thanh Hà, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, đã ký văn bản giao Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch chủ trì, phối hợp Sở VH-TT-DL nghiên cứu, hỗ trợ và tạo điều kiện triển khai các kiến nghị này.
Theo ông Cung Quỳnh Anh, Phó giám đốc Sở VH-TT-DL, trước mắt các doanh nghiệp nên gom khách lại để phân chia phù hợp với số hướng dẫn viên hiện có, đồng thời sở sẽ phối hợp Sở Nội vụ nghiên cứu phương án đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ tiếng Nga.
Khách Nga đi tour tham quan biển đảo tại vịnh Nha Trang
ẢNH: BÁ DUY
Về những khó khăn trên, ông Nguyễn Quang Thắng, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, cho rằng cần cho phép doanh nghiệp linh động sử dụng lực lượng hỗ trợ ngôn ngữ, đồng thời về lâu dài tỉnh cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng hướng dẫn viên tiếng Nga bài bản. Đại diện Công ty Pegas Misr Vietnam Travel cũng đề xuất mở bộ môn tiếng Nga tại các trường trung cấp, cao đẳng hoặc đại học.
Trong bối cảnh Thái Lan, Bali và nhiều điểm đến khu vực đang cạnh tranh quyết liệt để giữ chân thị trường khách Nga, bài toán nhân lực không còn là chuyện nội bộ của từng doanh nghiệp. Đó là câu hỏi về năng lực cạnh tranh dài hạn của cả một điểm đến.
