Không rẻ hơn Samsung, vì sao CXMT vẫn được cho là lọt vào tầm ngắm của HP, ASUS và Acer?

Trong nhiều năm, thị trường bộ nhớ dành cho máy tính gần như là sân chơi riêng của ba cái tên Samsung Electronics, SK hynix và Micron. Các hãng PC dù cạnh tranh quyết liệt về thiết kế, hiệu năng hay giá bán vẫn thường xoay quanh nguồn DRAM từ nhóm nhà cung cấp quen thuộc này.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu bộ nhớ do làn sóng đầu tư hạ tầng AI đang khiến những ranh giới từng khá ổn định bắt đầu thay đổi. Theo báo cáo từ Nikkei Asia, HP, ASUS và Acer đã sử dụng một lượng nhỏ chip DRAM do hãng Trung Quốc ChangXin Memory Technologies, thường được biết đến với tên CXMT, sản xuất trên một số mẫu laptop.

Việc sử dụng hiện vẫn diễn ra ở quy mô rất hạn chế. Nguồn tin cho biết chip CXMT mới chỉ xuất hiện trên một số ít model, với số lượng linh kiện không lớn và chủ yếu dành cho các thị trường ngoài Mỹ. Thông tin này chưa được HP, ASUS hoặc Acer chính thức xác nhận.

Acer là hãng duy nhất phản hồi yêu cầu bình luận của Nikkei nhưng không tiết lộ tên các nhà cung cấp. Công ty cho biết vẫn duy trì liên hệ với nhiều nhà sản xuất trên toàn cầu để chủ động điều chỉnh hoạt động trước biến động giá linh kiện và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Phản hồi này không xác nhận, nhưng cũng không trực tiếp phủ nhận việc sử dụng chip nhớ CXMT.

Có đủ RAM quan trọng hơn mua được RAM rẻ

Việc HP, ASUS và Acer mở cửa với CXMT dễ tạo cảm giác các hãng đang tìm một nguồn chip Trung Quốc có giá thấp hơn để giảm chi phí. Tuy nhiên, tình hình thực tế có thể gần như ngược lại.

Một nguồn tin được Nikkei dẫn lời cho biết DRAM của CXMT hiện “chắc chắn không rẻ hơn” sản phẩm tương đương từ Samsung. Điều đó cho thấy động lực chính của các hãng PC có thể là tìm thêm nguồn cung để duy trì sản xuất, không phải tìm một loại RAM giá rẻ hơn.

Gartner dự báo tổng giá DRAM và SSD có thể tăng khoảng 130% vào cuối năm 2026 so với năm trước, khiến giá bán trung bình của PC tăng khoảng 17%. Trong một báo cáo khác, hãng nghiên cứu cho rằng riêng giá DRAM có thể tăng tới 125% trong năm nay, còn tình trạng căng thẳng nguồn cung bộ nhớ và lưu trữ có khả năng kéo dài sang năm 2027.

CXMT cũng không còn là một nhà sản xuất nhỏ chỉ phục vụ thị trường nội địa Trung Quốc. Theo TrendForce, công ty đã vươn lên vị trí thứ tư trên thị trường DRAM toàn cầu trong quý I/2026 với 7,6% thị phần doanh thu. Samsung, SK hynix và Micron vẫn kiểm soát tổng cộng gần 90% thị trường, nhưng sự trỗi dậy của CXMT đang tạo ra một lựa chọn thứ tư đáng kể cho các hãng thiết bị.

CXMT hiện cũng lên kế hoạch mở rộng mạnh năng lực sản xuất. Reuters cho biết hãng đang xem xét xây thêm một nhà máy bộ nhớ 12 inch tại Bắc Kinh, bên cạnh các dự án tại Thượng Hải và Hợp Phì. Khi hoàn thiện, các cơ sở mới có thể giúp công suất của CXMT tăng hơn gấp đôi, vượt 600.000 tấm wafer mỗi tháng. Dù vậy, ba hãng PC vẫn có lý do để tiến hành thận trọng.

CXMT đã bị Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách những công ty bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Các nhà lập pháp Mỹ cũng đang thúc đẩy những hạn chế mạnh hơn với chip nhớ Trung Quốc, khiến việc đưa linh kiện CXMT vào sản phẩm bán tại Mỹ có thể tạo thêm rủi ro pháp lý và chính trị.

Đây có thể là nguyên nhân các mẫu laptop sử dụng DRAM CXMT trước mắt chỉ được phân phối tại những thị trường ngoài Mỹ. Các hãng PC được cho là cũng muốn tránh làm căng thẳng quan hệ với Samsung, SK hynix và Micron, ba nhà cung cấp vẫn đóng vai trò không thể thay thế trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Không chỉ các hãng PC cần thêm một nhà cung cấp

Sức ép từ giá bộ nhớ lớn đến mức ngay cả Apple cũng được cho là đang tìm đường tiếp cận CXMT.

Theo Financial Times và Reuters, Apple đã vận động chính quyền Mỹ cho phép hãng mua chip nhớ từ công ty Trung Quốc để giảm áp lực chi phí. Apple được cho là đã thử nghiệm chip CXMT cho một số thiết bị bán tại Trung Quốc, dù các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và chưa có hợp đồng chính thức nào được công bố.

Việc một công ty kiểm soát chuỗi cung ứng chặt chẽ như Apple cũng phải xem xét lựa chọn này cho thấy tình trạng thiếu hụt hiện tại nghiêm trọng hơn một đợt biến động giá thông thường.

Trên thị trường linh kiện lắp ráp, Gigabyte cũng đã công bố khả năng tương thích giữa một số bo mạch chủ và module DDR5 sử dụng chip nhớ Trung Quốc. Những chuyển động này cho thấy CXMT đang dần vượt khỏi vai trò nhà cung cấp chủ yếu cho doanh nghiệp nội địa để bước vào chuỗi cung ứng của các thương hiệu quốc tế.

Tuy nhiên, CXMT chưa phải chiếc phao có thể lập tức kéo giá RAM xuống. Công suất hiện tại của hãng vẫn bị hút mạnh bởi nhu cầu trong nước, trong khi các nhà máy mới phải đến năm 2027 hoặc muộn hơn mới tạo ra tác động rõ rệt. Reuters cho biết giới chức Trung Quốc cũng yêu cầu CXMT ưu tiên nguồn cung cho các doanh nghiệp nội địa.

Bởi vậy, việc HP, ASUS và Acer sử dụng chip nhớ CXMT có ý nghĩa lớn về mặt biểu tượng hơn là sản lượng trước mắt. Nó cho thấy tình trạng thiếu DRAM đã khiến các hãng PC sẵn sàng mở thêm một con đường cung ứng vốn đi kèm không ít rủi ro về địa chính trị.

CXMT có thể chưa giúp laptop trở nên rẻ hơn. Nhưng trong một thị trường mà câu hỏi lớn nhất không còn là “RAM giá bao nhiêu” mà là “có mua được RAM hay không”, sự xuất hiện của một nhà cung cấp thứ tư đã đủ để trở thành lựa chọn mà các hãng máy tính khó bỏ qua.