1 day ago
3
Công an xã Tân Hưng (TP Đồng Nai) làm việc với các bạn học sinh liên quan vụ sai phạm lan truyền thông tin sai, xúc phạm danh dự người khác trên mạng xã hội - Ảnh: TTCP
Đã xảy ra nhiều vụ việc đáng tiếc, thậm chí những vụ án hình sự liên quan thanh thiếu niên khởi nguồn từ chơi game online, mạng xã hội.
Mạng xã hội không tự biến một đứa trẻ thành người phạm tội nhưng nếu thiếu người lớn đồng hành, thiếu hàng rào kỹ thuật, thiếu giáo dục pháp lý và thiếu kỹ năng sống, mạng xã hội có thể trở thành "con dốc trơn" đẩy trẻ đi rất nhanh từ tò mò sang lệch chuẩn, từ lệch chuẩn sang vi phạm pháp luật.
Luật sư ĐỖ NGỌC THANH (Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM
Lên mạng "khịa nhau", lên phường bị khởi tố
Khuya 3-3, Công an phường An Hội Đông (TP.HCM) tiếp nhận tin báo việc hai nhóm thanh thiếu niên dùng hung khí đuổi đánh nhau gây náo loạn tại một quán cà phê trên đường Lê Đức Thọ.
Nguyên do tối 1-3, Phong (18 tuổi, phường An Nhơn) cùng nhóm bạn uống sinh tố trên đường Nguyễn Oanh thì nhóm của Thanh (18 tuổi, phường An Hội Tây) chạy xe ngang nẹt pô, Phong có lườm nhóm Thanh.
Lướt TikTok, Phong thấy Thanh đăng tấm ảnh ổ bánh mì kèm câu "bận nẹt pô kẻ địch nên giờ mới ăn" nên đã nhắn tin chửi rồi hẹn đánh nhau. Tối 3-3, nhóm Phong có 19 thanh thiếu niên mang theo ống sắt, bình xịt hơi cay, dao tự chế… đến quán cà phê trên đường Lê Đức Thọ.
Bị tấn công, Thanh dùng cây ba khúc chống trả, ba người còn lại lấy ghế, ly thủy tinh của quán ném lại nhóm Phong. Cái kết của trận hỗn chiến là 23 thanh thiếu niên bị khởi tố, đa số đều chưa đủ hoặc dưới 18 tuổi.
Tháng 4 vừa qua, thêm vụ án khác cũng xuất phát mâu thuẫn từ mạng xã hội. Phát (25 tuổi) và Tuấn (17 tuổi) đăng tải bài về hành trình phượt nhưng bị cho là không thực tế gây tranh cãi trong hội nhóm. Đô (29 tuổi) liền đăng bài trên trang cá nhân "khịa" Phát và Tuấn.
Hai bên nhắn tin cự cãi, thách thức nhau trên mạng và đỉnh điểm là hẹn gặp giải quyết trực tiếp tại quán cà phê trên đường Tân Thắng (phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM). Sau khi lời qua tiếng lại đã xảy ra xô xát.
Công an phường Tân Sơn Nhì nhận tin và nhanh chóng có mặt, kịp thời ngăn chặn vụ việc đưa những người liên quan về trụ sở. Kết quả tám người liên quan đều còn rất trẻ bị khởi tố.
Đời sống mạng cũng dăm bảy đường
Đầu tháng 10-2025, K. (sinh năm 2007, phường Thạnh Mỹ Tây) lên mạng tìm việc làm thêm, được một tài khoản lạ chủ động làm quen. Sau thời gian dài trò chuyện, K. được chủ tài khoản này rủ qua Campuchia làm tại tiệm tóc.
Không chút nghi ngờ, K. đi mà không cho gia đình biết. K. được đón tại ngã tư Hàng Xanh, sau đó đưa thẳng đến điểm tập kết tại một khách sạn gần cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh).
Được đưa qua Campuchia bằng đường tiểu ngạch, K. bị khống chế chở đến nhiều địa điểm. Tại một nơi giam giữ, K. chọn về nên gia đình K. bị yêu cầu chuyển tiền chuộc, bị tạo áp lực bằng cách đánh đập, chích điện và gửi hình K. cho gia đình.
Từ tin trình báo, Công an TP.HCM đã xác lập chuyên án, hỗ trợ đưa K. về với gia đình. Đồng thời triệt phá đường dây tội phạm xuyên quốc gia liên quan "hiệp sĩ" Nguyễn Thanh Hải (55 tuổi).
Cuối tháng 3, TAND TP.HCM tuyên phạt Ông Văn Quốc (20 tuổi) 9 năm tù và Lý Hải Đăng (21 tuổi) 7 năm tù về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi. Theo hồ sơ vụ án, ngày 7-9-2024, bà T. phát hiện con gái là Y. (sinh năm 2011) có biểu hiện mang thai nên đưa đi khám và kết quả đã mang thai hơn 18 tuần nên bà đưa con gái đến trình báo công an.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an quận 12 (cũ) xác định ngoài hai người trên, Y. bị nhiều người khác quan hệ tình dục. Đó là Hồ Quốc Thịnh (20 tuổi) quen qua ứng dụng Litmatch, kết bạn và thường xuyên nhắn tin, sau đó nhiều lần quan hệ và Y. có thai mà Thịnh chính là cha đứa bé do Y. sinh ra theo kết luận giám định của Phân viện Khoa học hình sự tại TP.HCM.
Y. còn quan hệ với Nguyễn Trọng Bằng (29 tuổi) cũng quen qua mạng xã hội. Hành vi của Hồ Quốc Thịnh đã được chuyển đến Công an quận Bình Thạnh để điều tra. Riêng Bằng được cơ quan điều tra ra quyết định tách vụ án hình sự để xử lý sau.
K. (sinh năm 2007) cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra sau khi được giải cứu từ Campuchia về - Ảnh: CHÍ KIÊN
Bạn đọc ủng hộ cấm trẻ em dùng mạng xã hội
Phản hồi sau một vài bài viết liên quan ý kiến của đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội), các bình luận của bạn đọc phần lớn đều ủng hộ việc cấm dùng mạng xã hội với trẻ em trong bối cảnh hiện nay.
Bạn đọc Quỳnh Như hoàn toàn đồng ý với đề xuất vì cho rằng trẻ em chưa đủ bản lĩnh để tự lọc thông tin, việc để trẻ tự do trên mạng là vô cùng nguy hại, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của các em. Còn bạn đọc Hòa bình luận: "Không phải mạng xã hội xấu, điều đáng sợ là trẻ em học cách sống từ mạng xã hội trước khi học cách sống ngoài đời".
Bạn đọc ký tên Max cho rằng mạng xã hội giúp kết nối bạn bè ở xa nhưng sau đó lại xuất hiện hội nhóm lừa đảo, hàng tấn thông tin mỗi ngày. "Người lớn đã vậy trẻ em làm sao biết đúng sai, hãy mạnh dạn cấm trẻ dưới 16 tuổi không được dùng mạng xã hội", bạn đọc này đề nghị.
Góc nhìn khác, bạn đọc tên Thống nói không thể cấm hoàn toàn mạng xã hội nhưng cũng không thể để trẻ em tự lớn lên trong đó và đặt câu hỏi "Người lớn có đang bỏ mặc con mình cho điện thoại không?". Còn bạn đọc Luân chia sẻ: "Một đứa trẻ không dùng mạng có thể an toàn một thời gian nhưng một đứa trẻ biết dùng mạng đúng cách mới an toàn lâu dài".
Ba nguy cơ từ mạng xã hội với trẻ em
Luật sư Đỗ Ngọc Thanh - Chi hội trưởng chi hội luật sư, Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM - nói mạng xã hội không phải thủ phạm duy nhất nhưng không thể xem nhẹ tác động của nó với trẻ em hiện nay. Đặc biệt nhóm từ 12-16 tuổi chưa hoàn thiện nhận thức pháp lý, khả năng kiểm soát cảm xúc, kỹ năng nhận diện rủi ro và năng lực tự bảo vệ lại càng nguy hiểm.
Theo luật sư Thanh, mạng xã hội tạo ra ba nguy cơ cùng lúc. Thứ nhất, nguy cơ bị xâm hại khi trẻ có thể bị dụ dỗ tình dục, lừa đảo, mua bán người, bóc lột lao động. Thứ hai, nguy cơ trở thành người vi phạm pháp luật từ chửi bới, làm nhục người khác, hẹn đánh nhau, quay clip phát tán đến các hành vi nghiêm trọng hơn như cố ý gây thương tích, cưỡng đoạt tài sản, xâm hại tình dục. Thứ ba, nguy cơ chai lỳ cảm xúc khi trẻ nhìn thấy bạo lực, nhục mạ, thách thức nguy hiểm lặp đi lặp lại đến mức tưởng đó là bình thường.
Hành vi phạm pháp phải được xem xét trên các yếu tố: độ tuổi, nhận thức, động cơ, lỗi, hậu quả, vai trò của từng người... Pháp luật đã nhìn nhận không gian mạng là môi trường có khả năng tác động trực tiếp đến trật tự, an toàn xã hội nhưng không thể đổ lỗi hoàn toàn cho các nền tảng.
"Với trẻ em trên không gian mạng, thái độ đúng nhất không phải là buông lỏng, cũng không phải cấm đoán cực đoan. Phải bảo vệ trẻ bằng pháp luật, giáo dục bằng sự kiên nhẫn, giám sát bằng công nghệ và đồng hành bằng tình thương. Trẻ em không cần một chiếc điện thoại không giới hạn mà cần người lớn đủ hiểu biết, đủ bình tĩnh và đủ yêu thương để cùng bước đi trong thế giới số an toàn", luật sư Thanh phân tích.
Một số quốc gia đã cấm trẻ từ 16 tuổi trở xuống dùng mạng xã hội. Theo bạn, Việt Nam có nên cấm dùng mạng xã hội với người từ 16 tuổi trở xuống hay nên ứng xử thế nào trước hệ lụy vì "nghiện" mạng xã hội của trẻ hiện nay?
Mời bạn đọc chia sẻ ý kiến về việc này cùng chúng tôi, gửi ý kiến qua email: quoclinh@tuoitre.com.vn hoặc tto@tuoitre.com.vn.
