4 hours ago
2
Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM (IEEr) vừa có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính một loạt giải pháp nhằm kích thích tiêu dùng trong nước, hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong giai đoạn tới.
Theo báo cáo của IEEr, sức mua trên thị trường nội địa những tháng đầu năm 2026 tiếp tục tăng trưởng khoảng 10,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, IEEr cho rằng mức tăng này chưa đủ tạo nền tảng bền vững khi áp lực chi phí sinh hoạt vẫn ảnh hưởng đáng kể đến khả năng chi tiêu của người dân.
Trong bối cảnh đó, nhiều hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp nhỏ phải chủ động tiết giảm chi phí, chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận để giữ giá bán và duy trì khách hàng. Dù liên tục triển khai các chương trình khuyến mại, sức mua vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng.
IEEr dẫn số liệu cho biết khoảng 91.000 hộ kinh doanh cá thể đã ngừng hoạt động trong những tháng đầu năm. Đơn vị này cũng viện dẫn khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho thấy chỉ khoảng 2% doanh nghiệp, hộ kinh doanh được khảo sát có kế hoạch mở rộng sản xuất - kinh doanh trong thời gian tới.
Nhiều hộ kinh doanh chủ động tiết giảm chi phí, chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận để giữ giá bán và duy trì khách hàng (Ảnh minh họa AI)
Phân tích nguyên nhân, IEEr cho rằng các hộ kinh doanh đang chịu tác động từ hai áp lực lớn. Thứ nhất là việc chuyển đổi từ cơ chế thuế khoán sang kê khai doanh thu và sử dụng hóa đơn điện tử khiến nhiều hộ còn lúng túng trong quá trình thực hiện. Bên cạnh đó là tâm lý lo ngại rủi ro xử phạt do chưa nắm rõ quy định mới.
Thứ hai là chi phí đầu vào gia tăng thời gian qua, từ nhiên liệu đến nguyên vật liệu sản xuất, khiến giá thành hàng hóa tăng lên, trong khi người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu.
Từ thực tế này, IEEr đề xuất tiếp tục áp dụng cơ chế thuế khoán đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 5 tỉ đồng mỗi năm, đồng thời duy trì hình thức thu thuế môn bài theo 3 bậc. Đơn vị cũng kiến nghị khuyến khích hộ kinh doanh tự kê khai, tự nộp thuế theo tỉ lệ phần trăm doanh thu và chỉ xuất hóa đơn điện tử khi phát sinh nhu cầu giao dịch.
Theo IEEr, khu vực hộ kinh doanh đang tạo việc làm cho khoảng 30 triệu lao động, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội. Vì vậy, bên cạnh quản lý thuế, cần tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ để các hộ kinh doanh thích ứng với quy định mới.
Đáng chú ý, IEEr đề xuất áp dụng thuế suất GTGT 0% đối với nhóm hàng hóa thiết yếu từ ngày 1-6-2026 đến hết năm 2027; đồng thời duy trì mức thuế GTGT 0% với xăng dầu và xem xét tạm dừng một số loại phí, lệ phí trong giai đoạn nền kinh tế còn nhiều khó khăn.
Theo IEEr, các giải pháp trên nếu được xem xét sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành hàng hóa, kích thích tiêu dùng nội địa và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.
