3 hours ago
6
Một bộ phận người trẻ chọn làm đủ sống, không nhất thiết là kiếm thật nhiều tiền
ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM
Không muốn lúc nào cũng trong trạng thái phải làm
Không còn xem làm thêm giờ hay ôm nhiều việc là thước đo của sự chăm chỉ, một số người trẻ bắt đầu cân nhắc lại mối quan hệ giữa thu nhập và thời gian dành cho cuộc sống. Họ cho biết chọn làm đủ sống.
Lê Vũ Quỳnh Anh (28 tuổi, làm việc tại đường Điện Biên Phủ, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.25, Q.Bình Thạnh) cho biết sau giờ làm, cô không mang công việc về nhà.
"Trước đây tôi nghĩ còn trẻ thì phải tranh thủ làm nhiều nhất có thể. Có thời gian tôi làm 12 tiếng đồng hồ mỗi ngày", Anh kể.
Thu nhập khi đó cao hơn nhưng đổi lại Anh gần như không còn buổi tối hay cuối tuần cho bản thân. "Lúc có tiền nhiều hơn thì tôi lại không còn thời gian để tiêu số tiền đó", Anh nói. Sau đó, cô cắt bớt việc freelance (làm tự do), chỉ nhận dự án ngoài giờ khi thực sự cần thiết.
"Thu nhập giảm nhưng tôi ngủ đủ hơn, có thời gian tập thể thao, gặp bạn bè, về quê thăm ba mẹ. Tôi không giàu lên nhưng cũng không thấy mình thiếu thốn", Anh nói.
Với Nguyễn Đình Vinh (27 tuổi, làm việc tại đường Phạm Ngọc Thạch, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), "đủ sống" là có tiền trang trải cuộc sống, tiết kiệm và một khoản dự phòng.
"Tôi không đặt mục tiêu phải kiếm thật nhiều nữa", Vinh nói. Tuy nhiên, Vinh khẳng định lựa chọn này không đồng nghĩa với việc ngừng phát triển. Anh vẫn học thêm nghề, cập nhật công nghệ và chỉ nhận việc ngoài khi có mục tiêu tài chính cụ thể. "Tôi có thể làm thêm khi cần, nhưng không muốn biến việc làm thêm thành cuộc sống. Đó là khác biệt giữa kiếm thêm tiền và sống để kiếm tiền", Vinh chia sẻ.
"Ôm" nhiều việc cùng lúc khiến không ít người trẻ stress
ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM
Khi "đủ sống" trở thành một bài toán tài chính
Không phải người trẻ chọn làm đủ sống chỉ vì muốn sống chậm. Với Lê Minh Khôi (31 tuổi, làm việc tại đường Phạm Văn Chiêu, P.An Hội Đông, TP.HCM; trước là P.16, Q.Gò Vấp), đây còn là bài toán về thu nhập, chi tiêu và mức sống.
Những năm đầu đi làm, anh Khôi từng nghĩ càng kiếm nhiều tiền càng tốt. Có cơ hội làm thêm, anh Khôi đều nhận. Nhưng khi thu nhập tăng, nhu cầu chi tiêu cũng tăng theo.
"Thu nhập tăng thì mình đổi điện thoại tốt hơn, thuê chỗ ở tốt hơn, đi ăn nhà hàng nhiều hơn. Cuối cùng mức sống cũng chạy theo thu nhập. Và tôi bắt đầu tính toán lại", anh Khôi kể.
Sau đó anh Khôi đặt ra mức chi tiêu cố định, dành một phần thu nhập để tiết kiệm và không nâng mức sống mỗi khi có thêm tiền. "Đến một lúc tôi nhận ra nếu mình kiểm soát được nhu cầu thì không cần phải làm quá nhiều để có một cuộc sống mà mình thấy ổn", anh Khôi nói.
Không chỉ thu nhập, quan niệm về sự nghiệp của một bộ phận người trẻ cũng đang thay đổi. Thăng chức hay trở thành quản lý không còn là đích đến duy nhất.
Trần Kim Thoa (29 tuổi, làm việc tại đường Tân Quý, P.Tân Sơn Nhì, TP.HCM; trước là P.Tân Quý, Q.Tân Phú) từng được đề xuất làm trưởng nhóm nhưng chưa nhận lời. "Có thể sau này tôi sẽ nhận. Nhưng hiện tại tôi không muốn vì chức danh mà phải đổi lấy quá nhiều thời gian", Thoa nói.
Anh Đỗ Việt Hải (32 tuổi, làm việc ở đường Liên Phường, P.Long Trường, TP.HCM; trước là P.Phú Hữu, TP.Thủ Đức) cho rằng phát triển nghề nghiệp không nhất thiết phải gắn với chức vụ quản lý. "Ngày trước tôi nghĩ đi làm là phải lên chức. Bây giờ tôi nghĩ mình có thể giỏi nghề, kiếm được tiền và sống ổn. Không nhất thiết phải quản lý 10 người mới gọi là phát triển", anh Hải chia sẻ.
Một số người trẻ bắt đầu cân nhắc lại mối quan hệ giữa thu nhập và thời gian dành cho cuộc sống
ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM
Có phải "làm đủ sống" là lười biếng?
Sự thay đổi này của một bộ phận người trẻ cũng đặt ra câu hỏi: liệu "làm đủ sống" có phải biểu hiện của sự thiếu chí tiến thủ?
Chuyên gia tâm lý học lao động Vũ Phương Huyền, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM; trước là P.An Phú, TP.HCM), cho rằng không nên đánh đồng hai khái niệm này.
Theo bà, nếu người lao động vẫn hoàn thành tốt công việc, có trách nhiệm nhưng chủ động giới hạn thời gian làm thêm thì đó là lựa chọn về cách sống. Ngược lại, nếu lấy "làm đủ sống" là lý do để né tránh trách nhiệm, không chịu học hỏi hay tạo ra giá trị thì lại là vấn đề khác.
Điều đáng chú ý theo bà Huyền, là người trẻ đang quan tâm nhiều hơn đến giá trị của thời gian dành cho công việc. "Họ không chỉ hỏi công việc trả cho mình bao nhiêu tiền mà còn hỏi công việc lấy của mình bao nhiêu thời gian, sức khỏe và các mối quan hệ", bà nói.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Thành Khiết, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH Kim Long Commerce (P.Chợ Lớn, TP.HCM; trước là P.13, Q.5), cho rằng doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách nhìn về sự cống hiến.
"Không phải nhân viên nào cũng muốn tăng thu nhập bằng cách tăng thời gian làm việc. Doanh nghiệp nên đánh giá bằng hiệu quả thay vì số giờ ở lại", ông Khiết nói.
Theo ông: "Người lao động có quyền đặt giới hạn, trong khi doanh nghiệp có quyền yêu cầu hiệu suất. Điều quan trọng là hai bên thống nhất rõ kỳ vọng. Khi thăng tiến không còn là động lực duy nhất, doanh nghiệp cũng cần đa dạng cách giữ người, từ thu nhập, sự linh hoạt đến cơ hội phát triển chuyên môn".
Theo chuyên gia tâm lý Huỳnh Vũ Tài, Trung tâm kỹ năng sống Skill Up (P.Đức Nhuận, TP.HCM; trước là P.4, Q.Phú Nhuận), mức "đủ" phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người, và "làm đủ sống" không phải lựa chọn phù hợp với tất cả người trẻ.
"Người đang thuê nhà, trả nợ, nuôi con hoặc hỗ trợ cha mẹ sẽ có nhu cầu tài chính khác với người chưa có nhiều trách nhiệm. Vì vậy, có người cần làm thêm để tăng thu nhập, trong khi người khác có thể ưu tiên thời gian và sức khỏe. "Làm đủ sống" vì thế không thể trở thành một công thức chung. Nó chỉ thực sự là một lựa chọn khi người trẻ biết mình cần bao nhiêu, có khả năng tài chính đến đâu và chấp nhận được những giới hạn nào. Quan trọng hơn, mỗi người cần xác định mình đang cố gắng vì điều gì và mức độ đó có còn phù hợp với cuộc sống mình mong muốn hay không", ông Tài nói.
