Livestream không còn là 'bật máy bán hàng': Văn hóa mới của nghề sáng tạo nội dung

Trung tâm Đo kiểm phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (TIMC), đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, vừa tổ chức ký kết hợp tác chiến lược với Tập đoàn Truyền thông và Công nghệ MCV (MCV Group) về Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ Livestream, truyền thông và phát triển KOL, KOC. Hợp tác này nhằm hướng tới việc nâng cao năng lực chuyên môn, kiến thức pháp luật và tính chuyên nghiệp cho cộng đồng KOL, KOC, nhà sáng tạo nội dung và những người đang tham gia hoạt động livestream trên các nền tảng số.

Từ "bật máy và bán hàng", livestream đang bước vào giai đoạn mới: chuyên nghiệp hơn, có trách nhiệm hơn và đòi hỏi người tham gia phải hiểu cả nghề, luật lẫn văn hóa ứng xử

Ảnh: BTC

Văn hóa bán hàng trên không gian mạng

Từ những phiên chốt đơn, livestream bán hàng ngày nay đã trở thành một phần của đời sống số, nơi mua bán, giải trí và giao tiếp với công chúng diễn ra cùng lúc. Tuy nhiên, sự bùng nổ của hình thức này cũng kéo theo không ít hệ lụy, từ quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng sản phẩm đến bán hàng không rõ nguồn gốc, giao tiếp thiếu chuẩn mực khiến dư luận bức xúc.

Đáng chú ý, cuộc đua về lượt xem và doanh số đôi khi khiến nội dung livestream bị đẩy theo hướng gây sốc, tạo tranh cãi hoặc tận dụng sự tin tưởng của người theo dõi để thúc đẩy mua hàng. Khi ranh giới giữa chia sẻ, quảng cáo và bán hàng ngày càng mờ, câu chuyện trách nhiệm của người đứng trước camera cũng trở nên đáng bàn hơn.

Ông Phạm Từ Liêm, Founder, Chủ tịch HĐQT - Tổng Giám đốc MCV Group, cho rằng trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung cần được trang bị đầy đủ kiến thức về pháp luật, quảng cáo, thuế, bản quyền, sở hữu trí tuệ cũng như các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.

"Chúng tôi mong muốn MCV tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, các nền tảng, doanh nghiệp và cộng đồng nhà sáng tạo nội dung, cùng hướng tới xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo nội dung văn minh, chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững", ông Liêm chia sẻ.

Trong môi trường mà một câu nói, hình ảnh hay thông tin được phát trực tiếp có thể nhanh chóng tiếp cận hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người, sức ảnh hưởng cũng đồng nghĩa với trách nhiệm. Người sáng tạo càng có nhiều người theo dõi càng cần ý thức rõ hơn về tác động của nội dung mình tạo ra.

Ông Nguyễn Chấn, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử phát biểu tại sự kiện

Ảnh: BTC

Xây dựng "văn hóa nghề livestream"

Điểm đáng chú ý trong thỏa thuận là hoạt động hợp tác không dừng ở việc đào tạo kỹ năng livestream. Hai bên định hướng phát triển cộng đồng KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung; nghiên cứu các mô hình kết nối giữa cộng đồng sáng tạo với doanh nghiệp, nhãn hàng và các đối tác phù hợp.

Các hội nghị, hội thảo, tọa đàm, sự kiện truyền thông và hoạt động phát triển cộng đồng cũng được định hướng triển khai nhằm tạo thêm không gian trao đổi chuyên môn, cập nhật kiến thức và kết nối cơ hội nghề nghiệp.

Ở góc độ văn hóa, đây là bước chuyển đáng chú ý: livestream đang dần được nhìn nhận như một nghề và một lĩnh vực sáng tạo cần có chuẩn mực, thay vì chỉ là một công cụ bán hàng trên mạng xã hội.

Khi KOL, KOC và người livestream ngày càng trở thành những mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị truyền thông - thương mại số, kỹ năng lên hình thôi chưa đủ. Người làm nghề cần biết mình đang nói với ai, thông tin mình đưa ra có tác động thế nào và đâu là giới hạn cần tôn trọng khi giao tiếp với công chúng.

Khoa Papa, người tạo ra hình ảnh Mẹ Hưng Hưng với 2,9 triệu follow, chia sẻ: "Hành trình livestream của tôi bắt đầu từ năm 2022, khi ấy tôi cứ livestream đều đặn cho các nhãn hàng gửi gắm hoặc làm các thỏa thuận tiếp thị liên kết. Điều khiến tôi sợ nhất khi livestream là việc vô tình bị thông báo lỗi vi phạm mà không hề được báo trước lý do cụ thể, chẳng hạn như lỗi về hình ảnh hay việc có trẻ em, người nhà vô tình xuất hiện khiến phiên live bị bóp tương tác và báo cáo. Lúc đó, mình bị phạt rồi mới biết mình sai vì trước đó hoàn toàn không có một lời cảnh báo nào cả. Chính vì thế, người làm livestream chuyên nghiệp hoặc KOC, KOL hiện nay rất cần có giấy tờ và được bồi dưỡng nghiệp vụ bài bản để có thể kết nối với nhiều thương hiệu lớn cũng như đáp ứng được những yêu cầu ngày càng khắt khe từ phía nhãn hàng".