Lo giá xăng sinh học E10 "phập phù" vì phụ thuộc 50% nguồn ethanol nhập khẩu từ nước ngoài?

Với khoảng 6 nhà máy ethanol cung ứng 40-50% sản lượng cho thị trường trong nước, còn lại phụ thuộc nhập khẩu, do đó dấy lên lo ngại phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu này sẽ đẩy giá xăng E10 trong nước lên cao.

Trao đổi với PV Dân Việt, TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, Việt Nam hiện có 6 nhà máy ethanol cung ứng 40-50% sản lượng ethanol cung ứng cho phối trộn. Cả nước có 12 doanh nghiệp đầu tư hệ thống phối trộn, nhưng chỉ có 3 doanh nghiệp có đủ điều kiện để được cấp phép cho việc phối trộn xăng E10, trong đó Petrolimex và PVOil là hai doanh nghiệp lớn nhất chiếm 75% lượng cung xăng sinh học xăng E5 và E10.

TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương)

6 nhà máy nhiên liệu ethanol tại Việt Nam bao gồm Nhà máy cồn Đồng Nai, Nhà máy cồn Quảng Nam, Nhà máy nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi (Dung Quất), Nhà máy nhiên liệu sinh học Bình Phước, Nhà máy ethanol Đại Việt, Nhà máy ethanol Đắk Tô và Nhà máy nhiên liệu sinh học Phú Thọ. Về hiện trạng, đây đều là các nhà máy được đầu tư trước đây, một số nhà máy thuộc diện tái cơ cấu trong danh mục các dự án yếu kém của ngành công thương. Chính vì vậy, nhiều lo ngại cho khả năng cung ứng của các nhà máy này và việc cạnh tranh trên thị trường khi áp lực bỏ thuế xuất khẩu ethanol ngày càng lớn.

Theo TS Đào Duy Anh, hiện Việt Nam vẫn duy trì thuế nhập Ethanol là 5% nhằm hỗ trợ các nhà máy ethanol trong nước, đồng thời vực dậy các dự án ethanol đã và đang đắp chiếu thời gian qua. Tuy nhiên, theo ông Đào Duy Anh, có thể phương án trì hoãn việc bỏ thuế nhập khẩu sẽ rất thách thức trong bối cảnh Việt Nam xuất siêu lớn sang Mỹ và Mỹ hiện là nhà sản xuất ethanol lớn hàng đầu thế giới.

"Duy trì thuế nhập khẩu 5% trong thời gian bao lâu nhằm tạo khoảng trống có lợi cho doanh nghiệp ethanol trong nước phụ thuộc vào tài đàm phán của Việt Nam và tình hình thực tế. Tuy nhiên, việc đánh thuế 5% không có nghĩa là giá xăng E10 sẽ đắt mà điều này phụ thuộc vào giá thế giới", ông Anh phân tích.

TS Anh thông tin: "Các nhà máy ethanol tại Việt Nam hiện hoạt động được, về cơ bản tồn tại được qua thời gian thử thách. Các doanh nghiệp phối trộn xăng sinh học E5, E10 trong nước vẫn đấu thầu rộng rãi, và các nhà máy ethanol vẫn thắng thầu cung ứng nhiên liệu, vẫn "chơi" sòng phẳng với các nhà nhập khẩu nước ngoài. Tôi khẳng định, chúng ta đang chơi trên một sân chơi công bằng, sòng phẳng", ông Đào Duy Anh nói.

Theo đại diện Bộ Công Thương, các nhà máy đã đầu tư có năng lực sản xuất khoảng 600.000 m3/năm và đang hướng tới con số 1 triệu m3/năm. Và với việc sản xuất ethanol với sản lượng khoảng 1 triệu m3/năm sẽ tạo ra quy mô kinh tế khoảng 20 nghìn tỷ mỗi năm.

Nhiều đại lý Petrolimex và PVOIL trên cả nước đồng loạt bán xăng sinh học E10, bỏ xăng khoáng RON95 (Ảnh: NT).

Hiện, dù có 6 nhà máy, nhưng trong thời gian dài chỉ có khoảng 2 - 3 nhà máy hoạt động ổn định và duy trì công suất như Nhà máy cồn Tùng Lâm (Đồng Nai) và Nhà máy cồn Đại Tân (Quảng Nam). Các nhà máy còn lại đang trong quá trình tái khởi động hoặc chuyển đổi để bắt nhịp với lộ trình chuyển đổi xăng toàn quốc.

Hiện, để đảm bảo chuyển đổi toàn diện từ xăng khoáng sang xăng sinh học, Việt Nam cần khoảng 100.000 m3 ethanol/tháng, trong đó các doanh nghiệp phải nhập khẩu khoảng 75.000 m3/mỗi tháng để bù đắp thiếu hụt kể trên.

Nếu doanh nghiệp trong nước không đủ nguồn cung ethanol, các đầu mối xăng dầu sẽ phải "ăn đong" ethanol từ nhập khẩu, trong bối cảnh các thị trường bất ổn hiện nay việc phụ thuộc này có thể gây lo ngại.

TS Đào Duy Anh nhấn mạnh: Ethanol được bán rộng rãi, có từ nhiều nguồn, ngoài đối tác cung ứng lớn như Mỹ,Brazil, Ấn Độ, Trung Quốc, còn có nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan và Philippines.

"Ethanol không phải là dạng năng lương, nguồn sản xuất phong phú nên có nhiều nước có sản lượng cao, do đó không có nhiều rủi ro đứt gãy nguồn cung như nhiều loại năng lượng khác", ông Anh nói.

Giá xăng Xem thêm