Lỗ hổng chí mạng dẫn đến tai biến thẩm mỹ ở Việt Nam

Bóc trần "ma trận" quảng cáo và những thuật ngữ gây mê

Chỉ cần gõ từ khóa “xu hướng thẩm mỹ mới”, Google có thể trả về hàng trăm nghìn kết quả trong tích tắc. Ẩn sau những tiêu đề bắt mắt là ma trận thông tin khiến người dùng hoang mang.

Nhiều cơ sở thẩm mỹ không ngần ngại sử dụng những thuật ngữ đầy vẻ ma thuật như "mũi 6D", "mắt giọt lệ", hay "đẹp ngay sau 15 phút" để đánh vào tâm lý nôn nóng làm đẹp của khách hàng.

Nhiều thông tin quảng cáo trên mạng khiến người dùng hoang mang, thậm chí dễ đặt lòng tin vào những cơ sở làm đẹp “chui”, gây nên hệ lụy lâu dài.

Quan ngại hơn, ngôn ngữ quảng cáo hiện nay đang bị lạm dụng để gây hiểu nhầm. Những cụm từ như “trẻ hóa tức thì” hay “an toàn 100%” xuất hiện nhan nhản dù thiếu hẳn các kiểm chứng khoa học. Không ít dịch vụ được quảng bá dựa trên các công nghệ không rõ nguồn gốc hoặc chưa qua kiểm nghiệm. Giữa hàng loạt cơ sở tự khẳng định là "uy tín nhất thị trường" hay "thẩm mỹ chuẩn y khoa quốc tế", người tiêu dùng rất dễ đặt lòng tin nhầm chỗ vào những địa chỉ làm đẹp "chui".

Hệ lụy của việc tin vào quảng cáo quá đà là những con số báo động. Theo thống kê của Hội Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ Việt Nam, cứ 7 người thực hiện can thiệp thẩm mỹ thì có 1 người phải đối mặt với rủi ro. Với khoảng 250.000 người làm đẹp mỗi năm, có tới 25.000-35.000 ca.

Tình trạng các bệnh viện lớn liên tục tiếp nhận những ca tai biến như nhiễm trùng, hoại tử, tắc mạch… Có những trường hợp mất thị lực, có những trường hợp phải phẫu thuật nhiều lần để khắc phục, và cũng có những tổn thương không thể đảo ngược. Cái giá phải trả không chỉ là chi phí điều trị, mà là sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Ba "lỗ hổng" chí mạng dẫn đến tai biến thẩm mỹ

Trao đổi với Tiền Phong, bác sĩ Phạm Xuân Thiêm - Giám đốc Bệnh viện Thẩm mỹ Emcas - chỉ ra có ba lỗ hổng lớn đang tồn tại trong ngành làm đẹp, trực tiếp gây ra hơn 30.000 ca tai biến mỗi năm trên cả nước.

Lỗ hổng thứ nhất nằm ở việc chỉ định chưa chính xác. Trong y khoa, mỗi dịch vụ phải được chỉ định dựa trên từng cá nhân cụ thể, không thể áp dụng đại trà.

Lỗ hổng thứ hai là thao tác thực hiện chưa hoàn thiện, khi người cầm dao kéo chưa nắm vững kỹ thuật hoặc không am hiểu tường tận cấu trúc cơ thể.

Bác sĩ Phạm Xuân Khiêm - Giám đốc Bệnh viện Thẩm mỹ Emcas.

Lỗ hổng cuối là thiếu phương pháp dự phòng cho từng dịch vụ phẫu thuật. Một quy trình thẩm mỹ an toàn đòi hỏi bác sĩ phải tiên lượng được mọi rủi ro có thể xảy ra, từ đường kim mũi chỉ thấp nhất, để có phương án xử lý kịp thời ngay khi biến chứng xuất hiện.

Bác sĩ Thiêm nhấn mạnh rằng, rủi ro y khoa có thể xảy ra ở bất cứ đâu, kể cả các nước phát triển. Tại Việt Nam, tình trạng này trở nên nhức nhối hơn khi các cơ sở chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua tính an toàn.

Nhiều người lầm tưởng rằng cứ khoác áo blouse là bác sĩ, nhưng thực tế không phải ai cũng đủ điều kiện chuyên môn để trở thành bác sĩ thẩm mỹ. Việc thực hiện phẫu thuật tại những nơi không đảm bảo vô trùng hay tiêu chuẩn y tế quốc tế chính là con đường ngắn nhất dẫn đến những ca tai biến nặng nề.

Bác sĩ Thiêm cho biết sau 27 năm làm nghề, ông từng chứng kiến nhiều ca biến chứng thẩm mỹ nghiêm trọng. Một trường hợp khiến ông nhớ nhất là bệnh nhân tiêm filler rồi tiếp tục bơm silicon, dẫn đến biến chứng nặng. Việc điều trị kéo dài và vô cùng khó khăn, có thời điểm tưởng chừng thất bại. Khi đến bệnh viện, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng viêm nghiêm trọng, ảnh hưởng cả vùng xương đùi.

Báo Tiền Phong tổ chức hội thảo Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành chuẩn y khoa, quy tụ các chuyên gia đầu ngành lĩnh vực thẩm mỹ, thảo luận về vấn đề an toàn trong làm đẹp.

Ông cũng trăn trở trước những phụ nữ phải cắt bỏ tuyến vú do ung thư. Không chỉ chịu tổn thương về thể chất, họ còn mất đi sự tự tin, dễ rơi vào suy sụp tinh thần và ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.

Từ những trường hợp đó, Emcas quyết định triển khai chương trình tầm soát ung thư miễn phí. Theo bác sĩ Thiêm, sự an toàn trong thẩm mỹ luôn phải đi cùng trách nhiệm, đặc biệt là vai trò “gác cổng” của người bác sĩ.

Vai trò "người gác cổng" và hai câu hỏi nên biết dành cho khách hàng

Để lấy lại sự an toàn trong hành trình làm đẹp, bác sĩ Thiêm cho rằng người bác sĩ phải thực hiện tốt vai trò "người gác cổng" trên ba phương diện: Y lý, Y thuật và Y đức.

Về Y lý, bác sĩ cần tỉnh táo để khách hàng không bị lừa bởi những quảng cáo "nhanh, nhiều, không đau". Về Y thuật, người cầm dao phải ý thức rõ dưới lưỡi dao là mạch máu gì, biến chứng nào có thể xảy ra chứ không chỉ đơn thuần là rạch da. Cuối cùng là Y đức, lợi ích thương mại phải đứng sau sự an toàn của bệnh nhân.

“Chúng tôi luôn nhắc nhau rằng, trong nghề y, sự an toàn của bệnh nhân phải được đặt cao hơn lợi ích thương mại. Đó không chỉ là nguyên tắc trong mỗi buổi giao ban mà còn là điều chúng tôi luôn tâm niệm và đồng hành trong suốt hành trình làm nghề”, bác sĩ Phạm Xuân Thiêm chia sẻ.

Lời khuyên dành cho những khách hàng muốn làm đẹp, chuyên gia cho hay: “Tôi mong mọi người đừng xem dịch vụ thẩm mỹ như món hàng có thể dễ dàng lựa chọn ở bất cứ đâu. Không có bất kỳ can thiệp rạch da, may kim nào an toàn tuyệt đối 100%. Cũng giống như khi lên máy bay, điều đầu tiên luôn được nhắc đến là sự an toàn”. Hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Hoa Kỳ khuyến cáo người bệnh nên đặt câu hỏi trực tiếp với bác sĩ: “Bác sĩ đã làm được bao nhiêu ca giống như tôi yêu cầu?”.

Theo bác sĩ Thiêm, còn một câu hỏi quan trọng hơn mà khách hàng cần đặt ra: “Bác sĩ đã từng từ chối bao nhiêu ca giống như của tôi?”. Chuyên gia nhận định, một người bác sĩ có tâm và có tầm sẽ biết khi nào nên dừng lại để bảo vệ sức khỏe cho khách hàng, thay vì chấp nhận mọi yêu cầu bất chấp rủi ro.

Sự an toàn trong thẩm mỹ không chỉ đến từ hành lang pháp lý hay kỹ thuật y tế, mà còn bắt nguồn từ chính ý thức của người cầm dao và sự tỉnh táo của người sử dụng dịch vụ.