1 hour ago
4
Quảng Cáo
0943778078
5 ngày trước nhập viện, bé Mậm, 7 tuổi, ở xã Đô Lương, Nghệ An nổi mụn nước, sốt cao, được chẩn đoán tay chân miệng, theo dõi tại nhà.
Gia đình đưa bé đến một phòng khám tư và được thông báo mắc tay chân miệng, dùng thuốc, theo dõi tại nhà. Năm ngày sau, các nốt mụn nước bắt đầu khô nhưng bé sốt trên 39 độ C, không đáp ứng thuốc. Trẻ li bì, co giật, nôn, nói sảng và liên tục đưa tay véo tai, giật tóc. Gia đình lập tức đưa bé đến bệnh viện.
Kết quả xét nghiệm xác định bé mắc thủy đậu, dịch não tủy có dấu hiệu viêm. Bác sĩ chẩn đoán viêm màng não liên quan thủy đậu và điều trị tích cực bằng thuốc kháng virus đường tĩnh mạch, chống viêm, chống phù não.
Sau một tuần, bé hết sốt và không còn co giật nhưng vẫn phải theo dõi. Trong thời gian chăm con, chị Thùy Linh, 33 tuổi, mẹ bé, cũng sốt, mệt mỏi và nổi mụn nước toàn thân. Bác sĩ xác định chị mắc thủy đậu sau khi tiếp xúc gần với con. Sau 20 ngày điều trị, kết quả dịch não tủy của bé trở lại bình thường, nguy cơ di chứng thần kinh thấp và được xuất viện.
Bé Mậm khi đang điều trị viêm màng não do thủy đậu tại bệnh viện. Ảnh: NVCC
BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết thủy đậu và tay chân miệng đều có thể khởi đầu bằng sốt, mệt mỏi, biếng ăn và tổn thương dạng phỏng nước. Vì vậy, hai bệnh có thể khó phân biệt nếu biểu hiện còn ít hoặc xuất hiện ở vị trí không điển hình.
Thủy đậu thường gây ban ngứa, tiến triển từ dát đỏ, sẩn sang phỏng nước rồi đóng vảy. Tổn thương hay xuất hiện trước ở mặt, da đầu hoặc thân mình, sau đó lan ra tay chân và có thể mọc thành nhiều đợt, nên trên da cùng lúc có nhiều dạng tổn thương.
Tay chân miệng thường gây loét miệng gây đau, kèm ban ở lòng bàn tay, lòng bàn chân; tổn thương cũng có thể xuất hiện ở mông, tay và chân. Tuy nhiên, vị trí nốt ban không phải lúc nào cũng điển hình. Phụ huynh không nên chỉ nhìn tổn thương da để tự xác định bệnh hoặc dùng thuốc tại nhà.
Đa số ca thủy đậu diễn tiến nhẹ, song bệnh vẫn có thể gây nhiễm trùng da, viêm phổi hoặc biến chứng thần kinh như viêm não. Người bệnh cần được khám lại nếu sốt cao hoặc kéo dài, khó đánh thức, lú lẫn, đi lại khó, cứng cổ, nôn nhiều, khó thở hoặc vùng da quanh nốt phỏng đỏ, nóng, đau, chảy mủ.
Tay chân miệng thường tự khỏi sau 7-10 ngày nhưng trẻ có thể mất nước do đau miệng, bỏ ăn uống. Trẻ cần được khám nếu không ăn uống được, sốt kéo dài hơn ba ngày, triệu chứng nặng lên hoặc không cải thiện. Trẻ đã mắc tay chân miệng vẫn có thể mắc lại vì bệnh có thể do nhiều loại virus đường ruột gây ra.
Theo bác sĩ Đạo, nguy cơ lây bệnh đáng lưu ý khi trẻ trở lại trường, đặc biệt tại lớp mầm non và mẫu giáo. Trẻ tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi, bàn ghế và nhiều bề mặt trong không gian tập thể.
Virus thủy đậu lây chủ yếu qua không khí, dịch tiết hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch từ nốt phỏng. Trong khi đó, virus gây tay chân miệng có thể lây qua dịch mũi họng, nước bọt, dịch từ nốt phỏng, phân và bề mặt nhiễm virus. Vì đường lây khác nhau, việc phòng bệnh cần kết hợp nhiều biện pháp.
Phụ huynh nên hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng, không dùng chung vật dụng cá nhân, hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh và vệ sinh đồ chơi, bề mặt thường chạm vào. Trẻ đang sốt hoặc có triệu chứng nghi mắc bệnh cần nghỉ học và được theo dõi, thăm khám phù hợp.
Khi trẻ nổi ban, cha mẹ nên ghi nhận thời điểm xuất hiện, vị trí, tốc độ lan, mức độ ngứa hoặc đau và các triệu chứng đi kèm. Không tự chọc vỡ nốt phỏng hoặc cho trẻ dùng thuốc không rõ chỉ định. Nếu tình trạng thay đổi nhanh hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường về thần kinh, hô hấp, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế.
Vaccine là một trong các biện pháp phòng thủy đậu. Việt Nam đang có 3 vaccine thủy đậu loại đơn và một loại phối hợp phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubella. Trẻ và người lớn chưa từng mắc bệnh hoặc chưa được tiêm đầy đủ cần được bác sĩ đánh giá, tư vấn lịch tiêm phù hợp. Người từng mắc thủy đậu vẫn có thể phát triển zona về sau do virus Varicella Zoster tồn tại tiềm ẩn trong cơ thể.
Phụ huynh đưa trẻ đến Hệ thống Tiêm chủng VNVC tiêm vaccine phòng bệnh. Ảnh: Khánh Hòa
Người mắc zona không truyền bệnh zona cho người khác, nhưng có thể truyền virus Varicella Zoster cho người chưa từng mắc hoặc chưa tiêm vaccine thủy đậu, khiến người này mắc thủy đậu. Vì vậy, người có tổn thương zona cần che phủ vùng ban và hạn chế tiếp xúc với trẻ chưa có miễn dịch. Người lớn thuộc nhóm được khuyến cáo tiêm vaccine zona nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ để phòng bệnh, đồng thời giảm nguy cơ lây virus cho trẻ chưa có miễn dịch.
Vaccine phòng tay chân miệng do EV71 đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành tại Việt Nam. VNVC đang xúc tiến các thủ tục để triển khai tiêm bảo vệ cho trẻ em. Vaccine giúp phòng chủng virus EV71 gây bệnh tay chân miệng nguy hiểm và khả năng bảo vệ chéo với các phân nhóm khác nhau, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tái nhiễm. Vaccine này chỉ phòng bệnh do EV71, không phòng tất cả virus có thể gây tay chân miệng. Do đó, vệ sinh tay, làm sạch bề mặt và phát hiện sớm triệu chứng vẫn cần được duy trì.
Trước năm học mới, phụ huynh nên rà soát lịch sử tiêm chủng để phát hiện các mũi còn thiếu, chưa đủ liều hoặc cần tiêm nhắc. Việc tiêm bù cần dựa trên độ tuổi, tiền sử bệnh, tình trạng sức khỏe và chỉ định của bác sĩ.
Bác sĩ Đạo lưu ý tiêm chủng không thay thế việc theo dõi diễn tiến bệnh. Khi trẻ sốt kèm nổi ban, điều quan trọng là nhận biết sự thay đổi về tri giác, vận động, hô hấp, ăn uống và đưa trẻ đi khám đúng lúc.
Minh An
