Mở rộng kiểm tra thuế với nhóm doanh nghiệp thua lỗ liên tiếp

Nhằm chống thất thu ngân sách, Cục Thuế cho biết đã chỉ đạo thuế các tỉnh, thành phố tiếp tục rà soát, cập nhật dữ liệu kê khai năm 2025 của các doanh nghiệp có doanh thu lên tới vài trăm tỉ đồng, mở rộng kinh doanh nhưng lại lỗ liên tiếp. Với những doanh nghiệp doanh thu lớn, lãi mỏng, lỗ kéo dài nhiều năm thì đưa vào diện kiểm tra.

Qua rà soát, Cục Thuế đã lập danh sách 302 doanh nghiệp có doanh thu trên 1.000 tỉ đồng nhưng lỗ liên tiếp trong hai năm 2023 - 2024. Các doanh nghiệp tập trung ở Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Thái Nguyên…

Theo Thuế TP Hà Nội, trong số 302 doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra thì Hà Nội có tới 47 doanh nghiệp. Thuế TP Hà Nội đã chủ động mở rộng diện rà soát thêm 171 doanh nghiệp có doanh thu từ 500 tỉ đồng nhưng lợi nhuận mỏng dưới 1%, hoặc kê khai lỗ liên tiếp.

Việc thanh tra, kiểm tra sẽ tập trung chính vào các dự án FDI, các dự án đã hết ưu đãi thuế, các giao dịch liên kết, các doanh nghiệp có khả năng cao sử dụng hai sổ sách kế toán.

Ngoài ra, Cục Thuế vừa ban hành quyết định kiểm tra chuyên đề 108 doanh nghiệp có doanh thu lớn tập trung vào một số ngân hàng, công ty bất động sản, công ty chứng khoán. Đây là kế hoạch kiểm tra hằng năm của cơ quan thuế.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, lãnh đạo Ban kiểm tra (Cục Thuế) cho biết doanh nghiệp lỗ có thể do yếu tố khách quan như ảnh hưởng của dịch COVID-19 giai đoạn 2021 - 2023, hoặc có thể do chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo quy định, doanh nghiệp được chuyển lỗ trong vòng 5 năm. Tuy nhiên, nguyên nhân lỗ cũng có thể do chủ quan như chi phí quản lý tăng cao, chi phí lãi vay… Thậm chí có tình trạng tăng chi phí đầu vào, hợp thức hóa các khoản chi thông qua mua bán hóa đơn.

Do đó cơ quan thuế sẽ rà soát, bóc tách doanh thu, chi phí, lợi nhuận tại thời điểm kê khai, kiểm tra thuế giá trị gia tăng nhằm phát hiện sai lệch, đánh giá đúng bản chất tình trạng lỗ, lãi mỏng, tránh tình trạng "lỗ giả, lãi thật".

Theo vị này, không ít doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ - vốn có biên lợi nhuận cao nhưng lại báo lỗ hoặc chỉ ghi nhận mức lãi rất thấp. Nhiều trường hợp có doanh thu lớn nhưng tỉ suất lợi nhuận lại thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của toàn ngành. Đây là dấu hiệu bất thường, có rủi ro về thuế.

Trường hợp doanh nghiệp cố tình sai phạm, cơ quan thuế sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý nghiêm theo quy định.

Cục Thuế cho biết năm 2025, ngành thuế kiểm tra 69.000 doanh nghiệp, qua đó xử lý giảm lỗ tại hơn 14.500 doanh nghiệp với số tiền gần 46.500 tỉ đồng.

Còn 3 tháng đầu năm nay, toàn ngành thực hiện khoảng 7.200 cuộc thanh tra, kiểm tra, kiến nghị xử lý tài chính 14,8 nghìn tỉ đồng, trong đó thu nộp ngân sách 4,4 nghìn tỉ đồng, giảm khấu trừ và giảm lỗ 10,4 nghìn tỉ đồng. Đồng thời, cơ quan thuế đã đôn đốc cưỡng chế thu hồi nợ thuế ước cả quý 1 khoảng 17 nghìn tỉ đồng.

Dù ngành thuế áp dụng các biện pháp quản lý theo quy định, nhưng tổng nợ thuế ước đến 31-3 đạt 264.176 tỉ đồng, tăng 15,4% so với ngày 31-12-2025.