Một doanh nghiệp cầu cứu Thủ tướng vì vướng 'ma trận' thủ tục đất đai, khoáng sản

Vòng xoáy văn bản

Suốt khoảng 8 tháng qua, Công ty Cổ phần Tập đoàn Globe - một doanh nghiệp khai thác khoáng sản tại Khánh Hòa, cho biết đang rơi vào tình trạng gần như không còn lối ra pháp lý: Làm theo hướng dẫn thì bị bác, thực hiện đúng thủ tục được chỉ ra thì lại bị phủ nhận, hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền vẫn trong trạng thái đang xử lý, còn hoạt động sản xuất kinh doanh thì bị đình trệ, thiệt hại tiếp tục chồng chất từng ngày. Không tìm được hướng xử lý thống nhất ở địa phương, doanh nghiệp này đã gửi đơn đến Thanh tra Chính phủ, Văn phòng Chính phủ, đề nghị tham mưu, báo cáo Thủ tướng chỉ đạo xử lý dứt điểm vụ việc.

Ông Nguyễn Bá Hiệp - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Globe phản ánh, đây không phải là dự án tự phát hay khai thác không phép. Ngày 19/6/2023, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Khánh Hòa (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa) có Văn bản số 2449 báo cáo UBND tỉnh về thủ tục chấp thuận cho doanh nghiệp nhận chuyển nhượng, nhận góp vốn, thuê quyền sử dụng đất nông nghiệp để thực hiện dự án khai thác khoáng sản.

Ngày 26/6/2023, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Văn bản số 6183 chấp thuận cho doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục. Đến ngày 8/3/2024, doanh nghiệp được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 618, đồng thời được phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản tại Quyết định số 621cùng ngày của UBND tỉnh Khánh Hòa. Chuỗi thủ tục này cho thấy doanh nghiệp đã đi theo quy trình hành chính và được cơ quan có thẩm quyền cho phép bước vào giai đoạn khai thác.

Việc bị tạm dừng hoạt động khiến doanh nghiệp thiệt hại hàng tỷ đồng.

Tuy nhiên, từ một hồ sơ từng được mở đường và cấp phép, vụ việc lại rơi vào vòng xoáy văn bản khiến doanh nghiệp càng làm càng vướng. Ngày 21/10/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa ban hành Văn bản số 5606 xác định doanh nghiệp không phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất theo Nghị quyết số 664 của Chính phủ nhưng lại hướng doanh nghiệp thực hiện thủ tục cho thuê đất theo Luật Đất đai và Nghị định số 151 của Chính phủ.
Đến ngày 22/10/2025, UBND xã Diên Thọ ban hành Quyết định số 317 cho doanh nghiệp thuê đất để sử dụng vào hoạt động khoáng sản. Nhưng chỉ ít ngày sau, ngày 31/10/2025, chính UBND xã Diên Thọ lại ban hành Quyết định số 349 hủy quyết định cho thuê đất trước đó. Tiếp đó, ngày 4/11/2025, Thông báo số 1124 của UBND xã Diên Thọ tiếp tục từ chối giải quyết hồ sơ thuê đất với lý do các thửa đất đã đứng tên doanh nghiệp nên không có cơ sở tiếp tục thủ tục thuê đất.

Ông Hiệp cho biết, nghịch lý doanh nghiệp bị yêu cầu đi theo thủ tục thuê đất, nhưng khi thực hiện đúng hướng dẫn thì lại bị bác cũng chính vì đã đứng tên quyền sử dụng đất. Sự bất nhất này tiếp tục lặp lại khi ngày 25/11/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa ban hành Văn bản số 7314 xác định doanh nghiệp đã lựa chọn phương án thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất thu hồi đất và kết luận không có cơ sở xem xét cho thuê đất đối với trường hợp này.

Trong khi đó, theo Văn bản số 10987 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trường hợp nhà đầu tư đang có quyền sử dụng đất hoặc lựa chọn phương án thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất thu hồi đất thì không phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất theo Nghị quyết số 664 của Chính phủ và cũng không phải chuyển sang hình thức thuê đất đối với phần diện tích không có nguồn gốc là đất được Nhà nước cho thuê. Ở đây đã xuất hiện khoảng chênh đáng kể giữa cách hiểu của địa phương và định hướng từ cấp bộ.

Mong mỏi tháo gỡ dứt điểm

Theo doanh nghiệp, điểm mấu chốt bị bỏ qua là bản chất pháp lý của mỏ khoáng sản này. Đây là mỏ không thuộc trường hợp đấu giá quyền khai thác khoáng sản; đồng thời, tại khoản 7 Điều 2 Giấy phép khai thác số 618 ngày 8/3/2024, mục đích tiêu thụ khoáng sản đã được xác định rõ là để phục vụ các công trình sử dụng ngân sách nhà nước như hạ tầng giao thông, thủy lợi, thủy điện, công trình khắc phục thiên tai và công trình thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới.

Nhưng tại Văn bản số 1123 ngày 23/1/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cho rằng trường hợp của doanh nghiệp lại bị cho là chỉ “tương đồng” với nhóm công trình, dự án quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 664 của Chính phủ nên không phù hợp để áp dụng. Đến Biên bản làm việc ngày 9/3/2026, lý do lại đổi thành việc mỏ đất được cấp phép trước ngày Nghị quyết số 664 ban hành nên không thuộc diện áp dụng cơ chế đặc thù.

Doanh nghiệp mong muốn cơ quan chức năng sớm tháo gỡ vướng mắc để đi vào hoạt động.

Theo doanh nghiệp, đến ngày 14/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vẫn chưa có văn bản trả lời chính thức đối với 3 văn bản trọng yếu của công ty, trong khi thời gian kéo dài lần lượt đã là 130 ngày, 89 ngày và 32 ngày tính từ thời điểm tiếp nhận. Trong khoảng lặng hành chính đó, doanh nghiệp cho biết họ đang phải gánh hậu quả rất cụ thể: mất nguồn thu, phát sinh lãi vay, máy móc hư hỏng do nằm chờ, bộ máy phải duy trì trong khi hoạt động bị đình trệ, đời sống người lao động bị ảnh hưởng. Vụ việc vì vậy không còn là chuyện riêng của một doanh nghiệp, mà đã trở thành vấn đề cần được các cơ quan có thẩm quyền rà soát, trả lời thống nhất và xử lý dứt điểm.

Liên quan đến vấn đề trên, ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông Nghiệp và Môi trường Khánh Hòa biết: “Hiện tại, Sở cùng các cơ quan chuyên môn đang xem xét các văn bản, thủ tục liên quan đến doanh nghiệp này".