Mùa hột điều

Cứ qua tháng giêng, nắng và gió như bỗng dưng gắt hơn, hanh hơn. Những vườn điều ở quê cũng theo đó mà trĩu nặng, cành oằn xuống, lấp lánh những chùm hột chắc nụi báo hiệu một mùa chín rộ.

Với lũ trẻ chúng tôi ngày ấy, mùa điều còn là mùa của những cuộc rong chơi. Tan học, chẳng cần hẹn trước, đứa này gọi đứa kia, tụm lại thành từng nhóm, háo hức rủ nhau đi "vặn hột". Nắng chang chang như đổ lửa trên đầu, vậy mà chẳng ai thấy mệt. Mấy gốc điều trong xóm cứ thế thành điểm hẹn quen thuộc như một phần tuổi nhỏ.

Chúng tôi leo trèo thoăn thoắt, đu đưa trên những cành cây sai trĩu. Mỗi cái lắc nhẹ cũng đủ làm vài trái rớt xuống, thơm lừng cả một khoảng vườn. Những bàn tay nhỏ nhanh nhẹn nhặt lấy, tách hột, bỏ đầy vào túi áo, túi quần. Chỉ một lúc, "chiến lợi phẩm" đã căng phồng, nặng trĩu niềm vui.

Không phải lúc nào việc "vặn hột" cũng suôn sẻ. Có hôm đang leo thì trượt chân, trầy xước cả đầu gối, vậy mà chỉ cần phủi bụi, cười một cái là lại leo tiếp. Có khi bị chủ vườn phát hiện, cả bọn ù té chạy, vừa chạy vừa cười vang cả xóm.

Chiều xuống, chúng tôi kéo nhau ra bờ ruộng, chỗ có mấy bụi so đũa đứng im lặng giữa gió. Đó là "bếp" quen thuộc của chúng tôi. Hột điều được đổ ra, đếm đi đếm lại như một niềm háo hức không tên, rồi cùng nhau nhóm lửa nướng. Khói bếp bốc lên mù mịt, cay xè mắt, mùi khét lẫn mùi thơm đặc trưng của hột điều lan ra, quyện vào không gian chiều quê.

Chúng tôi ngồi quây quần, chờ từng mẻ hột chín. Có hột nổ lách tách, có hột cháy đen, có hột còn nguyên vẹn. Đứa nào cũng nóng lòng, vừa thổi vừa bóc, tay còn rát vì nóng mà miệng đã cười giòn tan. Nhân điều trắng ngần, béo bùi, thơm nức, cái vị giản dị mà đến giờ vẫn không gì thay thế được. Đôi khi, trong những buổi chiều ấy, bị người lớn đi ngang bắt gặp, nhìn tụi nhỏ lem luốc khói bếp, cũng chỉ cười hiền. Có lẽ họ hiểu đó là một phần ký ức mà sau này, dù muốn cũng không thể tìm lại.

Thời gian trôi đi, những đứa trẻ năm nào lớn lên, rời quê đi học, đi làm. Mỗi người một hướng, ít có dịp gặp lại nhau. Những vườn điều xưa cũng dần thay đổi. Việc trồng trọt, thu hái, chế biến đều theo quy trình công nghiệp, gọn gàng và hiệu quả hơn. Hột điều đến tay người dùng sạch sẽ, đẹp mắt, không còn vương chút khói bếp nào. Nhưng mỗi lần ăn hột điều, tôi vẫn thấy như đâu đó còn vương lại mùi khói chiều năm cũ, tiếng cười của lũ bạn ngày xưa. Một thời vô lo, vô nghĩ, chỉ cần một mùa điều chín là đủ đầy niềm vui.

Một mùa điều nữa lại về. Có thể chẳng còn ai đi "vặn hột" như chúng tôi ngày trước nhưng ký ức thì vẫn ở đó. Và có lẽ, không chỉ riêng tôi, những người bạn thuở nhỏ ấy, dù giờ mỗi người một nơi, vẫn sẽ không quên được mùa hột điều của những ngày đã xa. Một mùa rất đỗi bình dị mà đủ để nuôi dưỡng cả một quãng đời.