Mưu sinh trên những bậc thềm khi Hà Nội siết phạt lấn chiếm vỉa hè

Nhiều hàng quán tại Hà Nội thu hẹp chỗ ngồi, tận dụng bậc thềm và điều chỉnh mô hình kinh doanh để thích ứng thành phố xử lý lấn chiếm vỉa hè.

Thời gian gần đây, nhờ tăng cường xử lý vi phạm trật tự đô thị, tình trạng bán hàng rong và lấn chiếm vỉa hè tại nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội giảm rõ rệt, trả lại không gian thông thoáng cho người đi bộ.

Trên phố Bà Triệu (phường Hoàn Kiếm), phần vỉa hè rộng rãi, sạch thoáng hơn trước, thay cho cảnh bàn ghế hàng quán bày kín lối đi như trước.

Một quán ăn trên phố Quang Trung kê bàn ghế sát phần hiên của tòa nhà đang đóng cửa để tạo chỗ ngồi cho khách.

Từ ngày 13/12/2025, Hà Nội triển khai Kế hoạch 332 nhằm 'giành lại' vỉa hè cho người đi bộ. Ngoài việc trực tiếp nhắc nhở, xử lý vi phạm, lực lượng chức năng còn áp dụng hình thức phạt nguội thông qua 1.873 camera AI được lắp đặt tại 25 tuyến phố và 195 nút giao thông trọng điểm trên toàn thành phố.

Nhiều du khách ngồi ngay trên bậc thềm hoặc đứng ăn trước cửa một cửa hàng bánh trên phố Lý Thường Kiệt.

Thành phố hiện có khoảng 1.100 tuyến phố có vỉa hè, song trước đây phần lớn diện tích bị lấn chiếm để kinh doanh, buôn bán và đỗ xe. Cá nhân lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh có thể bị phạt 2-3 triệu đồng, tổ chức bị phạt gấp đôi, đồng thời buộc trả lại hiện trạng ban đầu.

Các tấm lót cói được đặt dọc theo nền hiên trước cửa hàng, tận dụng phần hiên cao làm chỗ ngồi cho khách thay vì kê bàn ghế tràn xuống vỉa hè như trước.

Trên phố Lý Thường Kiệt, nhiều quán ăn tận dụng mép hiên để kê vài chiếc ghế nhựa nhỏ, vừa đủ chỗ cho khách ngồi tại chỗ.

Phần vỉa hè dưới mái vòm sân vận động Hàng Đẫy, nơi quán bún riêu của bà Hương Hạnh (57 tuổi) từng kê bàn ghế bán hàng, đã được lực lượng chức năng dựng barie. Bà hiện chuyển quán sang con ngõ đối diện, còn khu vực cũ chỉ dùng để rửa bát.

Suốt gần 10 năm qua, quán bún riêu của bà duy trì khoảng 10 bộ bàn ghế trên vỉa hè, mỗi ngày bán 80-100 bát cho khách quanh khu vực. Tuy nhiên hơn một tháng nay, bà phải chuyển quán vào trong ngõ để tiếp tục buôn bán. Không còn mái che, quán phải nghỉ mỗi khi trời mưa.

Nhiều hàng ăn từng hoạt động dọc tuyến vỉa hè này cũng đã đóng cửa hoặc thu hẹp quy mô. Quán nem chua nướng dưới mái vòm sân vận động Hàng Đẫy cũng phải tạm dừng hoạt động ở vị trí cũ và chuyển sâu vào trong ngõ.

Sau thời gian lực lượng chức năng tăng cường xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, nhiều hộ kinh doanh trên phố Tạ Hiện cho biết lượng khách giảm đáng kể, không khí nhộn nhịp không còn như trước.

Ngồi trong quán nhỏ rộng khoảng 10 m2 trên phố Tạ Hiện, nữ chủ quán trung niên cho biết Tạ Hiện từ lâu hút khách không chỉ bởi đồ ăn, thức uống mà còn nhờ không khí đông đúc, cởi mở và nhộn nhịp về đêm.

Các hàng quán trên phố Tạ Hiện chủ yếu tận dụng phần thềm cửa để phục vụ khách ngồi ngoài trời mà không tràn xuống vỉa hè.

Những bộ bàn ghế nhựa của quán ăn được xếp chồng gọn vào một góc, thay vì bày kín phần vỉa hè như trước đây.

Đồng tình với mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, đảm bảo trật tự và mỹ quan đô thị, bà cũng mong có giải pháp dung hòa giữa quản lý đô thị và nhu cầu kinh doanh thực tế. Thay vì cấm hoàn toàn việc sử dụng vỉa hè, cơ quan chức năng có thể nghiên cứu quy hoạch riêng cho những tuyến phố du lịch đặc thù như Tạ Hiện. Theo bà, khu phố này có sức hút rất riêng mà nhiều nơi khác ở Hà Nội khó tạo được.

Quán xôi của bà Vũ Thị Xuân trên phố Thụy Khuê trước đây kê hai bàn nhựa trên vỉa hè để phục vụ khách ăn tại chỗ. Còn hiện tại, chiếc bàn inox nhỏ được kê sát mép hiên, phía dưới chèn gạch để giữ thăng bằng, thay cho khoảng không gian từng đông khách ngồi ăn mỗi tối.

Những bộ bàn ghế tại quán ăn trên phố Nguyễn Khánh Toàn (phường Cầu Giấy) được thiết kế với phần chân lệch cao thấp để ôm theo độ dốc của hiên nhà, giúp giữ thăng bằng khi kê sát mép vỉa hè.

Sau gần hai tháng lực lượng chức năng tăng cường xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, nhiều hộ kinh doanh tại phố Duy Tân (phường Cầu Giấy) cho biết đang điều chỉnh nhân sự hoặc tính chuyện trả mặt bằng.

Giáp Thị Thiêm (30 tuổi), chủ một quán bún cá và bún chả trên tại đây, cho biết việc không còn được kê bàn ghế ra vỉa hè khiến hoạt động kinh doanh gần như đảo lộn hoàn toàn.

Theo chị, khó khăn lớn nhất hiện nay là không còn đủ chỗ ngồi phục vụ khách. Trước đây, quán có thể kê khoảng 20 bàn ngoài vỉa hè, mỗi bàn phục vụ 3-4 khách. Tuy nhiên khi chuyển toàn bộ vào bên trong, diện tích quán chỉ đủ chứa khoảng 20 khách mỗi lượt.

'Giờ ngồi trong nhà chỉ được khoảng 7 bàn thôi. Với lượng khách như thế thì tôi không chịu nổi tiền nhà', chị nói và cho biết thêm hiện thuê quán với giá 25 triệu đồng/tháng.

Nữ chủ quán cho hay đang cố gắng duy trì hoạt động để gỡ lại phần tiền nhà đã đóng trước 6 tháng, song nhiều tháng nay gần như lỗ tiền mặt bằng. 'Chi phí cố định không cắt giảm được nên tôi chuẩn bị trả quán, chắc cuối tháng 6 sẽ chuyển đi', chị nói.

Gắn bó với phố Duy Tân suốt 5 năm, Thiêm từng tìm mặt bằng mới nhưng giá thuê tại khu vực trung tâm quá cao, có nơi lên tới 40-60 triệu đồng/tháng nếu muốn có không gian rộng như trước.

Liên quan đến đề xuất thu phí sử dụng vỉa hè, chị cho rằng các hộ kinh doanh sẵn sàng thuê nếu được quy hoạch hợp lý và mức phí phù hợp. 'Khoảng 200.000 đồng/m2 thì còn chịu được, chứ cao hơn thì khó trụ nổi', chị nói.

Thông tin thị trường Xem thêm