Mỹ có thể đã dùng 'bom trơ' tấn công tàu dầu Iran

Hai tàu dầu Iran không phát nổ hoặc chìm sau khi bị tiêm kích Mỹ tập kích, có thể do Washington đã dùng "bom trơ" được dẫn đường nhắm chính xác vào ống khói.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị phụ trách các hoạt động quân sự của Washington tại Trung Đông, ngày 8/5 công bố video các tàu chở dầu Sea Star III và Sevda treo cờ Iran bị một tiêm kích F/A-18 của hải quân Mỹ tấn công với lý do chúng vi phạm lệnh phong tỏa mà Washington áp đặt đối với cảng biển Iran.

Video cho thấy những làn khói mỏng phụt ra từ ống khói tàu Sea Star sau khi nó bị không kích, rồi khói dần chuyển sang màu đen và bốc lên dày đặc. Trong cảnh quay về tàu Sevda, có thể thấy một quầng lửa bất ngờ bùng lên, kéo theo đó là những cột khói đen dày đặc.

Tuy nhiên, cả hai tàu đều không phát nổ, cũng không bị chìm sau khi bị tiêm kích Mỹ tấn công. Dựa trên video do CENTCOM cung cấp, hai tàu dầu không hứng chịu thiệt hại nào ngoài khu vực ống khói. Thông báo từ đơn vị này cũng không đề cập đến bất kỳ thương vong nào trên hai con tàu.

Cedric Leighton, đại tá không quân Mỹ về hưu và hiện là chuyên gia phân tích quân sự của CNN, cho rằng nhiều khả năng tiêm kích F/A-18 Mỹ đã sử dụng bom trơ 226 kg thay vì bom có sức công phá lớn để tấn công hai tàu dầu Iran.

Bom trơ là loại bom không chứa hoặc chứa rất ít thuốc nổ, chủ yếu phá hủy mục tiêu bằng động năng thay vì sức nổ. Bom trơ khi trúng mục tiêu thường không gây ra những vụ nổ lớn hay nổ thứ cấp như khi sử dụng bom nổ mạnh.

Việc sử dụng bom trơ có thể giúp tiêm kích Mỹ tấn công vào những bộ phận quan trọng để vô hiệu hóa tàu dầu mà không phá hủy con tàu. Trong trường hợp hai tàu dầu Iran, bộ phận bị nhắm tới là ống khói ngay phía sau buồng lái, nơi không có sự hiện diện của con người.

Khi sử dụng bom trơ, điều quan trọng là vũ khí này phải đạt độ chính xác rất cao để đánh trúng bộ phận cần nhắm đến nhằm phát huy hiệu quả cao nhất. Peter Layton, chuyên gia tại Viện Griffith châu Á, cựu sĩ quan không quân Australia, cho rằng chiến đấu cơ Mỹ nhiều khả năng đã sử dụng hệ thống dẫn đường bằng laser để dẫn hướng cho quả bom.

"Nếu tiêm kích F/A-18 bay thẳng về phía con tàu ở độ cao khoảng 1.500 m, sử dụng thiết bị ngắm mục tiêu hồng ngoại, chiếu tia laser vào ống khói rồi thả bom khi áp sát, mọi thứ sẽ diễn ra đúng như dự tính", ông nói.

Chiến thuật này đòi hỏi máy bay Mỹ nhắm vào tổng thể khu vực ống khói, thay vì thả bom trực tiếp vào bên trong lỗ thoát khói.

"Cảm biến trên quả bom cần 'nhìn thấy' chấm laser trên mục tiêu và nó phải bám theo điểm này trong ít nhất 10 giây cuối. Nếu điểm laser bị lọt thỏm vào trong ống khói khi máy bay lướt qua, độ chính xác sẽ bị ảnh hưởng", Layton giải thích.

Chuyên gia vận tải hàng hải Sal Mercogliano, giáo sư tại Đại học Campbell ở North Carolina, cho hay khi xem kỹ video, ông nhận thấy quả bom đã đánh trúng phần thấp hơn hoặc phần chân đế của ống khói trên hai con tàu.

Tiêm kích F/A-18E của hải quân Mỹ làm nhiệm vụ trên biển Đỏ hồi năm 2024. Ảnh: US Navy

Theo CENTCOM, hai tàu treo cờ Iran không chở hàng và đang hướng tới một cảng của Tehran ở vịnh Oman nhằm tìm cách lách lệnh phong tỏa từ Mỹ. Đây là con tàu thứ hai và thứ ba của Iran bị tiêm kích F/A-18 của Mỹ tấn công trong vòng ba ngày qua.

Hôm 6/5, một chiếc tiêm kích thuộc hải quân Mỹ đã bắn nhiều loạt đạn từ pháo 20 mm để vô hiệu hóa bánh lái của một tàu chở dầu.

"Cả ba tàu này hiện không còn hướng về phía Iran nữa", CENTCOM cho biết, đồng thời thêm rằng Mỹ đã vô hiệu hóa nhiều tàu khi chúng tìm cách lách lệnh phong tỏa cảng biển Iran.

"Hơn 50 tàu khác đã bị các lực lượng thuộc CENTCOM yêu cầu chuyển hướng để đảm bảo việc chấp hành lệnh phong tỏa", thông báo cho hay.

Vũ Hoàng (Theo CNN, AFP, Reuters)