Nestory Irankunda - từ trại tị nạn đến người hùng tại World Cup 2026

CanadaNestory Irankunda có gốc Burundi, sinh ra tại Tanzania, trước khi trở thành tài năng của bóng đá Australia.

Phút 27, trong trận đấu Thổ Nhĩ Kỳ ở trận ra quân World Cup 2026 trên sân BC Place, Canada ngày 14/6, Irankunda bứt tốc từ biên trái để đón đường chuyền dài của đồng đội. Anh ngoặt vào trong loại trung vệ kỳ cựu Medih Demiral, cố giữ thăng bằng trong vòng cấm rồi sút chân phải đưa bóng đi sát cột trái, để mở tỷ số trong chiến thắng 2-0.

Australia nhờ đó lần đầu thắng trận ra quân World Cup sau đúng 20 năm. Trong khi đó, tiền đạo sinh năm 2006 trở thành cầu thủ Australia trẻ nhất ghi bàn tại World Cup. Nhưng trước khoảnh khắc tỏa sáng, tiền đạo gốc Phi đã được xem là thần đồng, và có tiềm năng để trở thành cầu thủ hay nhất lịch sử Australia.

Tiền đạo Australia Nestory Irankunda mừng bàn mở tỷ số trong trận thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 ở lượt ra quân bảng D World Cup 2026, trên sân BC Place ở Vancouver, ngày 13/6/2026. Ảnh: AP

Chiến tranh ở Burundi, từ năm 1993 đến 2005, khiến nhiều người phải rời quê hương, trong đó có tài xế Gideon Irankunda. Cuối năm 2005, ông dẫn vợ con chạy về phía đông đến một trại tị nạn ở nước láng giềng Tanzania. Đến ngày 9/2/2026, con trai Nestory chào đời. Ba tháng sau, gia đình di cư tới thành phố Perth ở Australia, trước khi chuyển đến Adelaide, nơi Nestory bén duyên với bóng đá.

Năm 2016, cộng đồng người gốc Phi ở Adelaide bắt đầu bàn tán về một cậu bé tên Nestory chơi bóng đá rất hay. Với niềm đam mê môn thể thao vua, Lidia Inarukundo, một người Burundi di cư đến Australia được 20 năm, muốn tận mắt theo dõi hiện tượng này và lập tức bị chinh phục.

Khác với vợ chồng Gideon, Lidia nhìn thấy tiềm năng của một cầu thủ giỏi. Bà khuyên gia đình đưa Nestory đến CLB địa phương Adelaide Croatia Raiders, nhưng bị từ chối. Họ chỉ bị thuyết phục sau khi Lidia hứa đưa đón cậu bé đến sân tập mỗi ngày, thậm chí mua giày và trả phí đăng ký. "Không có người phụ nữ này, cuộc đời tôi đã ngả sang hướng khác", Nestory nói trong cuộc phỏng vấn năm 2023.

Nestory cũng dự đoán tài năng chơi bóng của được thừa hưởng từ bố Gideon, người từng mang ước mơ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, nhưng không thể hiện thực hóa. "Tôi tự nhủ cố gắng biến ước mơ của bố thành sự thật", anh cho biết. "Nhờ bố, tôi có hầu hết tài năng và cả những bữa ăn hàng ngày".

Lidia Inarukundo, em gái Nestory, Nestory Irankunda và bố Nestory (từ trái sang) khi Nestory chính thức chuyển từ Adelaide United đến Bayern Munich vào tháng 7/2024. Ảnh: Instagram/nestory._

Trong buổi tuyển chọn vào đội U11 Adelaide Croatia Raiders, HLV Peter Kulas cũng cảm nhận được tài năng của Nestory. Dựa vào hai thập kỷ làm bóng đá trẻ ở miền nam Australia, ông cho biết chưa thấy cầu thủ nào giàu tiềm năng như thế, với nền tảng sức mạnh vô song được thể hiện qua tốc độ hay lực sút.

"Khi ở lứa U12 hoặc U13, cú sút của Nestory từng làm gãy tay một thủ môn", Kulas cho biết. "Đứa trẻ ấy đi khắp nơi nói bị Nestory làm gãy tay, với sự tự hào như thể vừa được trao huy hiệu danh dự vậy".

Sức mạnh vượt trội ấy khiến Nestory bị nghi ngờ gian lận tuổi. Các phụ huynh bàn tán chuyện này ở bên lề mỗi trận đấu. HLV Kulas thì ra sức bảo vệ học trò. "Nhưng tôi chưa bao giờ thấy Nestory lùi bước. Nó chẳng quan tâm gì cả, chỉ muốn chơi bóng và có lẽ thật sự yêu với môn thể thao này", ông nói thêm.

Khi bước sang tuổi 14, Nestory đã bắt đầu chơi cho đội U18 và bắt đầu tạo tiếng vang sau một trận đấu vào năm 2019. Đến hôm sau, CLB Adelaide United tuyên bố sẽ chiêu mộ anh vào cuối năm. Trên khán đài, HLV Airton Andriolli, hiện đứng đầu bộ phận đào tạo trẻ của CLB, nói: "Nó giống như một miếng vàng, nhưng phải loại bỏ một số bụi bẩn và đá sỏi để đảm bảo có thể tỏa sáng".

Tháng 1/2022, Nestory, với biệt danh Nestor, ra mắt giải vô địch quốc gia Australia – A-League ở tuổi 15, để trở thành cầu thủ trẻ thứ 6 trong lịch sử giải đấu. Vài tuần sau, anh ghi bàn đầu tiên sau quả đá phạt trực tiếp ở phút bù hiệp hai, giúp Adelaide hạ Newcastle 2-1. Bàn thắng giúp Nestor trở thành cầu thủ trẻ thứ hai ghi bàn ở 15 tuổi và 355 ngày, nhiều hơn 30 ngày so với Mohamed Toure – một cầu thủ gốc Phi tị nạn khác. Một năm sau, Nestory trở thành thủ trẻ nhất lập hat-trick tại A-League.

Năm 2025, Trung tâm Nghiên cứu Thể thao Quốc tế tại Thụy Sĩ đã xếp tiền đạo sinh năm 2006 vào Top 100 cầu thủ dưới 20 tuổi hàng đầu thế giới. "Chúng tôi gọi cậu ấy là quả bom vì mỗi lần xuất hiện lại như một vụ nổ vậy", Andriolli cho biết. "Nestor chưa bao giờ che giấu sự tự tin, rằng có thể tiến xa đến cùng. Đó là một thứ vũ khí quan trọng".

Tiền đạo Nestory Irankunda (17) đi bóng vượt qua Ismail Yuksek (16) trong trận Australia thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 ở bảng D World Cup 2026, trên sân BC Place, Vancouver (Canada) ngày 13/6. Ảnh: AP

Sau ba mùa giải chơi cho đội một Adelaide, Nestory ghi 16 bàn sau 61 trận. Đến giữa năm 2024, anh chính thức gia nhập Bayern Munich, nhưng không dễ để tìm vị trí ở đội bóng mạnh bậc nhất châu Âu.

Sau nửa năm ở Đức, Nestory được cho Grasshopper của Thụy Sĩ mượn đến hết mùa. Đến giữa năm 2025, cậu chính thức gia nhập Watford ở giải hạng Nhất Anh, với hợp đồng có thời hạn 5 năm, và ghi bốn bàn sau 37 trận trong mùa đầu tiên.

Tuy nhiên, Nestory Irankunda không hoàn hảo ngay. Tính khí thất thường, giàu cảm xúc và tính chuyên nghiệp khiến cầu thủ này từng nhận cảnh báo từ các HLV tại Adelaide. Năm 2024, HLV Tony Vidmar từng không triệu tập tiền đạo này cho vòng chung kết U23 châu Á và Olympic Paris, để tránh gia tăng áp lực.

Vidmar cho rằng cần thận trọng trong cách sử dụng một tài năng khi Nestory đã chịu sự kỳ vọng khổng lồ suốt nhiều năm. "Việc đặt thêm áp lực vào một cầu thủ trẻ có thể gây ra nhiều tổn thương. Chúng tôi muốn cậu ấy là người được chọn đầu tiên ở ĐTQG trong 15 năm tiếp theo", Vidmar cho hay. "Bóng đá Australia không có 1.000 tài năng như vậy, để rồi ném họ vào tường, khiến họ gục ngã và rồi tuyên bố không cần dùng đến nữa".

Trước đó, Nestory đã được triệu tập lên ĐTQG từ tháng 3/2023, nhưng một năm sau mới có trận ra mắt khi gặp Bangladesh ở vòng loại hai World Cup 2026 – khu vực châu Á. Xen giữa từng là nỗi thất vọng và tranh cãi, khi anh tuyên bố cân nhắc thi đấu cho đội tuyển Burundi.

Cuối cùng, khi đã có sự ổn định ở tuyển Australia, các HLV từ Graham Arnold đến Tony Popovich đều thừa nhận tài năng trẻ này đang ngày càng trưởng thành. Chứng kiến bàn thắng vào lưới Thổ Nhĩ Kỳ, cựu tuyển thủ Mark Milligan nói: "Thật tuyệt khi chứng kiến Nestory phát triển những khía cạnh khác trong lối chơi. Ai cũng biết cậu ấy khéo léo và bùng nổ, nhưng kỷ luật mà chúng ta thấy lúc này cho thấy cậu ấy thật sự đã trưởng thành".

Trung Thu tổng hợp