Khi sương sớm còn giăng kín trên những cánh đồng ở vùng giáp ranh giữa Tây Ninh (Long An cũ) và TP.HCM, những người làm nghề bắt cá lia thia đã lỉnh kỉnh đồ đạc lên đường. Với chiếc rổ tre lớn, họ dấn thân vào những khu vực rừng tràm, nông trường bỏ hoang để tìm "vận may" từ sản vật thiên nhiên.
Nhọc nhằn nghề bắt cá lia thia
Anh Võ Minh Luân (41 tuổi, ở ấp Mỹ Phát, xã Đông Thạnh, tỉnh Tây Ninh) là một người có thâm niên trong nghề. Mỗi ngày từ 6 giờ sáng, anh Luân lại bắt đầu hành trình rong ruổi. Đôi khi là những cánh đồng gần nhà, nhưng cũng có lúc anh phải lặn lội xuống các tỉnh miền Tây.

Nhóm anh Khanh, Luân, Khoa bắt cá lia thia trên cánh đồng
ẢNH: TRẦN KHA
Cách bắt con cá nhỏ xíu này cũng thật lạ đời. Anh Luân giải thích: "Phải đi vòng tròn rồi dậm mạnh thì cá mới gom vào một chỗ. Rong rêu nhiều lắm, không dùng nhủi hay lưới thường được". Động tác xoay vòng liên tục giữa cái nắng gắt khiến người khỏe mạnh cũng phải chóng mặt, nhức đầu. "Có khi đi cả ngày, tốn tiền xăng mà về tay không. Những lúc đó thì đành chịu, bữa trước đắp qua bữa sau", anh Luân cười hiền hậu dù khuôn mặt hằn lên sự mệt mỏi.
Cùng cảnh ngộ với anh Luân là anh Trần Văn Khoa (30 tuổi). Anh Khoa là lao động chính trong căn nhà cấp 4 trống hoác, không có vật dụng gì đáng giá. Áp lực đè nặng lên vai người đàn ông trẻ khi vợ đang mang bầu, con nhỏ mới 15 tháng tuổi và mẹ thì già yếu. "Bữa no bữa đói, cứ ráng làm mướn, làm nông, mùa này thì đi bắt cá lia thia để kiếm thêm đồng ra đồng vào lo cho vợ con", anh Khoa bộc bạch.
Nghĩa tình trên những cánh đồng bưng
Dù là công việc mang tính cạnh tranh vì "lộc trời" có hạn, nhưng những người làm nghề bắt cá lia thia ở đây lại sống với nhau bằng cái tình chân chất. Ông Nguyễn Văn Khanh (61 tuổi), người lớn tuổi nhất trong nhóm, dù phải chạy xe hơn 100 km sang tận Đồng Tháp (Tiền Giang cũ) để tìm cá, vẫn luôn giữ nụ cười trên môi.

Hằng ngày người dân tranh thủ ra đồng sớm để bắt cá
ẢNH: TRẦN KHA
Điều đáng quý nhất là sự nhường nhịn giữa những người lao động. Trên đồng vắng, khi thấy đồng nghiệp, họ không tranh giành chỗ tốt mà dừng lại hỏi thăm, động viên nhau. Sự đồng cảm giữa những phận người nghèo khó đã biến những buổi lao động mệt nhọc trở nên ấm áp hơn.

Dụng cụ bắt cá là những chiếc rổ lớn, thau. Người bắt đi vòng tròn quanh một lùm cỏ để gom cá về một chỗ
ẢNH: TRẦN KHA


Có lúc người bắt phải đi vòng tròn đến "chóng mặt" nhưng khi đưa rổ xuống vớt cá lại là rổ không
ẢNH: TRẦN KHA
Tại khu vực này, có hàng chục hộ gia đình đang duy trì nghề bắt cá này. Ngoài cá lia thia, họ còn bắt thêm bù niễng, con chân mày (ăn mày) để bán kèm. Dù thu nhập bấp bênh, ngày được vài trăm ngàn, ngày không đồng nào, nhưng đây chính là chiếc phao cứu sinh cho những gia đình không có tư liệu sản xuất.
Sợi dây gắn kết từ hũ mắm đồng quê
Điểm đến cuối ngày của các thợ săn cá là cơ sở mắm chua Út Lớn của bà Đoàn Thị Út. Bà Út vốn cũng xuất thân từ dân đi bắt cá lia thia đồng, nên bà thấu hiểu hơn ai hết nỗi cực nhọc của bà con.

Dù cuộc sống còn vất vả nhưng lúc nào người dân cũng tỏ ra lạc quan, vui vẻ
ẢNH: TRẦN KHA
Bà Út chia sẻ: "Dân ở đây nhiều người khó khăn lắm, cha mẹ già, vợ con khờ. Nên hễ họ mang cá về là tôi cân, trả tiền mặt liền để họ có tiền đổ xăng, mua gạo cho ngày mai".
Sự đồng cảm của chủ cơ sở và sự cần cù của người lao động đã tạo nên một sợi dây liên kết bền chặt suốt nhiều năm qua.


Thành quả của người dân sau nhiều tiếng bắt cá lia thia
ẢNH: TRẦN KHA

Sau một buổi sáng lội nước bắt cá, anh Khoa trở về căn nhà mộc mạc đơn sơ của mình
ẢNH: TRẦN KHA
Sản phẩm mắm cá lia thia Út Lớn không chỉ là một món đặc sản thiên nhiên 100% của vùng đất Đức Huệ (Long An) nay là tỉnh Tây Ninh, không hóa chất, thơm nồng vị thính gạo rang, mà nó còn chứa đựng trong đó mồ hôi, hy vọng và cả tình người nồng hậu của những người dân nghèo chất phác.

11 hours ago
2











English (US) ·