Theo lời kể của những người thuộc nhóm dân đầu tiên lên vùng đồi thôn Minh Tân cũ (nay là thôn Thái Vụ, xã Kim Anh, Hà Nội) theo chương trình khai hoang, lập vùng kinh tế mới, khu vực quanh hồ Đồng Đò trong rừng phòng hộ Sóc Sơn ngày nay từng là những quả đồi trọc, xen kẽ các khe suối tự nhiên.

Nhiều hộ "dân gốc" ở thôn Thái Vụ sau hơn 40 năm sinh sống vẫn chưa được cấp sổ đỏ vì có sự chồng lấn với đất rừng phòng hộ
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Ông Đào Kim Tiền (tên nhân vật đã thay đổi), người có hơn 40 năm sinh sống tại khu vực này, kể lại rằng, thời điểm gia đình lên khai hoang vào năm 1985 thì nơi đây "hoang vu, chỉ có suối và đồi trọc". Sau khi nhà nước triển khai kế hoạch trồng rừng, mất hơn 20 năm mới hình thành rừng phòng hộ xanh như hiện nay.
Tuy nhiên, theo ông Tiền, vài năm trở lại đây, địa hình tự nhiên trong khu vực này đã thay đổi đáng kể. Chỉ về khu vực con suối nằm cạnh nhà, ông cho biết, trước đây dòng nước thoát theo khe tự nhiên. Sau khi một số công trình được xây dựng, một phần dòng chảy bị tác động. Khe suối được lắp cống thoát nên khi mưa lớn, nước tràn lên đường rồi dội thẳng vào nhà dân, bờ tường.
"Sân nhà tôi phải lát đi lát lại mấy lần vì nước cuốn hở hàm ếch làm hỏng nền, gạch vỡ hết. Giờ chỗ nào kè yếu thì nước phá chỗ đó. Địa hình thay đổi thì dòng chảy cũng đổi theo", ông Tiền phản ánh.
Không chỉ băn khoăn về những tác động đối với môi trường, người đàn ông gắn bó với vùng đất này suốt bốn thập kỷ còn cho biết, đến nay phần lớn các hộ dân khai hoang ban đầu vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Một người dân khác cho hay, những hộ dân lên khai hoang theo chủ trương phát triển vùng kinh tế mới của Nhà nước từ những năm 1980 chủ yếu sinh sống trên phần đất tự khai phá, trồng rừng và canh tác. Việc chuyển nhượng đất trong nhiều năm qua chủ yếu thực hiện bằng giấy viết tay hoặc thỏa thuận giữa các bên.
"Đến giờ tôi vẫn chưa có sổ đỏ. Người dân lên khai hoang từ đầu ở đây cũng vậy. Muốn bán thì chỉ giấy viết tay hoặc nói miệng với nhau chứ không có giấy tờ gì để sang tên theo quy định", người dân này nói.
Trong khi nhiều hộ dân lâu năm vẫn mong được hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với diện tích đất đang sinh sống, người dân địa phương cho rằng những năm gần đây khu vực lại xuất hiện ngày càng nhiều công trình nghỉ dưỡng quy mô lớn.
"Chúng tôi ở sâu trong khu sình lầy, muốn sửa nhà cửa có khi không được làm. Còn ở ngoài kia, ven hồ, toàn các đại gia làm nhà bê tông. Vì sao có sự khác nhau như vậy thì người dân như chúng tôi cũng không biết", người dân chia sẻ.

Một quần thể công trình ven hồ Đồng Đò đang được khai thác, sử dụng
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Vì sao dân khai hoang chưa được cấp sổ đỏ?
Theo ông Nguyễn Văn Toàn, Phó chủ tịch UBND xã Kim Anh, công tác quản lý đất rừng trên địa bàn diễn ra nhiều bất cập và phức tạp, đã kéo dài hàng chục năm do những yếu tố lịch sử để lại.
Cụ thể, cả H.Sóc Sơn cũ chỉ có 234 ha rừng nguyên sinh. Tuy nhiên, giai đoạn những năm 1989 - 1990 có chương trình phủ xanh đất trống đồi trọc, nhà nước hỗ trợ kinh phí cho người dân trồng rừng. Khi người dân có đất rộng rồi nhận cây về trồng để hưởng chính sách thì từ đó, ranh giới đất ở và đất rừng bị "xóa nhòa".
Cạnh đó, trong lộ trình kinh tế của H.Sóc Sơn lập vào năm 1985 có phân định các loại đất, song chưa có quy hoạch rõ ràng. Đến năm 2008, Nhà nước điều chỉnh ranh giới thì toàn bộ khu vực thôn Minh Tân cũ nằm trong ranh giới đất rừng. Điều này khiến mọi dự án đầu tư hạ tầng, xây dựng đều "vướng", làm người dân bị thiệt thòi.

Công trình vẫn mọc lên trong phạm vi quy hoạch rừng phòng hộ
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Đối với những hộ "dân gốc lâu năm ở đây", ông Toàn cho rằng cần có "cơ chế nhân văn", bởi họ lên đây khai hoang lập nghiệp nhưng quyền lợi "chưa được nhiều". Để tháo gỡ điểm nghẽn này, cần bóc tách, phân định rõ ràng ranh giới đất rừng, đất ở từ đó mới có cơ sở cấp giấy tờ cho người dân.
Khi PV Thanh Niên đề cập đến việc công trình vi phạm vẫn tiếp tục "phình to", "mọc như nấm" trong phạm vi rừng phòng hộ thì ông Toàn cho biết sẽ kiểm tra, xác minh.
Như đã đưa tin, nhiều năm vừa qua, tại khu vực quy hoạch rừng phòng hộ Sóc Sơn tiếp tục xuất hiện công trình dạng villa, homestay, khu nghỉ dưỡng dù vi phạm cũ về trật tự đô thị từng bị cơ quan thanh tra kết luận chưa được xử lý dứt điểm. Có nơi, đồi núi bị cạo trọc, thung lũng bị san gạt làm biến dạng cảnh quan.
Đáng chú ý, quá trình vào vai người có nhu cầu mua đất để làm villa, homestay nghỉ dưỡng thì nhiều chủ đất cho biết có thể xây dựng công trình nhưng cần "chi phí quan hệ" từ 500 triệu - 1 tỉ đồng.

9 hours ago
9





