Nghịch lý hàng ngàn mặt bằng đất công bỏ hoang ở TP.HCM

Báo Thanh Niên đăng thông tin TP.HCM hiện có hơn 2.000 mặt bằng nhà, đất công đang bị để trống, chưa được đưa vào khai thác sử dụng trong thời gian dài. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này xuất phát từ những vướng mắc phức tạp về mặt thủ tục pháp lý, quá trình rà soát và sắp xếp lại tài sản công theo quy định hiện hành. Nhiều khu đất ở vị trí đắc địa đang dần xuống cấp, trở thành nơi tập kết rác thải tự phát…

Một khu đất bỏ hoang nhiều năm tại TP.HCM

Ảnh: Nguyên Vũ

"Đất vàng" bị... bỏ hoang

Nhìn thẳng vào thực tế nêu trên, bạn đọc (BĐ) Nguyễn Đức Huy chỉ ra: "Đi một vòng khu P.Vĩnh Hội là thấy ngay nhiều khu đất giải tỏa bỏ không nhìn, rất nhếch nhác. Có chỗ rào tôn đàng hoàng lúc đầu, nhưng lâu ngày thành nơi người ta quăng rác đủ thứ, ban đêm còn có người lén đổ xà bần, đồ cũ. Dân sống gần đó phản ánh hoài nhưng chỉ thấy dọn được vài hôm rồi đâu lại vào đó. Các khu đất này nằm ngay khu dân cư đông đúc chứ không phải nơi hẻo lánh. Để hoang quá lâu khiến cảnh quan xuống cấp thấy rõ… Nếu chưa làm dự án thì tối thiểu phải quản lý, vệ sinh thường xuyên hoặc tận dụng tạm thời chứ không thể để thành bãi rác kiểu đó. Đất công mà nhìn như đất bỏ hoang vô chủ rất phản cảm. Càng để lâu càng khó xử lý vì người ta sẽ mặc nhiên coi đó là nơi đổ rác tự nhiên".

BĐ Ng Thiết Dân cũng phản ánh: "Nhà tôi nằm sát một khu đất giải tỏa bỏ hoang gần 6 năm nay. Ban đầu chỉ nghĩ tạm thời thôi, ai ngờ càng để càng tệ… Khó chịu nhất là cảm giác sống cạnh một khoảng đất bị bỏ mặc. Cỏ mọc cao ngang người, nhìn rất nhếch nhác. Những căn nhà quanh đó cũng bị ảnh hưởng, khách đến xem thuê mặt bằng thấy cảnh vậy là ngán ngay. Nhiều người mua nhà phải cân nhắc vì sợ môi trường sống xuống cấp. Người dân quanh khu vực mong không phải dự án gì lớn lao, chỉ cần khu đất được dọn dẹp, quản lý đàng hoàng hoặc tận dụng tạm thời là đã khác hẳn rồi".

Trong khi đó, BĐ Phạm Nhiên Khánh Nhi đưa ra thắc mắc: "Đất công nằm giữa TP, giá trị chắc không hề nhỏ, vậy mà bỏ trống năm này qua năm khác. Người dân quanh đó thì chịu cảnh rác thải, cỏ mọc, muỗi mòng, còn cơ quan quản lý cứ nói đang chờ thủ tục… Nếu dự án chưa làm được thì tại sao không tận dụng tạm làm công viên nhỏ cho dân? Nhiều khu ở TP.HCM thiếu chỗ sinh hoạt cộng đồng thấy rõ. Người dân muốn biết không chỉ là "đang rà soát" hay "đang nghiên cứu"; phải có thông tin cụ thể khu đất nào thuộc đơn vị nào quản lý, vướng ở đâu, ai chịu trách nhiệm để kéo dài. Tài sản công chứ đâu phải đất vô chủ. Để càng lâu càng xuống cấp, thất thoát giá trị... Không thể cứ bỏ đó rồi cuối cùng chẳng ai chịu trách nhiệm gì".

Minh bạch thông tin để dân giám sát

Trước thực trạng nhức nhối kéo dài này, một trong những vấn đề cốt lõi được BĐ mổ xẻ chính là cơ chế giám sát. Theo BĐ Nguyễn Song Thành Nam "kiến nghị của TP về việc thu hồi, sắp xếp lại và sử dụng hiệu quả các mặt bằng, tài sản công là hoàn toàn hợp lý trong bối cảnh quỹ đất hạn chế, nhu cầu phát triển hạ tầng cao". 

Trong khi đó, BĐ Lê Trung Nguyên đề xuất giải pháp cụ thể: "TP có hàng ngàn mặt bằng bỏ trống nhưng người dân gần như không tiếp cận được thông tin đầy đủ. Đất nào chờ dự án? Đất nào vướng pháp lý? Đất nào đang chuẩn bị đấu giá? Tất cả đều khá mơ hồ. Theo tôi, ít nhất mỗi khu đất nên có bảng thông tin công khai ngay bên ngoài. Chỉ cần ghi rõ: diện tích, cơ quan quản lý, mục đích sử dụng dự kiến và thời gian xử lý. Như vậy người dân sống quanh khu vực sẽ hiểu hơn thay vì chỉ nhìn thấy hàng rào tôn và cỏ mọc để rồi bức xúc".

Cùng góc nhìn, BĐ Nguyễn Dương Quang Anh đề nghị số hóa dữ liệu quản lý: "TP giờ cái gì cũng nói chuyển đổi số, vậy tại sao quỹ đất công lại không có hệ thống công khai minh bạch cho người dân theo dõi? Chỉ cần mở website là biết khu đất nào đang bỏ trống, đơn vị nào quản lý, bao giờ đưa vào sử dụng. Làm được vậy chắc dư luận sẽ bớt bức xúc hơn nhiều".

"Đất công sau giải phóng mặt bằng thường phải trải qua rất nhiều bước trước khi đưa vào sử dụng lại như: rà quy hoạch, xác lập quyền quản lý, xử lý tài sản trên đất, định giá, thẩm định rồi mới tới đấu giá hoặc đầu tư; không phải cứ muốn là triển khai ngay được", BĐ Đặng Thùy Vân bày tỏ sự chia sẻ, nhưng cũng đồng thời cho rằng cơ quan quản lý cần phân biệt rõ ràng giữa việc vướng mắc thủ tục thật sự với thái độ buông lỏng quản lý, qua đó công khai tiến độ xử lý để người dân nắm…