50 minutes ago
6
Chiều 7/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Không để lợi dụng chính sách, hợp thức hóa vi phạm
Đại biểu Sùng A Lềnh (đoàn Lào Cai) bày tỏ nhất trí cao về sự cần thiết phải ban hành nghị quyết, đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung nguyên tắc công khai, minh bạch trong quá trình xem xét quyết định áp dụng các cơ chế, chính sách quy định tại nghị quyết, đồng thời quy định rõ trách nhiệm giải trình của cơ quan, người có thẩm quyền.
Theo ông Lềnh, điều này nhằm đảm bảo việc áp dụng nghị quyết đúng đối tượng, đúng điều kiện, đúng mục đích, không để xảy ra tình trạng lợi dụng chính sách để hợp thức hóa các hành vi vi phạm pháp luật.
“Đây là nghị quyết quy định nhiều cơ chế đặc thù, cho phép miễn, giảm đối với một số trường hợp đáp ứng điều kiện nhất định, có tác động lớn đến xử lý trách nhiệm pháp lý nên quá trình quyết định phải khách quan, công khai, minh bạch. Việc bổ sung nguyên tắc này sẽ nâng cao trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm áp dụng thống nhất, hạn chế nguy cơ lạm dụng và củng cố niềm tin của xã hội”, ông Lềnh nêu.
Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang phát biểu. Ảnh: Như Ý. Quan tâm về quy định liên quan đến lĩnh vực phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm (đoàn Lâm Đồng) cho biết, pháp luật hình sự hiện hành đã thừa nhận trường hợp rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới, khi người thực hiện tuân thủ các yêu cầu pháp luật và áp dụng đầy đủ biện pháp phòng ngừa.
Việt Nam đang triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với sản phẩm, dịch vụ công nghệ số. Đã là thử nghiệm thì pháp luật phải chấp nhận khả năng kết quả không đạt như kỳ vọng, thậm chí có thể phát sinh thiệt hại dù người thực hiện đã tuân thủ phương án và có biện pháp phòng ngừa.
“Do đó, theo tôi không nên để xảy ra tình trạng khi quyết định thì khuyến khích thử nghiệm, nhưng nếu thử nghiệm không thành công lại dùng chính kết quả thất bại đó để suy ngược lại trách nhiệm cho người ra quyết định”, ông Liêm nói.
Đại biểu Lê Trung Thành (đoàn An Giang) cũng bày tỏ đánh giá rất cao nội dung dự thảo nghị quyết, đặc biệt là các nội dung liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo ông Thành, tốc độ phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, robot và các nền tảng số đang làm xuất hiện nhiều mô hình, sản phẩm, quan hệ pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn quản lý chưa điều chỉnh đầy đủ hoặc chưa theo kịp.
Vì vậy, phải tạo không gian pháp lý cho thử nghiệm, chấp nhận rủi rủi ro hợp lý và bảo vệ tổ chức, cá nhân dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, đồng thời khắc phục tư duy không quản được thì cấm.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng cơ chế xử lý trách nhiệm đặc thù là cần thiết, nhưng phải bao quát đầy đủ cả quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và lấy tính trung thực, không vụ lợi, cơ sở khoa học của quyết định, mức độ quản trị rủi ro là căn cứ chủ yếu, không chỉ đánh giá dựa trên các hoạt động thành công về kinh tế cuối cùng hay không...
Giải quyết những vấn đề cấp bách, có hiệu lực ngay khi thông qua
Trong phần trao đổi tiếp thu sau đó, Đại tướng – Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã thông tin quanh ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo nghị quyết để áp dụng đối với tất cả các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Theo bộ trưởng, Nghị quyết 04 Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV chỉ cho phép ban hành nghị quyết đặc thù của Quốc hội để xử lý vi phạm pháp luật trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo đang chấp hành đúng chủ trương của Trung ương và phạm vi điều chỉnh của nghị quyết chỉ áp dụng để xử lý đối với các vi phạm trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chưa áp dụng đối với các hoạt động khác trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
“Đây là nghị quyết đặc thù mang tính chất thí điểm, sau khi thi hành sẽ tổng kết, báo cáo cấp có thẩm quyền để có thể mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi của nghị quyết; đồng thời nhiều vấn đề đang xây dựng trong các bộ luật thì sẽ nghiên cứu, tiếp thu để bổ sung trong quá trình xây dựng các bộ luật”, Bộ trưởng Bộ Công an thông tin.
Quanh ý kiến tích hợp nội dung của nghị quyết này vào dự án Bộ luật Hình sự đang xây dựng, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, theo chỉ đạo của Trung ương, việc xây dựng nghị quyết này là để giải quyết những vấn đề cấp bách của thực tiễn và dự kiến nghị quyết này sẽ có hiệu lực ngay sau khi Quốc hội thông qua.
Đối với dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi, Quốc hội sẽ cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8 và sẽ xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ hai dự kiến vào tháng 10. Chính vì vậy, nghị quyết này có hiệu lực thi hành sớm hơn để áp dụng vào thực tiễn. Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị trình Quốc hội thông qua nghị quyết tại kỳ họp này.
“Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đã nghiên cứu để tích hợp các nội dung của nghị quyết vào dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi để đảm bảo tính thống nhất của pháp luật”, Bộ trưởng Công an thông tin thêm.
