1 hour ago
7
Ngôi nhà nằm trên đường Lương Hữu Khánh (Đà Nẵng) - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
2 lần hủy án, vụ tranh chấp quay về "vạch xuất phát"
Sau khi Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao huỷ cả 2 bản án sơ thẩm và phúc thẩm, TAND TP Đà Nẵng đã thông báo thụ lý vụ án tranh chấp nói trên để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Đây là lần thứ hai vụ tranh chấp ngôi nhà ven biển Sơn Trà có hợp đồng chuyển nhượng ghi giá 1 triệu đồng quay trở lại "vạch xuất phát" sau nhiều năm, với nhiều lần xét xử.
Theo nội dung vụ án, ông H.A.Tr. (trú Đà Nẵng) là nguyên đơn, còn bị đơn là bà N.T.B.T. (trú Đà Nẵng).
Theo đơn khởi kiện, ông Tr. là Việt kiều Mỹ, năm 2007-2008, đã gửi tiền về nhờ người bà con là ông N.V.M. mua đất, làm nhà và đứng tên giúp tại đường Lương Hữu Khánh (phường Sơn Trà) vì ông chưa đủ điều kiện đứng tên sở hữu nhà tại Việt Nam.
Năm 2009, ông về sinh sống tại căn nhà này.
Năm 2013, sau khi chung sống với bà T. (không đăng ký kết hôn), thì bà đề nghị sang tên nhà đất để đứng tên giùm và sẽ chuyển trả khi ông đủ điều kiện.
Ông Tr. đã ký hợp đồng chuyển nhượng nhà đất sang cho bà T. với giá ghi trên hợp đồng là 1 triệu đồng.
Ông Tr. cho rằng do không rành tiếng Việt, không hiểu biết về pháp luật Việt Nam và nghĩ là vợ chồng nên đã tin tưởng, đồng ý lập hợp đồng.
Còn bà T. cho rằng việc chuyển nhượng nhà đất trên để cấn trừ các khoản tiền đã giao cho ông Tr.
Bà T. được cấp sổ đỏ và chuyển nhượng căn nhà cho bà V.T.H., từ đó phát sinh tranh chấp kéo dài, qua nhiều cấp xét xử.
Tại bản án sơ thẩm năm 2018, TAND TP Đà Nẵng đã quyết định không chấp nhận yêu cầu của ông H.A.Tr. về việc công nhận nhà đất này thuộc quyền sở hữu, sử dụng của ông; không chấp nhận các yêu cầu liên quan của ông Tr…
Bản án phúc thẩm năm 2019 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng đã bác kháng cáo của ông Tr., giữ nguyên án sơ thẩm.
Năm 2020, TAND Tối cao đã kháng nghị bản án phúc thẩm nêu trên và Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm, huỷ bản án phúc thẩm, sơ thẩm; giao cho TAND TP Đà Nẵng giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Đến năm 2022, vụ án được TAND TP Đà Nẵng xét xử sơ thẩm. Toà tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông H.A.Tr., công nhận ngôi nhà ở đường Lương Hữu Khánh thuộc quyền sử dụng, sở hữu của ông.
Bà N.T.B.T. và bà V.T.H. kháng cáo bản án sơ thẩm.
TAND Cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm. Tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vợ chồng ông N.V.M. khẳng định ngôi nhà là của ông Tr.. Vợ chồng ông chỉ đứng tên giùm.
Còn bà V.T.H. cho rằng việc nhận chuyển nhượng nhà đất từ bà N.T.B.T. là đúng pháp luật.
Văn phòng công chứng Phạm Văn Khánh nói rằng việc công chứng giao dịch chuyển nhượng giữa bà N.T.B.T. và bà V.T.H. được thực hiện đúng theo quy định.
Toà đã bác kháng cáo, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.
Tuy nhiên, vụ án vẫn chưa khép lại khi TAND Tối cao đã có kháng nghị giám đốc thẩm
Năm 2026, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao quyết định giám đốc thẩm hủy bản án dân sự phúc thẩm của TAND cấp cao tại Đà Nẵng và bản án sơ thẩm của TAND TP Đà Nẵng; giao hồ sơ cho TAND TP Đà Nẵng xét xử sơ thẩm lại.
Đây là lần thứ hai vụ án bị huỷ cả sơ thẩm và phúc thẩm.
Dễ phát sinh tranh chấp
Từ vụ việc trên, luật sư Trần Hậu - Đoàn luật sư Đà Nẵng cho biết hiện nay trong nhiều trường hợp việc nhờ người khác đứng tên giúp tài sản hoặc trong các quan hệ liên quan khác nhưng lại được tạo lập bằng hợp đồng chuyển nhượng.
Ở phương diện pháp lý, các trường hợp này được xem là hợp đồng giả tạo nhằm che giấu một giao dịch có thực trên thực tế khác. Ví dụ, hợp đồng chuyển nhượng này che giấu giao dịch nhờ đứng tên tài sản, che giấu giao dịch tặng cho tài sản.
Khi đó, nếu có tranh chấp xảy ra, theo điều 124, Bộ luật dân sự 2015, giao dịch giả tạo bị xem là vô hiệu.
Theo luật sư Hậu, việc tạo lập hợp đồng có tính chất giả tạo nếu phát sinh tranh chấp, thường bị tòa án/trọng tài tuyên vô hiệu. Hậu quả hợp đồng đó không không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt, quyền nghĩa vụ của các bên ngay tại thời điểm hợp đồng được xác lập.
Luật sư Hậu cho biết về nguyên tắc xác lập các loại hợp đồng, các bên cần tuân thủ, đảm bảo không xác lập các giao dịch có tính chất giả tạo, tránh những hậu quả pháp lý bất lợi, phức tạp.
Việc tạo lập các giao dịch giả tạo, các giao dịch không có thật nhằm che giấu giao dịch hoặc quan hệ pháp luật thực tế sẽ phát sinh những mâu thuẫn, tranh chấp, gây thiệt hại cho các bên.
Ngoài ra, trong trường hợp này, khi công chứng hợp đồng chuyển nhượng, việc ghi giá trị nhà đất thực tế có giá trị lớn, nhưng lại thể hiện giá chuyển nhượng rất thấp đã cho thấy dấu hiệu bất thường của giao dịch ngay từ thời điểm công chứng…
