Người Việt lên kế hoạch du lịch thường bị xem như “tổng đài 24/7”, nhưng lại là người ít được cảm ơn nhất

Mỗi khi mùa nghỉ lễ cận kề, các nhóm chat lại rộn rã với những lời đề nghị đi chơi xa đầy hứng khởi. Ai cũng sẵn sàng xách balo lên và đi, nhưng khi nhắc đến việc ai sẽ là người chốt vé máy bay, chọn khách sạn hay lên lịch trình chi tiết từng bữa ăn, câu trả lời quen thuộc lại vang lên: "Thôi, cậu rành vụ này, lo giùm tụi tôi đi, sao cũng được mà!".

Thế là từ một người vô tình khơi mào câu chuyện, bạn bỗng chốc kiêm nhiệm luôn vai trò Quản lý Vận hành, Trợ lý Chăm sóc Khách hàng và Đường dây Nóng xử lý khủng hoảng cho cả tập thể. Nghiên cứu mới nhất từ Klook thực hiện trên các thị trường, trong đó có Việt Nam, đã bóc trần một thực tế phũ phàng: Lên kế hoạch du lịch chính là công việc không công ít được trân trọng nhất trong mọi nhóm bạn, và tình trạng này tại Việt Nam diễn ra rõ rệt hơn hầu hết các quốc gia khác.

Công việc không tên ngốn cạn thời gian và tâm sức

Trong cuộc sống thường nhật, chúng ta dễ dàng nói lời cảm ơn khi ai đó giúp mang vác hành lý hay mở cửa giúp mình. Thế nhưng, việc tổ chức một chuyến đi nhóm kéo dài cả tuần, vốn đòi hỏi hàm lượng chất xám, thời gian và sự tỉ mỉ rất lớn, lại nghiễm nhiên bị xem là nghĩa vụ hiển nhiên của một cá nhân trong nhóm.

Nhiều thành viên không tham gia lên kế hoạch thường nghĩ rằng việc sắp xếp một chuyến đi chỉ tốn chưa tới 10 giờ đồng hồ. Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Hơn 70% người lên kế hoạch tại Việt Nam khẳng định họ phải đầu tư thời gian nhiều hơn con số đó rất nhiều. Cụ thể, có đến 48,4% người phải dành tới 20 giờ làm việc và 26,4% phải bỏ ra từ 40 giờ trở lên - tương đương với khối lượng công việc của một tuần lao động căng thẳng. Đáng chú ý, hơn một nửa số người khảo sát thừa nhận việc chuẩn bị cho kỳ nghỉ ngốn nhiều thời gian và tâm trí hơn cả công việc chuyên môn hằng ngày của họ.

Áp lực hậu cần và bài toán "quản trị con người"

Đừng nghĩ rằng lên kế hoạch du lịch chỉ là việc lướt tìm vài địa điểm check-in hay chọn một nhà hàng có view đẹp. Công việc này thực chất là một chuỗi các thử thách tâm lý và kỹ năng quản trị vô cùng phức tạp.

Theo dữ liệu khảo sát, những tác nhân gây áp lực lớn nhất đối với người lên kế hoạch tại Việt Nam xoay quanh các bài toán liên quan đến con người:

- Quản lý ngân sách (60,4%): Làm sao để cân đối giữa sở thích của người muốn trải nghiệm cao cấp và tiêu chí tiết kiệm của người khác.

- Điều phối lịch trình (50,9%): Sắp xếp thời gian di chuyển, tham quan sao cho phù hợp với nhịp sinh học của tất cả các thành viên.

- Chờ đợi phản hồi (34,0%): Cảm giác bị bỏ lại khi gửi thông tin vào nhóm chung nhưng chỉ nhận lại sự im lặng hoặc những câu trả lời chung chung.

Đỉnh điểm của sự căng thẳng nằm ở chỗ họ không chỉ lo chuyện tiền nong, lịch trình mà còn phải gánh vác cả áp lực cảm xúc của toàn đoàn. Có tới 67,3% người lên kế hoạch chia sẻ rằng kỹ năng sống còn của họ là phải lựa chọn những phương án tối ưu nhằm triệt tiêu tranh cãi, ngăn ngừa xung đột và giữ cho tất cả mọi người đều vui vẻ. Thậm chí, ngay cả khi kỳ nghỉ đã bắt đầu và các thành viên khác đang thảnh thơi nghỉ dưỡng, những "kiến trúc sư" của chuyến đi vẫn phải liên tục kiểm tra điện thoại từ 6 lần trở lên mỗi ngày để xử lý các vấn đề phát sinh.

Nghịch lý "Sao cũng được" và những lời phàn nàn đổ dồn một phía

Một trong những điều khiến người lên kế hoạch chạnh lòng nhất chính là thái độ nước chảy mây trôi của phần đông các thành viên còn lại. Khi được hỏi ý kiến, câu trả lời phổ biến nhất luôn là "Sao cũng được, tùy cậu chọn đi". Thế nhưng, khi mọi chuyện không diễn ra theo đúng ý muốn, cũng chính những con người từng nói "sao cũng được" ấy lại là người phàn nàn nhiều nhất.

Báo cáo chỉ ra ba câu phàn nàn phổ biến nhất mà họ phải hứng chịu tại Việt Nam:

1."Tôi có thể lên kế hoạch này tốt hơn đấy." (61,0%)

2."Sao chúng ta không làm cái này thay vì cái đó?" (55,3%)

3."Cái này vượt quá ngân sách của tôi rồi." (52,8%)

Nghịch lý nằm ở chỗ, số lần người lên kế hoạch phải nghe những lời phàn nàn này cao hơn nhiều lần so với việc các thành viên khác thừa nhận mình đã phàn nàn. Nếu quy đổi công sức lao động âm thầm ấy ra giá trị kinh tế, hơn 7/10 người lên kế hoạch tin rằng họ xứng đáng nhận mức thù lao từ 50 USD (khoảng 1,25 triệu VNĐ) trở lên cho mỗi giờ bỏ ra. Tính sơ bộ cho một chuyến đi một tuần, giá trị công sức chưa được trả công này lên tới hàng nghìn đô la - một con số không hề nhỏ trước khi kỳ nghỉ thậm chí còn chưa bắt đầu.

Đã đến lúc trao sự trân trọng xứng đáng

Dù vất vả, chịu nhiều áp lực và đôi khi cảm thấy tủi thân, phần lớn những người lên kế hoạch vẫn tiếp tục đảm nhận trọng trách này trong những chuyến đi tiếp theo. Đơn giản vì họ muốn biến những ý tưởng bâng quơ trong nhóm chat thành những kỷ niệm đẹp đẽ để sau này khi nhìn lại, tất cả mọi người đều có thể mỉm cười tự hào.

Đã đến lúc cộng đồng tại Việt Nam thay đổi góc nhìn và cách đối xử với những "người gánh team" thầm lặng. Chuyến đi hoàn hảo không tự sinh ra, mà là kết quả của hàng chục giờ đồng hồ kiên nhẫn, của sự tỉ mỉ và cả sự nhẫn nại nuốt giận vào trong của một cá nhân. Lần tới, trước khi bước lên xe khởi hành cho một chuyến du lịch nhóm, hãy dành cho người đang cắm cúi kiểm tra lịch trình trên điện thoại một lời cảm ơn chân thành, bởi suy cho cùng, đằng sau mỗi kỳ nghỉ đáng nhớ luôn có một người đã thầm lặng đánh đổi tâm trí để những người khác chỉ việc thảnh thơi tận hưởng cuộc sống.