Nguy cơ nhiễm RSV ở bệnh nhân đái tháo đường

Người trưởng thành mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ nhập viện do virus hợp bào hô hấp (RSV) cao hơn 2,4-11,4 lần so với người không mắc đái tháo đường.

Thông tin được PGS.TS.BS. Hồ Thị Kim Thanh, Phó hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội nêu tại Hội nghị Nội tiết ASEAN lần thứ 23 (AFES 2025) với chủ đề "Bệnh nội tiết, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa và công nghệ số", diễn ra tại Đà Nẵng cuối năm 2025. Hội nghị thu hút hơn 500 đại biểu quốc tế và hơn 1.200 đại biểu trong nước.

Theo số liệu của Bộ Y tế năm 2025, tại Việt Nam, khoảng 7 triệu người hiện sống chung với bệnh đái tháo đường, trong đó hơn 55% bệnh nhân đã có biến chứng, bao gồm biến chứng về tim mạch, thần kinh, thận... Theo nghiên cứu sử dụng cơ sở dữ liệu của Canada, người bệnh đái tháo đường cũng là nhóm đối tượng mang nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, nhiễm trùng (trong đó có bệnh do RSV) cao hơn so với người không có bệnh nền đái tháo đường.

RSV là một loại virus theo mùa, dễ lây lan và có thể lây truyền qua đường hô hấp do hít phải giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi; hoặc khi tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp của người nhiễm bệnh. RSV có thể lây nhiễm trong gia đình. Dựa trên các dữ liệu nghiên cứu tại Mỹ, ước tính trung bình một người nhiễm có khả năng lây cho ba người khác. Biểu hiện lâm sàng của bệnh do RSV đa dạng, từ tình trạng mang mầm bệnh không triệu chứng, qua các triệu chứng giống cảm lạnh, cho đến suy hô hấp cấp tính. Trong một số trường hợp, RSV có thể dẫn đến các tình trạng nghiêm trọng, liên quan đến tăng nguy cơ xảy ra biến chứng tim mạch, nhập viện hoặc tử vong.

PGS.TS.BS. Hồ Thị Kim Thanh cho biết, bệnh do RSV có thể gây biến chứng nghiêm trọng và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Thách thức này càng lớn hơn khi các phương pháp điều trị RSV chủ yếu là hỗ trợ, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu.

PGS.TS.BS. Hồ Thị Kim Thanh, Phó hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BTC

Chia sẻ tại hội nghị, các chuyên gia cho rằng, việc chú trọng phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm, nhiễm trùng ở người mắc bệnh đái tháo đường là cần thiết nhằm giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng và các biến chứng liên quan.

GS.TS.BS. Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam dẫn khuyến nghị của Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA, 2025), người bệnh đái tháo đường nên được tiêm các vaccine thiết yếu tùy độ tuổi, bao gồm vaccine ngừa viêm gan B, Covid-19, cúm, phế cầu, RSV, bạch hầu, ho gà, uốn ván. Ở Việt Nam, "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường type 2 của Bộ Y tế năm 2020 cũng khuyến nghị người bệnh cần tiêm phòng cúm và phế cầu hàng năm, đồng thời nên tiêm chủng viêm gan B. "Năm 2025, Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam tiếp tục thảo luận về đồng thuận để bổ sung tiêm chủng bạch hầu, ho gà, uốn ván, RSV cho bệnh nhân đái tháo đường type 2, nhấn mạnh vai trò phòng bệnh chủ động ở nhóm nguy cơ cao", GS.TS.BS. Trần Hữu Dàng cho biết.

GS.TS.BS. Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: BTC

Trong khi đó, theo GS.TS.BS. Tony Cunningham, Chủ nhiệm Bộ môn Vaccine, Viện Truyền nhiễm Sydney - Đại học Sydney, những tiến bộ trong công nghệ vaccine đã giúp tăng cường đáp ứng miễn dịch, qua đó hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh truyền nhiễm ở người lớn tuổi. Bên cạnh đó, việc phòng ngừa hiệu quả các bệnh truyền nhiễm, nhiễm trùng còn phụ thuộc rất nhiều vào vai trò của các bác sĩ điều trị. "Bác sĩ là những người đồng hành quan trọng, giúp người bệnh hiểu rõ tầm quan trọng của vaccine, nhận biết các rủi ro tiềm ẩn của bệnh, từ đó đưa ra quyết định phù hợp để chủ động tiêm phòng, bảo vệ sức khỏe lâu dài", GS.TS.BS. Tony Cunningham nói.

Theo một nghiên cứu được thực hiện tại Milan, Italy, hơn 80% bệnh nhân đái tháo đường tin tưởng và đồng ý tiêm chủng cúm khi được bác sĩ chuyên khoa đái tháo đường khuyến nghị. Hội nghị đánh giá điều này cho thấy vai trò quan trọng của nhân viên y tế trong thúc đẩy tiêm chủng và giảm gánh nặng bệnh tật do các bệnh truyền nhiễm, nhiễm trùng có thể phòng ngừa bằng vaccine cho cộng đồng.

GS.TS.BS. Tony Cunningham, Chủ nhiệm Bộ môn Vaccine, Viện Truyền nhiễm Sydney - Đại học Sydney phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BTC

Tại hội nghị AFES 2025, GSK Việt Nam đồng hành Hội Nội tiết - Đái tháo đường trong các phiên thảo luận chuyên đề. Hơn 30 năm đồng hành cùng ngành dược phẩm sinh học tại Việt Nam, với niềm tin phòng bệnh là một trong những biện pháp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe, GSK cùng cộng đồng y tế triển khai nhiều hoạt động phòng ngừa sớm, tiên phong trong nghiên cứu, phát triển và mở rộng khả năng tiếp cận các giải pháp tiêm chủng đổi mới, góp phần bảo vệ sức khỏe cho mọi lứa tuổi.

Kim Anh