6 hours ago
2
Vô cùng khó khăn, thách thức
Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công thương vừa có văn bản gửi Vụ Tổ chức cán bộ của Bộ này nêu ý kiến về kiến nghị của Sở Công thương các địa phương trong vấn đề duy trì đơn vị sự nghiệp công lập.
Theo đơn vị này, thực hiện Nghị định số 45/2012/NĐ-CP ngày 21 tháng 5 năm 2012 của Chính phủ về khuyến công (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 235/NĐ-CP ngày 27 tháng 8 năm 2025), nhiều năm qua, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Công Thương các tỉnh, thành phố đã triển khai các hoạt động khuyến công đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, đóng góp quan trọng vào thành tích chung của ngành Công Thương.
Lực lượng viên chức thuộc các đơn vị này đóng vai trò nòng cốt trong quá trình đồng hành, hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn vượt qua khó khăn (đặc biệt trong đại dịch COVID-19 hoặc bão lũ lịch sử liên tục nhiều năm) để mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương và thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn nhanh và bền vững.
Sự hỗ trợ kịp thời từ chương trình khuyến công quốc gia không chỉ giúp Công ty TNHH sản xuất gạch không nung Vĩnh Long Phước giảm áp lực tài chính mà còn tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, đổi mới công nghệ.
Theo quy định tại Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21 tháng 6 năm 2021 quy định cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, khuyến công được xếp vào danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước, thuộc loại hình hoạt động kinh tế công thương cơ bản và thiết yếu, được Nhà nước bảo đảm kinh phí hoặc hỗ trợ kinh phí để thực hiện.
Ngày 8 tháng 4 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 105/NQCP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW ngày 12 tháng 11 năm 2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới.
Nghị quyết yêu cầu các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương phải thực hiện tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên, trường hợp không thực hiện được phải tổ chức lại.
Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết, qua rà soát và nắm bắt tình hình từ các địa phương trên cả nước, các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương nói riêng và tổ chức hệ thống khuyến công nói chung (theo Nghị định của Chính phủ) đang phải đối mặt với tình hình vô cùng khó khăn và thách thức.
Khuyến công góp phần quan trọng thúc đẩy sản xuất ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, tạo việc làm, tăng thu nhập, hỗ trợ đổi mới công nghệ và phát triển kinh tế địa phương bền vững.
Trong đó, khó khăn lớn nhất, theo đơn vị này, là nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương nhiều năm qua không có nguồn thu. Khác với các đơn vị kinh doanh dịch vụ, hoạt động khuyến công là nhiệm vụ chính trị, công cụ hỗ trợ thiết thực của Nhà nước dành cho các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn.
Các dịch vụ sự nghiệp công như đào tạo, tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ ứng dụng máy móc tiên tiến vào sản xuất, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu… là các nhiệm vụ mang tính đặc thù được giao hằng năm, không có khả năng tạo nguồn thu để tự trang trải chi phí bộ máy.
Nếu buộc phải tự chủ hoàn toàn, các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương sẽ không thể duy trì hoạt động hỗ trợ, đặc biệt ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, đặc khu nơi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn. Điều này có nguy cơ tê liệt công cụ hỗ trợ, trực tiếp ảnh hưởng đến tính liên tục và hiệu quả của các chính sách phát triển công nghiệp nông thôn, phát triển kinh tế tư nhân đã được Đảng và Nhà nước lãnh đạo, chỉ đạo.
Đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý để có cơ chế ưu tiên
Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cần thiết có cơ chế ưu tiên với các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương. Điều này hoàn toàn có cơ sở về mặt chính trị và pháp lý.
Tại Phụ lục I, Nghị định số 60/2021/NĐ-CP quy định khung danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách Nhà nước, khuyến công được xếp vào danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước, thuộc loại hình hoạt động kinh tế công thương cơ bản và thiết yếu, tương tự như một số hoạt động kinh tế nông nghiệp và môi trường, nội vụ, tư pháp…
Trong khi Nghị quyết 105/NQ-CP cho phép nhiều Sở ngành khác được duy trì các đơn vị sự nghiệp không tính tự chủ để thực hiện nhiệm vụ dịch vụ sự nghiệp công, đặc biệt Sở Nông nghiệp và Môi trường tại các địa phương được sắp xếp tối đa 7 đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, trong đó có khuyến nông thì khuyến công - lĩnh vực song hành trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn lại chưa nhận được cơ chế tương tự.
Trong khi đó, Nghị quyết số 19-NQ/TW Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 có nêu yêu cầu: “Đổi mới công tác khuyến nông, khuyến công theo hướng kết hợp giữa nhà nước với doanh nghiệp; theo chuỗi ngành hàng, chuyển đổi số”.
Bên cạnh đó, theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, ngành Công Thương giữ vai trò then chốt trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa và dẫn dắt nền kinh tế đất nước, do đó việc Nhà nước tạo điều kiện, bảo đảm và duy trì đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ khuyến công thuộc các Sở Công Thương là vô cùng cần thiết, để thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, góp phần quan trọng để nền kinh tế tăng tốc, đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.
Đề xuất chính sách tương tự lĩnh vực khuyến nông
Trên cơ sở đó, để đảm bảo tổ chức hệ thống khuyến công tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn vượt qua kỷ nguyên mới đầy thách thức, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đề nghị cho phép các đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ khuyến công thuộc Sở Công Thương được hưởng chính sách tương tự như lĩnh vực khuyến nông, tức là do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên hoặc không bắt buộc phải tự chủ hoàn toàn nếu nhiệm vụ chính là phục vụ quản lý nhà nước và hỗ trợ cộng đồng.
Các đại biểu tham quan sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại Lễ tôn vinh, trao Giấy chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia lần thứ VI năm 2025.
Về bộ máy tổ chức, Cục đề nghị thống nhất mô hình mỗi tỉnh, thành phố tiếp tục được duy trì một đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Công Thương để thực hiện nhiệm vụ khuyến công và một số hoạt động kinh tế công thương khác, đảm bảo tính xuyên suốt, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương theo đúng tinh thần Nghị định 45/2012/NĐ-CP và Nghị định 235/2025/NĐ-CP.
Về nguồn lực, Cục đề nghị tiếp tục khẳng định khuyến công là dịch vụ công cơ bản thiết yếu để được Nhà nước đảm bảo kinh phí hoạt động thường xuyên (Nhóm 4 theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP). Từ đó, tạo điều kiện cho cán bộ yên tâm công tác và phát huy năng lực, đặc biệt trong bối cảnh sáp nhập tỉnh, thành như hiện nay.
