Nguyễn Đức Quang vẽ gì khi vẽ ‘cái vô hình’?

Ai đã từng xem triển lãm tranh màu nước Trở về của họa sĩ Nguyễn Đức Quang vào tháng 11-2025 tại Hà Nội, hẳn còn ấn tượng với những bức tranh phong cảnh có bố cục chặt chẽ, tạo hình vững vàng, lựa chọn khoảng buông, điểm nhấn một cách tinh tế, và đặc biệt là những tình cảm chan chứa của người nghệ sĩ dành cho vùng biển Hải Phòng quê hương.

Và nếu tiếp tục mang ấn tượng ấy về hội họa Nguyễn Đức Quang đi xem triển lãm thứ hai của anh - triển lãm Sắc màu phiêu lãng - cũng tại Art Space, Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam những ngày đầu tháng 5 này, người yêu mỹ thuật sẽ rất bất ngờ gặp một Nguyễn Đức Quang hoàn toàn khác.

Nguyễn Đức Quang và những tiếng lòng sâu kín

Không chỉ khác ở chất liệu, ở việc anh can đảm rời bỏ thứ chất liệu sở trường của mình từ khi còn là học sinh trung cấp tạo nguồn của trường Cao đẳng Mỹ thuật Hà Nội (nay là Đại học Mỹ thuật Việt Nam) sang acrylic.

Nguyễn Đức Quang còn mạnh dạn chuyển từ lối vẽ hiện thực "có hình" sang phong cách vẽ trừu tượng biểu hiện, vẽ cái vô hình, vẽ chính tâm hồn người nghệ sĩ.

Người theo dõi Nguyễn Đức Quang được đi từ những bức màu nước rất hiền lành, nhuần nhị, giàu tình cảm tha thiết với quê hương miền biển Hải Phòng tới những bức trừu tượng rực rỡ sắc màu, đôi khi chói gắt, dữ dội.

Những thôi thúc nội tâm nào ở Nguyễn Đức Quang đã khiến anh có bước nhảy đầy bất ngờ ấy? Màu nước và phong cách hiện thực không còn thỏa mãn được nội tâm nhiều giằng xé?

Hay bởi nhìn ra xung quanh, những bạn học thân thiết của mình như Đỗ Minh Tâm, Trần Hải Minh… đều thành danh với tranh trừu tượng?

Thực ra, Nguyễn Đức Quang không rời bỏ tranh màu nước hoàn toàn để chuyển hẳn sang trừu tượng biểu hiện. 

Anh đã làm quen với tranh trừu tượng từ vài năm nay và âm thầm vẽ theo khuynh hướng này đồng thời với vẽ phong cảnh màu nước.

Tâm thế của người họa sĩ vẽ tranh màu nước khác tâm thế của người vẽ tranh trừu tượng biểu hiện. Kỹ thuật vẽ khác và cũng khác về cách xử lý vật liệu. Nhưng Nguyễn Đức Quang đã làm song song hai thứ rất khác biệt ấy.

Và ở thời điểm này, tranh trừu tượng biểu hiện mới là cái thỏa mãn khát vọng của người nghệ sĩ hơn hết.

Là một người có cá tính mạnh, Quang tìm thấy trừu tượng biểu hiện là nơi có thể thể hiện trọn vẹn nhất cái tôi của mình trên tranh.

Những tiếng lòng sâu kín, những câu chuyện không dễ sẻ chia, những đoạn đời nhiều biến cố, thử thách của nghệ sĩ cứ thoải mái theo những nét bút phóng khoáng và những mảng màu đôi khi hoang dại mà trào ra thành những vỉa tầng cảm xúc không dễ nắm bắt trên tranh.

Có thể nhiều người vẫn thích cái tinh tế trong tranh màu nước Nguyễn Đức Quang hơn những dữ dội, bản năng, khó đoán định trong tranh trừu tượng của anh, nhưng với nghệ sĩ, 40 tác phẩm trong Sắc màu phiêu lãng đánh dấu bước chuyển mình rõ nét của anh.