12 hours ago
3
Trong thang máy, quán cà phê hay khi chờ đợi, việc lập tức mở điện thoại đã trở thành thói quen của nhiều người. Khi mọi khoảng chờ đều được lấp đầy, những khoảng lặng vốn từng rất tự nhiên đang dần biến mất, kéo theo nhiều hệ lụy mà không phải ai cũng biết. Không phải vì con người bận hơn, mà vì họ đã quen và ngày càng khó chấp nhận sự thiếu vắng của điện thoại trong cuộc sống, dù chỉ trong vài phút ngắn ngủi.
Điện thoại là vật bất ly thân
Bùi Diễm Quỳnh (ngụ ở đường Nguyễn Xí, P.13, Q.Bình Thạnh cũ; nay là P. Bình Lợi Trung, TP.HCM) cho biết việc sử dụng điện thoại trong những khoảng chờ đã trở thành thói quen. "Mình gần như luôn cầm điện thoại trong những lúc rảnh. Nếu không có, mình sẽ thấy không biết phải làm gì", cô chia sẻ.
Không ít người trẻ thừa nhận điện thoại giờ đây là vật bất ly thân
ẢNH: QUỲNH QUỲNH
Tuy vậy, Quỳnh cũng từng thử rời khỏi màn hình: "Khi đi bộ hay dạo trong công viên, mình không dùng điện thoại. Lúc đó có cảm giác như được tách khỏi mạng xã hội, khỏi những thông tin đang bủa vây".
Theo Quỳnh, việc lấp đầy mọi khoảng trống khiến người trẻ ít có thời gian nhìn lại bản thân. "Đôi khi ai cũng cần một khoảng trống để suy nghĩ nhiều hơn, để nhìn lại sau một ngày dài", cô tâm sự.
Cùng quan điểm, Trần Hoài Đức (ngụ ở đường Phạm Văn Bạch, P.15, Q.Tân Bình cũ; nay là P.Tân Bình, TP.HCM) cho rằng việc cầm điện thoại trong những lúc chờ đợi đã trở thành phản xạ. "Nếu không có điện thoại, mình sẽ thấy không biết phải làm gì trong khoảng thời gian đó".
Dù ngồi cùng nhau nhưng mỗi người bận rộn với một chiếc điện thoại
ẢNH: QUỲNH QUỲNH
Ở một góc nhìn khác, Phạm Tuấn Thành (ngụ ở đường Nguyễn Hữu Thọ, xã Phước Kiểng, H.Nhà Bè cũ; nay là xã Nhà Bè, TP.HCM) cho biết điện thoại gần như là vật bất ly thân. "Công việc của mình là giao hàng nên gần như đeo tai nghe suốt ngày. Điện thoại là 'cần câu cơm', nên rất quan trọng. Chắc mình chỉ không dùng lúc ngủ. Đã rất lâu rồi mình không biết khoảng lặng nghĩa là gì", anh Thành nói.
Không chỉ là thói quen cá nhân, việc liên tục tìm đến điện thoại trong mọi khoảng chờ còn phản ánh sự thay đổi trong cách người trẻ tương tác với thời gian rảnh. Khi từng phút giây trống đều được lấp đầy, những khoảng lặng vốn là không gian để suy nghĩ và cảm nhận đang dần trở nên xa xỉ.
Những hệ lụy âm thầm
Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Minh, Trung tâm đào tạo và chăm sóc tinh thần Thân Tâm Trí (P.Bình Tiên, TP.HCM; trước là P.8, Q.6, TP.HCM), cho rằng não bộ con người đang bị tái lập trình bởi môi trường số.
Theo bà Minh, việc nhiều người trẻ lấp đầy mọi khoảng chờ bằng điện thoại xuất phát từ ba cơ chế: né tránh cảm xúc khó chịu, quen với phần thưởng tức thì và nỗi sợ bị bỏ lỡ. "Khi không có gì làm, não sẽ "quay vào trong", xuất hiện suy nghĩ, lo âu, tự vấn. Với nhiều người, đây không phải trạng thái dễ chịu, nên điện thoại trở thành liều thuốc 'gây tê' tinh thần nhanh chóng. Đồng thời, mạng xã hội, video ngắn… cung cấp kích thích nhanh, khiến não quen với việc nhận phần thưởng tức thì. Khi rơi vào khoảng trống, não sẽ tự động tìm lại cảm giác đó", bà nhận định.
Khi mọi khoảng chờ đều được lấp đầy bằng điện thoại, những khoảng lặng vốn từng rất tự nhiên đang dần biến mất
ẢNH: QUỲNH QUỲNH
Bà Minh cho biết việc tiếp nhận thông tin liên tục còn khiến não rơi vào trạng thái chú ý phân mảnh. "Khả năng tập trung giảm, người trẻ có xu hướng lướt qua thông tin thay vì phân tích sâu. Khi mọi khoảng trống đều bị lấp đầy, con người cũng không còn thời gian để tự hỏi mình đang cảm thấy gì, muốn gì", bà Minh nói.
Chuyên gia tâm lý Vũ Minh Tiến, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Healthcare (P.Tân Hưng, TP.HCM; trước là P.Tân Quy, Q.7, TP.HCM), cho rằng việc thiếu khoảng lặng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần. "Càng bận rộn với điện thoại, người trẻ lại càng dễ cảm thấy trống rỗng, do không có thời gian xử lý cảm xúc".
Theo ông, điều này còn dẫn đến cảm giác cô đơn kiểu "đông người mà vẫn lạc lõng", gia tăng lo âu, rối loạn giấc ngủ và giảm mức độ hài lòng với cuộc sống.
Ông Tiến cảnh báo, việc thiếu thời gian ở một mình với chính mình có thể khiến người trẻ dễ rơi vào khủng hoảng hiện sinh. "Khi không có thói quen đối diện với bản thân, nhiều người sống theo quán tính hoặc kỳ vọng xã hội. Đến khi gặp biến cố, những câu hỏi như 'mình là ai, mình muốn gì' có thể ập đến và gây khủng hoảng mạnh hơn".
