
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Ảnh: GIA HÂN
Chiều 20-4, nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội) đặt ra hai vấn đề với ngành giáo dục.
Cần nghiêm cấm xếp chương trình học liên kết xen kẽ giờ học chính khóa
Về liên kết dạy học trong trường công, bà Thủy nói nhiều phụ huynh chia sẻ học phí được Nhà nước miễn toàn bộ, ăn trưa cũng được Nhà nước hỗ trợ, toàn dân phấn khởi nhưng lại nặng khoản đóng góp cho chương trình học liên kết.
Trên thực tế, việc tổ chức học liên kết đã, đang được diễn ra tại nhiều địa phương, các trường tổ chức ký hợp đồng liên kết với các công ty để dạy các môn bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, AI, kỹ năng sống...
Bà chỉ rõ việc cho con em học một số môn bổ trợ cũng là nhu cầu thực của một số phụ huynh.
Tuy nhiên, việc tổ chức quá dày đặc các chương trình học liên kết như báo chí phản ánh thời gian qua đang có nguy cơ chồng chéo về nội dung giảng dạy. Đặc biệt, các môn bổ trợ này, chất lượng học chưa có ai kiểm định, đánh giá.
"Vấn đề bức xúc nhất mà nhiều phụ huynh phản ánh là có những trường xếp chương trình học liên kết xen kẽ giờ học chính khóa. Khi đó, bất đắc dĩ phụ huynh phải cho con tham gia.
Bởi nếu không đăng ký cho con tham gia thì con phải tách ra sinh hoạt riêng và khi đó các cháu sẽ cảm thấy rất khác biệt với bạn bè, nảy sinh tâm lý mặc cảm", bà Thủy nêu.
Bà dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu không thể biến trường học thành nơi làm dịch vụ thu tiền.
Đồng thời yêu cầu phải rà soát, kiểm tra ngay những việc Nhà nước miễn học phí nhưng nhà trường lại tổ chức ra nhiều việc khác để thu tiền nhiều hơn, trong đó có vấn đề học liên kết.
Từ thực tế đó, bà kiến nghị phải yêu cầu nghiêm cấm việc xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa, đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo thanh tra, kiểm tra nghiêm.
Nếu vẫn tiếp tục duy trì việc học liên kết, cần phải bảo đảm tính chất của trường công, đó là sự công khai minh bạch về tài chính, chia sẻ chi phí với phụ huynh.
"Tránh việc danh nghĩa công nhưng hoạt động lại như tư và phụ huynh lại phải gánh một khoản chi phí rất lớn", bà nêu thêm.
Về lâu dài, bà kiến nghị với bộ cần nghiên cứu để có kế hoạch đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng, điều phối giáo viên trong vùng, địa phương, để có thể đáp ứng việc dạy các môn học, tránh việc muốn học đủ kiến thức phải liên kết học thêm.
Xem xét việc liên tục thay đổi quy chế tuyển sinh đại học
Về thay đổi quy chế tuyển sinh đại học, Luật Giáo dục đại học yêu cầu phải có lộ trình phù hợp khi điều chỉnh việc tuyển sinh đại học.
Tuy nhiên thời gian qua, phụ huynh và học sinh luôn phải "thấp thỏm" khi mỗi một mùa thi lại có sự thay đổi quy chế. Điều đáng lưu ý nhất là việc thay đổi quy chế này thường diễn ra vào thời điểm mùa thi đang cận kề.
Bà Thủy lấy ví dụ vào mùa thi năm 2025, bộ ban hành quy chế vào ngày 19-3. Mùa thi năm nay, bộ ban hành vào ngày 15-2 và có hiệu lực ngay tại thời điểm ký ban hành - thời điểm chỉ còn cách ngày thi khoảng 3 tháng.
Theo đại biểu, với học sinh, việc tập trung học kiến thức để vượt qua kỳ thi 2 trong 1 này, đỗ được vào ngưỡng cửa đại học mơ ước đã là một áp lực rất lớn.
Chưa kể trong mấy năm vừa qua, các bạn trẻ phải thấp thỏm là không biết năm nay quy chế tuyển sinh đại học có thay đổi hay không? Điều này tác động và ảnh hưởng không nhỏ tới tâm thế và sự chủ động chuẩn bị cho kỳ thi của cả phụ huynh và học sinh.
Nhiều cháu muốn thi vào đại học thậm chí còn phải có kế hoạch ôn tập từ năm lớp 10.
Bà chỉ rõ giáo dục không giống như một dự án xây dựng xong là chuyển giao, mà cải cách giáo dục là một quá trình chỉnh sửa, hoàn thiện.
"Rất mong bộ có nghiên cứu thời điểm có hiệu lực phù hợp đối với những vấn đề lớn như thế này để cho phụ huynh, học sinh có sự chuẩn bị", bà đề nghị.
Bà dẫn chứng thêm việc ban hành quy chế vào năm 2025 để đồng bộ với chương trình phổ thông 2018 nhưng các chuyên gia cho rằng bộ hoàn toàn có thể ban hành sớm hơn, trước 2025 vì chương trình giáo dục phổ thông đã "chạy" từ 2018.
