Những 'khối màu' chục triệu USD của Mark Rothko

Hôm 18/5, bức No. 15 (Two Greens and Red Stripe) ​​​​​đạt 98,4 triệu USD tại phiên của Christie's New York, lập kỷ lục đấu giá cho tranh của Mark Rothko.

Tác phẩm ra đời năm 1964, từng được nhà sưu tập Agnes Gund mua từ họa sĩ vào năm 1967, sau đó bà treo ở phòng khách đến khi qua đời năm 2025. Theo ArtNews, bức vẽ thể hiện phong cách nghệ thuật color field (tranh tường màu) đặc trưng của Rothko, với những mảng màu xanh lá cây đậm và màu chàm, bị chia bởi một sọc đỏ cam.

Dịp này, ArtNews thống kê danh sách các tác phẩm cùng chủ đề có giá triệu USD của Mark Rothko. Trong sự kiện do Sotheby's New York tổ chức hôm 14/5, bức Brown and Blacks in Reds (1957) của họa sĩ được gõ búa 85,8 triệu USD. Khi ấy, đây là bức tranh đắt giá thứ hai của Rothk trên thị trường.

Thông tin của Sotheby's cho biết bức họa được hoàn thành trong giai đoạn Mark Rothko định hình sự nghiệp, khi ông phát triển kỹ thuật phối màu chồng lớp. Họa sĩ Robert Motherwell nhận định càng nhìn lâu, người xem càng cảm nhận được những gam màu đỏ thẫm, đỏ ruby, sắc nâu, đen như đang lơ lửng trong không gian, vượt ra ngoài bề mặt tác phẩm.

Trước đó, kỷ lục của Rothko là tranh Orange, Red, Yellow (1961), được Christie's New York đấu giá thành công với 86,8 triệu USD, năm 2012.

Theo Arthive, những vệt màu của Rothko không đơn giản như mọi người nghĩ. Rothko áp dụng nhiều kỹ thuật, được giữ kín với cả các trợ lý của ông. Các nghiên cứu bằng kính hiển vi điện tử, tia cực tím cho thấy ông sử dụng một số thành phần tự nhiên như trứng, keo da thỏ và nhân tạo như màu acrylic, keo phenol formaldehyde, sơn alkyd cùng nhiều chất khác... Các chất này giúp màu mau khô, dễ dàng vẽ lớp mới chồng lên.

Bức họa No.7 đạt 82,4 triệu USD tại phiên của Sotheby's New York. Rothko thực hiện tranh năm 1951, gồm các khối màu hoa oải hương, xanh lá cây và cam cháy hình chữ nhật không đồng đều, xếp chồng lên nhau với phần mép mềm mại.

Thông tin từ Sotheby's cho biết năm 1951 là dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp họa sĩ, khi ông phát triển phong cách trừu tượng đặc trưng và phương thức biểu đạt nghệ thuật thuần thục.

Bức No.10 được Christie's New York gõ búa 81,9 triệu USD hồi tháng 5/2015. Họa sĩ sáng tác tranh năm 1958, gồm các hình khối màu cam sẫm lơ lửng trên nền đen, tạo hiệu ứng như có quầng sáng.

Theo Artnews, những mảng màu của Rothko được các nhà phê bình, sử gia nghệ thuật cho rằng có thể gợi sự siêu hình. Độ tương phản sáng và tối, màu nóng và lạnh cho thấy quan điểm của ông về xung đột và khó khăn của đời sống hiện đại.

Ban đầu, họa sĩ dùng những màu sắc tươi sáng, rực rỡ và có kích thước lớn. Từ năm 1958 trở đi, ông chuyển sang màu xanh lam, lá cây, sau đó là nâu sẫm, hạt dẻ và đen, kích thước tranh cũng nhỏ dần.

Bức Untitled thu về 66,2 triệu USD ở buổi đấu giá của Christie's New York vào tháng 5/2014. Tranh được thực hiện năm 1957, cao 2,4 m, gồm các ô màu tím, cam, đỏ tía.

Mark Rothko (1903-1970) nổi tiếng với phong cách nghệ thuật color field (tranh tường màu). Ông dùng các mảng màu, chiều sâu không gian để hút người xem đối thoại với tác phẩm. Họa sĩ từng nói: ''Vẽ tranh không phải là một hình thức thể hiện bản thân. Nó giống như bất kỳ nghệ thuật nào khác, là ngôn ngữ mà bạn dùng để truyền đạt điều gì đó về thế giới''. Giá trị tranh của Rothko tăng cao trong nhiều năm sau khi ông tự sát vào năm 1970.