58 minutes ago
2
Quảng Cáo
0943778078
Tin rằng khoản vay sinh viên đã được xóa, nhiều người Mỹ rơi vào khủng hoảng khi bất ngờ bị các công ty tài chính tư nhân khởi kiện ra tòa.
Hannah Bates, 30 tuổi, sống tại bang Michigan, Mỹ, năm 2019 quyết định vay 55.000 USD từ tập đoàn tài chính tư nhân Sallie Mae để theo học chương trình điều dưỡng. 6 năm sau, cô phải hầu tòa do bị Sallie Mae khởi kiện.
Bates cho biết sau khi tốt nghiệp năm 2022, mức lương 45.000 USD/năm của công việc y tá ở Michigan không đủ để cô trả khoản vay 1.500 USD mỗi tháng. Bates đã làm đơn đề nghị giảm mức thanh toán nhưng bị Sallie Mae từ chối, nên cô bắt đầu trả theo khả năng, khoảng 560 USD mỗi tháng.
Năm 2024, cô bất ngờ nhận được email thông báo "đã nhận khoản thanh toán cuối cùng" cho khoản vay. Bates gọi cho Sallie Mae và được giải thích đó có thể là lỗi hệ thống.
Nhưng hơn hai tháng sau, cô nhận cảnh báo tài khoản sắp vỡ nợ. Bates đã tìm cách thanh toán ngay trong ngày qua điện thoại để chặn quy trình này, nhưng tình trạng tài khoản không thay đổi. Sallie Mae sau đó chuyển sang đòi toàn bộ số dư, hỏi cô có thể trả một lần hoặc vay tiền người thân hay không. Năm tháng sau, công ty khởi kiện.
Sinh viên Mỹ đi bộ trong khuôn viên Đại học Harvard. Ảnh: Reuters
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với Ashley Carlson, 35 tuổi, người đã vay nợ sinh viên 55.000 USD để trang trải học phí. Năm 2023, khi công ty kiến trúc của Carlson làm ăn kém đi, cô không còn khả năng trả đủ khoản nợ sinh viên 800 USD mỗi tháng.
Suốt nhiều tháng, cô đã liên hệ với SoFi, công ty tư nhân quản lý các khoản vay của mình, để xin giảm số nợ sinh viên phải trả hoặc được tạm hoãn thanh toán vì khó khăn tài chính, nhưng không thành.
Hồi đầu năm 2024, Carlson mừng rỡ khi nhận được email thông báo: "Chúc mừng! Khoản vay sinh viên SoFi của bạn đã được thanh toán 100%". Cô kiểm tra và thấy số dư nợ 0 USD.
"Có lẽ mình gặp may thật", Carlson kể lại cảm nghĩ khi đó, cho biết cô tin nội dung email đúng những gì nó thể hiện, rằng bên cho vay đã chấp thuận đề nghị hỗ trợ, nên không hỏi thêm.
Hiện tại, cô ước mình đã hỏi. 10 tháng sau email chúc mừng, Carlson nhận được một phong bì màu vàng nhạt trước hiên, thông báo SoFi đã khởi kiện cô ra tòa để đòi toàn bộ số tiền.
Carlson sau đó mới biết số dư khoản vay về 0 USD không phải vì cô được xóa nợ, mà vì khoản vay của cô bị xếp vào diện "vỡ nợ" và đã được chuyển sang một bên thứ ba. Đến nay, cô vẫn không biết đơn vị nào đang quản lý số nợ này.
Carlson nói cô không được thông báo khoản vay đã chuyển cho bên thứ ba. Trong khi đó, SoFi giải thích rằng email chúc mừng hồi đầu năm 2024 là lỗi hệ thống, không giúp người vay được xóa nghĩa vụ trả nợ, và công ty đã liên hệ về phương án khắc phục nợ quá hạn.
Tuy nhiên, Carlson khẳng định cô không nhận được các thông báo này. SoFi cũng không thể cung cấp các tài liệu chứng minh.
Trường hợp như của Bates và Carlson cho thấy tình trạng thiếu minh bạch mà nhiều người vay nợ sinh viên tư nhân gặp phải khi khoản vay tiến gần ngưỡng vỡ nợ, thường sau khoảng 120 ngày không thanh toán đầy đủ.
Các sinh viên trong lễ tốt nghiệp tại Đại học Harvard. Ảnh: AP
Qua phỏng vấn hàng chục người vay, luật sư và đại diện ngành, cũng như rà soát hồ sơ tòa án và các tài liệu công khai khác, Business Insider ghi nhận nhiều trường hợp người vay không nắm rõ được số dư, nhận thông báo mâu thuẫn hoặc bị kiện sau khi vỡ nợ.
Dữ liệu khiếu nại gửi Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Mỹ (CFPB) trong 10 năm qua cũng cho thấy hàng trăm vụ liên quan đến chuyển giao khoản vay sinh viên, thiếu hoặc sai hồ sơ, không thể nắm rõ tình trạng thanh toán.
"Không phải lúc nào mọi thứ cũng minh bạch", và một số vụ chuyển giao nợ có thể đi kèm "sự che khuất thông tin", Richard Gaudreau, luật sư phá sản tại New Hampshire, người đại diện cho người vay trong các vụ kiện liên quan đến vỡ nợ vay sinh viên, nói.
Theo Simon Goldenberg, luật sư chuyên xử lý nợ tại New York, thông tin thiếu rõ ràng không đồng nghĩa với vi phạm. Dù các tổ chức cho vay tư nhân "có thể làm tốt hơn nhiều" trong việc liên lạc với người vay, chuẩn mực hợp lý trong thực tế và chuẩn mực hợp pháp không phải lúc nào cũng giống nhau.
Những trường hợp như của Carlson có thể gia tăng sau khi đợt cải tổ của Tổng thống Donald Trump về cơ chế trả nợ vay sinh viên có hiệu lực từ tháng 7.
Chính sách mới thu hẹp ưu đãi trả nợ trong hệ thống liên bang và áp trần vay với chương trình sau đại học, có thể khiến nhiều người phải tìm đến các tổ chức cho vay tư nhân. Trong khi đó, Nhà Trắng kỳ vọng các trường đại học sẽ giảm học phí để thích ứng, sau khi học phí niêm yết đã tăng gấp đôi trong 30 năm qua ở cả trường công và tư.
Khi liên hệ với người vay, bên cho vay phải tuân thủ đạo luật năm 1977 về thời điểm và tần suất liên lạc, đồng thời cần có sự đồng ý nếu trao đổi ngoài khung giờ thông thường, nếu không sẽ bị phạt tiền, kiện tụng hoặc bị cơ quan liên bang xử lý.
Đại diện SoFi cho biết công ty thường xuyên trao đổi với người vay, bao gồm việc đưa ra phương án hoãn thanh toán hoặc gia hạn thời hạn trả nợ, giúp "phần lớn người vay gặp khó khăn tránh rơi sâu hơn vào quá hạn hoặc vỡ nợ".
Dữ liệu CFPB cho thấy vay sinh viên tư nhân chiếm khoảng 10% thị trường vay sinh viên trị giá 1.850 tỷ USD năm 2025 tại Mỹ, song lại là nguồn gốc của khoảng 1/4 số khiếu nại về vay sinh viên gửi tới cơ quan này. Dù người vay từ các công ty tài chính tư nhân nhìn chung có nền tảng tài chính tốt hơn nhóm vay từ cơ quan liên bang, các vấn đề về liên lạc lại là điểm nghẽn lớn.
Báo cáo CFPB tháng 1 cho biết 58% khiếu nại năm 2025 liên quan đến khó khăn khi làm việc với bên cho vay, trong đó có tình trạng thiếu minh bạch, phản hồi chậm hoặc thông tin gây rối.
Theo Julie Margetta Morgan, cựu quan chức cấp cao tại Bộ Giáo dục cùng CFPB dưới thời tổng thống Joe Biden, việc CFPB giảm ưu tiên giám sát vay sinh viên dưới chính quyền Trump, trong khi các biện pháp bảo vệ người vay thay đổi tùy từng bang, khiến người vay ngày càng phải tự xoay xở để hiểu quyền của mình và phát hiện khi nào các quyền đó bị vi phạm.
Carlson và Bates nói họ không đủ tiền thuê luật sư, nên phải tìm đến AI nhờ tư vấn. "Họ cố mọi cách, còn tôi phải tự tìm phương án xử lý. Rất khó nếu không có luật sư, phải tự làm mọi thứ", Bates nói. "Không ai đáng phải trải qua chuyện này. Nó đang thực sự nuốt chửng đời tôi".
Đức Trung (Theo Business Insider, AP, Hill)
